بررسی سازگاری اقلیمی بناهای هخامنشی دهانه غلامانِ سیستانِ ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
در اقلیم گرم وخشک ایران می توان نمونه های بارز تأثیر اقلیم در ابنیه تاریخی را مشاهده کرد. توجه به عناصر و فن های به کاررفته در معماری جهت سازگاری با محیط، می تواند برای سکونتگاه های جامعه امروزی نیز مفید باشد. ازجمله مناطقی که همواره تأثیر اقلیم در ابنیه تاریخی اش از گذشته رعایت شده است، منطقه سیستان است. هدف این پژوهش، رسیدن به عناصر و ویژگی های دخیل در شکل گیری بناها تحت تأثیر اقلیم و بررسی سازگاری اقلیمی ابنیه محوطه تاریخی دهانه غلامان سیستان با شرایط محیطی و اقلیمی منطقه است. این مقاله از نظر راهبردی، کیفی و از لحاظ هدف کاربردی است که با گردآوری داده ها و تحقیقات میدانی به بررسی چگونگی سازگاری اقلیم ابنیه تاریخی دهانه غلامان با اقلیم منطقه سیستان در بعد تاریخی به روش تفسیری-تاریخی و در بعد معماری به شیوه توصیفی-تحلیلی پرداخته است. در این مقاله به بررسی بازتاب مؤلفه های شاخص اقلیمی در ساختار بناهای تاریخی محوطه دهانه غلامان پرداخته شده است. از میان مؤلفه های اقلیمی بررسی شده؛ دما، زاویه تابش آفتاب، عرض جغرافیایی و باد بیشترین تأثیر را بر مؤلفه های بازتاب اقلیم در معماری بناها داشته اند. نتیجه این پژوهش نشان می دهد که جهت گیری بناها، بهره گیری از حیاط مرکزی در طرح ریزی بنا و همچنین استفاده از مصالح بوم آورد منطقه بیشترین تأثیر را در شکل گیری معماری بناهای دهانه غلامان داشته است و باوجود استفاده هخامنشیان از سقف های مسطح در معماری بناهایشان، در منطقه دهانه غلامان پوشش های طاقی و قوسی در سقف استفاده شده است.An Analysis of the Climatic Adaptation of Achaemenid Structures in the Dahāneh-ye Qolāmān, Sistan, Iran
Throughout history, our ancestors have consistently paid special attention to the climate to maximize comfort and make efficient use of limited resources in their dwellings. This focus on climate is evident in historical buildings. In Iran, particularly in the hot and dry climate, the impact of the climate on historical structures is quite notable. Understanding and integrating these elements and techniques into modern architecture can be beneficial and practical for contemporary housing. The Sistan region is one such area where climatic influence on historical buildings has been meticulously observed. Given the limited research on climate and architecture at the Dahāneh-ye Qolāmān site, this area has been selected as the study site for this research. The present research aims to examine the elements and characteristics that influence the formation of buildings under climate conditions and to investigate the climatic adaptation of the buildings at Dahāneh-ye Qolāmān site of Sistan to the region’s environmental and climatic conditions. This paper employs a qualitative, applied approach. By collecting data, conducting field studies, and reviewing the literature, it examines how the climate of Dahāneh-ye Qolāmān historical buildings aligns with the climate of the Sistan region. This is analyzed through interpretive-historical methods for the historical dimension and descriptive-analytical methods for the architectural dimension. This article examines the reflection of climate index components that have had the greatest impact on the structure of historical buildings in Dahāneh-ye Qolāmān. During the studies conducted on the data, among the climate components examined; temperature, angle of sunlight, latitude, and wind have had the greatest impact on the climate reflection components in the architecture of buildings. The results of this research suggest that the building orientation, the use of a central courtyard in the building plan, and the use of local materials have had the greatest impact on the architecture of Dahāneh-ye Qolāmān. Despite the Achaemenid use of flat roofs in their architecture, vaulted and arched covers are used in the roofs in Dahāneh-ye Qolāmān region.
تبلیغات
