چالش های سازمان برنامه و بودجه در دستیابی به اهداف نوسازی در عصر محمدرضا شاه (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
سازمان برنامه در دوران پهلوی دوم به عنوان نهاد اصلی تدوین و اجرای سیاست های نوسازی اقتصادی و اجتماعی ایران نقش عمده ای ایفا می کرد. با این حال، بسیاری از اهداف این برنامه ها به ویژه در عرصه های صنعتی و اجتماعی، در عمل با چالش هایی روبه رو شد که ناشی از عوامل سیاسی، اقتصادی، و ساختاری بود. هدف این مقاله بررسی موانع درونی و بیرونی سازمان برنامه در دستیابی به سیاست ها و اهداف برنامه های نوسازی ایران در زمان پهلوی دوم است. سوال این مقاله این گونه مطرح شده است که چه موانعی باعث شدند که سازمان برنامه و تکنوکرات ها نتوانند به طور مؤثر به اهداف نوسازی کشور در دوره پهلوی دوم دست یابند؟ فرضیه ما این است که در دوران پهلوی دوم، سازمان برنامه و تکنوکرات ها به دلیل دخالت های سیاسی، ضعف هماهنگی نهادی، کمبود منابع مالی و زیرساختی، و مقاومت های فرهنگی و اجتماعی، نتوانستند به اهداف نوسازی اقتصادی و اجتماعی کشور دست یابند. نتایج نشان می دهد که سازمان برنامه و تکنوکرات ها در دوران پهلوی دوم به رغم برخورداری از ایده های نوسازی، در عمل با چالش هایی چون دخالت های سیاسی و ضعف هماهنگی نهادی مواجه بودند . همچنین کمبود منابع مالی و زیرساختی، اجرای طرح های توسعه را ناقص و غیرپایدار ساخت. در نهایت، مقاومت های فرهنگی و اجتماعی در برابر سیاست های مدرنیزاسیون، موجب شد پروژه های نوسازی نه تنها ناکام بمانند، بلکه خود به تشدید نارضایتی ها و بحران های اجتماعی انجامیدند.این پژوهش به روش تبیینی-تاریخی و با استفاده از منابع مستند تاریخی، و مقالات علمی انجام شده است. تحلیل ما بر اساس مفاهیم نظری نوسازی و توسعه صورت گرفته است .Challenges of the Planning and Budget Organization in Achieving Modernization Goals in the Mohammad Reza Shah Era
The Planning Organization played a major role during the reign of Mohammad Reza Shah as the main institution for formulating and implementing Iran's economic and social modernization policies. However, many of the goals of these programs, especially in the industrial and social fields, faced challenges in practice due to political, economic, and structural factors. The purpose of this article is to examine the internal and external obstacles to the Planning Organization in achieving the policies and goals of Iran's modernization programs during the reign of Mohammad Reza Shah. The question of this article is posed as follows: What obstacles prevented the Planning Organization and technocrats from effectively achieving the goals of the country's modernization during the reign of Mohammad Reza Shah? Our hypothesis is that during the reign of Mohammad Reza Shah, the Planning Organization and technocrats were unable to achieve the goals of the country's economic and social modernization due to political interference, weak institutional coordination, lack of financial and infrastructure resources, and cultural and social resistance. The results show that despite having modernization ideas, the planning organization and technocrats during the era of Mohammad Reza Shah faced challenges such as political interference and weak institutional coordination in practice. Also, the lack of financial and infrastructure resources made the implementation of development plans incomplete and unsustainable. Finally, cultural and social resistance to modernization policies caused modernization projects not only to fail, but also to exacerbate social dissatisfaction and crises. This research was conducted using an explanatory-historical method and using historical documentary sources and scientific articles. Our analysis was based on the theoretical concepts of modernization and development
تبلیغات
