بازشناسی مفهوم «کیمیا» در عرفان عملی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
در متون عرفانی بارها به واژه «کیمیا» برمی خوریم. عارفان مسلمان کار خود را به نوعی کیمیاگری و گاهی برتر از آن دانسته، برترین کرامت خویش را عبارت از تغییر فلز آدمی و تبدیل مس وجود او به طلای ناب معرفت خوانده اند. کاربرد مفهوم کیمیا در عرفان عملی موضوعی است که هنوز بازشناسی و ترسیم درستی از آن نشده است. نوشتار حاضر بر این ایده استوار است که «کیمیا» در متون عرفانی صرفاً یک استعاره ادبی نبوده، در پی بیان یک سنت عملی و عرفانی خاص می باشد. این مفهوم در ارتباط با آموزه مرگ اختیاری در عرفان عملی است که آموزه محوری در طریقت کبرویه بود. کیمیای ظاهری دارای مراحلی است که در کیمیای باطنی نیز شبیه به همین مراحل مطرح شده است. تمام این مراحل که حول محور «تبدیل» رخ می دهد، انسان را به مرگ و نوزایی عرفانی سوق می دهد. بیان این مراحل و آموزه های مرتبط با آن، دریچه ای تازه به مفهوم کیمیا از سویی و نیز عرفان عملی از سویی دیگر خواهد گشود.Recognizing the concept of "alchemy" in practical mysticism
In mystical texts, one comes across the word "alchemy" many times. Muslim mystics consider their work to be a kind of alchemy and sometimes superior to it, and they think their highest dignity is to change the nature of man by turning the copper of his existence into the pure gold of knowledge. The application of the concept of alchemy in practical mysticism is a subject that has not yet been properly recognized and studied. The present article is based on the idea that "alchemy" in mystical texts is not just a literary metaphor, but it seeks to express a specific practical and mystical tradition. This concept relates to the doctrine of optional death in practical mysticism, which was a central doctrine in the Kabaruyeh tradition. Material alchemy has a few stages that are similar to those in esoteric alchemy. All these steps take place around the idea of transformation and lead man to mystical death and rebirth. A discussion of these steps and the related teachings can open a new window to the concept of alchemy, on the one hand, and practical mysticism on the other hand.
تبلیغات
