بررسی منظومه قهرمانانِ استالینگرادِ شهریار بر اساس رویکرد ترامتنی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
«قهرمانان استالینگراد» از سروده های شهریار منظومه نسبتاً بلندی است که از ابعاد مختلف می توان به آن نگریست؛ با این همه تاکنون از حیطه کندوکاوهای پژوهشگران معاصر به دور مانده است. این مقاله قصد دارد تا با کاربستِ رویکردِ ترامتنی نقد و خوانش جدیدی را از قهرمانان استالینگراد ارائه دهد. پیش از ورود به بحث، ابتدا، دلیل غفلت آگاهانه خود شهریار و منتقدان از این شعر را مطرح کرده ایم و سپس با توجه به محورهای پنج گانه ژرار ژنت و به شیوه تحلیلی-توصیفی روابط بینامتنی و متون پنهان در این اثر را مورد بررسی قرار داده ایم. در این قرائتِ ترامتنی، به این نتیجه رسیده ایم که منظومه «قهرمانان استالینگراد» از شعر گویندگانِ پیش از خود بهره بسیار گرفته است. منبع الهام شهریار در این شعر سنت حماسه سرایی ایران محسوب می شود. استعاره مرکزی اژدها که در این شعر برای ارتش آلمان به کار رفته است، به شکل نیرومندی روح شعر را به شاهنامه فردوسی پیوند می دهد. با وجود این، شهریار در محاکات لحن حماسی به توفیق چندانی دست نیافته است. شهریار همچنین در آفرینش این منظومه به اشعار حماسی جدیدی از وحید دستگردی و ملک الشعرا بهار نظر داشته و نیز آثار سروده شده توسط شاعران چپ گرا در اواسط دهه بیست شمسی مورد توجّه وی واقع شده است. شهریار این منظومه را تحت تأثیر فضای چپ زده بعد از پایان جنگ جهانی دوم آفرید و تا آخرِ حیاتِ خود از ارائه هرگونه توضیحی درباره آن پرهیز کرد.Analysis of Shahriar's poem ‘Heroes of Stalingrad’ Based on the Trans-textual approach
‘Heroes of Stalingrad’ by Shahryar is a relatively long poem that can be discussed from different viewpoints. However, it has remained far from the interest of contemporary literary scholars. This article seeks to use a trans-textual approach to criticize the poem and consider it from a new perspective. Before discussing the issue, firstly, we raise the reason for critics' conscious neglect of this poem, and then we examine the intertextual relationships and hidden texts in the poem according to Gérard Genet's five aspects and through a descriptive-analytical method. In this trans-textual analysis, it is concluded that ‘Heroes of Stalingrad’ has greatly benefited from the poetry of previous poets. The source of Shahryar's inspiration in this poem is the Iranian epic tradition. The central metaphor of the dragon, which is used for the German army, strongly links the spirit of the poem to Ferdowsi's Shahnameh. Despite it, Shahryar has not achieved much success in his imitation of the epic tone. In the creation of this poem, Shahryar has also considered the relatively new epic poems of Vahid Dastgerdi and Malek al-Shoara Bahar after the constitution, as well as several works about the Battle of Stalingrad written by leftists in the middle of the twenties. Shahryar composed this poem under the influence of the leftist atmosphere after the end of World War II, and, until the end of his life, he avoided giving any explanation about it.
تبلیغات
