تحلیل گفتمان پسااستعماری شعر «باز برمی خیزم» از مایا آنجلو با تأکید بر مؤلفه های مقاومت و بازسازی هویت (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
این پژوهش با هدف تحلیل شعر «باز برمی خیزم» سروده مایا آنجلو، شاعر سیاه پوست آمریکایی، به بررسی نقش عناصر بلاغی و ساختاری در بازنمایی مؤلفه های مقاومت و بازسازی هویت پرداخته است. رویکرد نظری پژوهش، بر تلفیق نقد پسااستعماری و ساختارگرایی تکوینی استوار است و تلاش دارد تا ارتباط میان زبان، قدرت و گفتمان رهایی را در متن آشکار سازد. پژوهش با روش کیفی و تحلیلی، از طریق خوانش دقیق و تفسیر درون متنی و بینامتنی شعر، در سه مرحله انجام شده است: استخراج مضامین کلیدی چون مقاومت، هویت و امید؛ بررسی مؤلفه های پسااستعماری مانند نفی دیگری سازی، استعمارزدایی زبانی و بازیابی صدای تاریخی؛ و تحلیل ساختارهای درونی شعر همچون ریتم، ترجیع بند و قافیه در پیوند با زمینه های اجتماعی و تاریخی. این پژوهش با تأکید بر پیوند ناگسستنی میان فرم و محتوا، می کوشد نشان دهد که چگونه شعر آنجلو، به مثابه گفتمانی فرهنگی، ظرفیت مقاومت را از سطح تجربه فردی به سطح آگاهی تاریخی و جمعی ارتقا می دهد. یافته ها نشان می دهد که آنجلو با استفاده از تکنیک هایی چون تکرار، استعاره، تصویرسازی و تشبیه، هویتی پویا و رهایی بخش را بازآفرینی کرده و سوژه زن سیاه پوست را از جایگاه انفعال به عاملی فرهنگی و مقاوم ارتقا می دهد. ترجیع بند «برمی خیزم» نه تنها بیانی شاعرانه از تاب آوری فردی، بلکه پژواکی از صدای جمعی تاریخی است که در دل حافظه استعمار و تبعیض طنین انداز می شود. در نهایت، این شعر با هم نشینی فرم و محتوا، از سطح یک متن ادبی، فراتر رفته و به بیانیه ای فرهنگی و سیاسی بدل می شود که در آن، ادبیات، ابزار بازتعریف قدرت، هویت و عاملیت به شمار می آید.A Postcolonial Discourse Analysis of Maya Angelou’s Still I Rise with an Emphasis on the Elements of Resistance and Identity Reconstruction
This study aims to analyze the poem Still I Rise by Maya Angelou, the African American poet, by examining the role of rhetorical and structural elements in representing themes of resistance and identity reconstruction. The research is theoretically grounded in the integration of postcolonial criticism and genetic structuralism, seeking to reveal the connections between language, power, and the discourse of liberation within the text. Using a qualitative and analytical approach, the study employs close reading and both intra-textual and intertextual interpretation in three stages: identifying key themes such as resistance, identity, and hope; examining postcolonial elements such as rejecting othering, decolonizing language, and recovering historical voice; and analyzing the poem’s internal structures—such as rhythm, refrain, and rhyme—in relation to its socio-historical context. Emphasizing the inseparability of form and content, this study demonstrates how Angelou’s poem, as a cultural discourse, elevates the capacity for resistance from an individual experience to a level of historical and collective consciousness. The findings show that through techniques such as repetition, metaphor, imagery, and simile, Angelou recreates a dynamic and liberating identity, transforming the Black female subject from a passive position into a cultural and resistant agent. The refrain “I rise” functions not only as a poetic expression of individual resilience but also as an echo of a historical collective voice resonating within the memory of colonialism and discrimination. Ultimately, through the interplay of form and content, this poem transcends the level of a literary text to become a cultural and political manifesto in which literature serves as a tool for redefining power, identity, and agency.
تبلیغات
