مقام «هورقلیا» یا «پختگی معنوی» در حکمت اشراقی سهروردی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
شیخ شهاب الدین سهروردی در آثار خود از اصطلاح «هورقلیا» استفاده کرده است که در مورد معنای آن میان محققان اختلاف نظر وجود دارد. در پژوهش های مختلف ریشه این واژه را فارسی (پهلوی)، یونانی، سریانی و یا عبری دانسته اند. این واژه در مکتب کلامی شیخیه نیز به کار رفته است و به نظر می رسد کاربرد خاص آن در مکتب شیخیه به غلط بر معنای آن در مکتب اشراقی سهروردی تاثیر گذاشته است. در این مقاله ضمن معرفی و بررسی معانی نُه گانه ای که تاکنون در مورد این واژه پیشنهاد شده است، معنای جدیدی برای آن پیشنهاد شده است. بر این اساس جزء اول این واژه از «هور» به معنای خورشید تشکیل شده است. «قَلیا» در جزء دوم آن اصطلاحی در طب و طبیعیات قدیم به معنای بریان کردن و تفت دادن است و «هور قلیا» در مجموع در لغت به معنای «پختگی توسط خورشید» است. این اصطلاح در نظام حکمت سهروردی، مقامی معنوی برای سالکینی است که به پختگیِ معنوی توسط خورشید حقیقت دست یافته اند و بدین ترتیب قادر به انجام اموری خارق العاده شده اند. این مقام پیش از خرّه کیانی است و به سالکان متوسط در میانه راه سلوک اختصاص دارد. در این مقاله به کمک عباراتی از رساله المشارع و المطارحات سهروردی، معنای اصطلاحی این واژه تشریح شده است.The Role of “Hūr Qalyā” (Spiritual Maturity) in Suhrawardī’s Illuminationist Philosophy
Sheykh Shihāb al-Dīn Suhrawardī employs the term Hūr Qalyā in his works, yet its precise meaning and etymology remain the subject of scholarly debate. Previous studies have variously traced its origin to Persian (Pahlavi), Greek, Syriac, or Hebrew. The term is also utilized in the theology of the Shaykhiyya school, and this specific usage has at times led to misinterpretations when applied to Suhrawardī’s Ishrāqī system of thought. This article introduces and critically examines the nine principal interpretations proposed thus far and advances a new reading of the term. According to this reading, the first component, hūr, signifies “sun,” while qalyā, drawn from ancient medicine and natural science, denotes “roasting,” making the literal meaning “cooking by the sun.” Within the framework of Suhrawardī’s ḥikmat al-ishrāq (Philosophy of Illumination), Hūr Qalyā designates a spiritual rank for sāliks (seekers) who attain maturity by means of the “sun of truth,” thus becoming capable of extraordinary actions. This stage precedes Khurrat-i Kayānī and pertains to intermediate seekers along the mystical path. The article clarifies both the lexical and technical usage of the term, drawing on contexts from Suhrawardī’s treatise al-Muṭāraḥāt.
تبلیغات
