منشاء قدرت از دیدگاه فارابی و ابن خلدون و رابطه آن با مشروعیت (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هدف پژوهش: هدف اصلی این پژوهش، بررسی منشأ قدرت سیاسی از دیدگاه دو اندیشمند برجسته دوره میانه، یعنی فارابی و ابن خلدون، و تبیین رابطه آن با مفهوم مشروعیت است. این تحقیق بر آن است تا به پرسش های اساسی در این زمینه پاسخ دهد که قدرت سیاسی از نظر هر یک از این متفکران بر چه پایه ای استوار است و عقل، اراده، و دین در شکل گیری آن چه جایگاهی دارند. روش پژوهش: پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی - تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای انجام شده است. در این روش، آثار فلسفی، اجتماعی و سیاسی فارابی و ابن خلدون مورد بررسی و تحلیل تطبیقی قرار گرفته تا تفاوت ها و شباهت های دیدگاه آنان در خصوص منشأ قدرت و نسبت آن با مشروعیت تبیین شود. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که فارابی منشأ قدرت را در عقل و دانش می داند و آن را در قالب مفاهیم «تمکن» و «تحفظ» مطرح می سازد. وی قدرت را دارای دو مرتبه «مطلقه» و «ناقصه» می داند و قدرت حقیقی را از آنِ خداوند می شمارد که از طریق فیلسوفِ نبی و جانشینان او بر جامعه اعمال می شود. در مقابل، ابن خلدون منشأ قدرت را در دو بعد اجتماعی و دینی تحلیل می کند و آن را در مفهوم «عصبیت» خلاصه می داند. وی عصبیت قومی را نسبت به عصبیت دینی برتر می شمارد و بر نقش اراده و نیروی جمعی در تکوین قدرت سیاسی تأکید می کند. نتیجه گیری: نتیجه پژوهش نشان می دهد که تفاوت اساسی میان دیدگاه فارابی و ابن خلدون در تقدم عقل یا اراده به عنوان سرچشمه قدرت است. فارابی قدرت را ناشی از عقل و معرفت الهی می داند که مشروعیت خود را از اتصال به وحی و نبوت می گیرد، در حالی که ابن خلدون مشروعیت را نه در عقل بلکه در واقعیت اجتماعی و عصبیت می جوید. بر این اساس، می توان گفت که فارابی به مشروعیت الهی و عقلانی و ابن خلدون به مشروعیت اجتماعی و تاریخی تأکید دارد.The Origin of Power from the Perspective of Al-Farabi and Ibn Khaldun and Its Relationship with Legitimacy
Research Objective: The main objective of this research is to examine the origin of political power from the perspective of two prominent thinkers of the Middle Ages, namely AlFarabi and Ibn Khaldun, and to explain its relationship with the concept of legitimacy. This research aims to answer the basic questions in this regard, such as what is the basis of political power according to each of these thinkers and what is the role of reason, will, and religion in its formation. Research Method: The present research was conducted with a descriptive analytical approach and based on library resources. In this method, the philosophical, social, and political works of AlFarabi and Ibn Khaldun were examined and analyzed in a comparative manner to explain the differences and similarities in their views on the origin of power and its relationship with legitimacy. Findings: The research findings show that AlFarabi considers the origin of power to be in reason and knowledge and presents it in the form of the concepts of "restraint" and "preservation".He considers power to have two levels: "absolute" and "imperfect" and considers true power to belong to God, which is exercised on society through the philosopher prophet and his successors. In contrast, Ibn Khaldun analyzes the origin of power in two dimensions: social and religious, and summarizes it in the concept of "nervousness". He considers ethnic nervousness superior to religious nervousness and emphasizes the role of collective will and force in the formation of political power. Conclusion: The result of the research shows that the fundamental difference between the views of AlFarabi and Ibn Khaldun is in the primacy of reason or will as the source of power. AlFarabi considers power to be derived from reason and divine knowledge, which derives its legitimacy from its connection to revelation and prophecy, while Ibn Khaldun seeks legitimacy not in reason but in social reality and nervousness.Accordingly, it can be said that AlFarabi emphasizes divine and rational legitimacy, while Ibn Khaldun emphasizes social and historical legitimacy
تبلیغات
