تئوری گرندد

مقدمه: در دهه های اخیر، زندگی کوچ نشینی و عشایری، به دلیل نوع معیشت و سطح پایین تاب آوری در قیاس با یکجانشینان، روز به روز تمایل به این سبک از زندگی، کاهش می یابد؛ به طوری که در اثر دخالت عوامل متعددی در سطوح محلی، ملی، بین المللی با مولفه های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و روانشناختی، ابعاد مختلف جامعه کوچ نشینان دچار از هم گسیختگی شده است و این شرایط باعث شده تا کوچ نشینان از ادامه وضعیت ناراضی باشند و برای توسعه و بهبود معیشت و زندگی، گرایش شدیدی به اسکان دائمی جهت برخورداری از امکانات نوین دارند. هدف پژوهش: این پژوهش باهدف بررسی وشناسایی عوامل مؤثر بر تاب آوری اقتصادی کوچ نشینان ایران انجام پذیرفته است. پژوهش حاضر ازنظر هدف در زمره پژوهش های کاربردی محسوب می شود و با توجه به ماهیت و شیوه اجرای پژوهش به صورت اکتشافی با رویکرد کیفی داده بنیاد صورت پذیرفته است. روش شناسی پژوهش: پژوهش حاضر از نوع پژوهش های کیفی است که با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر تاب آوری اقتصادی کوچ نشینان ایران با روش گرندد تئوری (نظریه داده بنیاد) و شیوه اکتشافی انجام شد. پس از طراحی و اعتبارسنجی سوالات مصاحبه، تعداد 12 نفر از اساتید متخصص با حداقل 5 سال سابقه در حوزه کوچ نشینی به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب و با پیش شرط تعهد اخلاقی پژوهشگران، فرایند مصاحبه آغاز شد و پاسخ دهندگان ضمن پاسخ به سوالات در خصوص تایید مولفه ها و شاخص های گردآوری شده نیز، نظرات خود را ارائه کردند. در نهایت بر اساس تحلیل های انجام شده، مدل پارادایمی عوامل موثر به تفکیک مقوله ها و نمودار ارتباطی بین کدها با استفاده از نرم افزار MAXQDA-20 ترسیم شدند. قلمرو جغرافیایی پژوهش: این پژوهش درعرصه زیستی کوچ نشینان ایران انجام پذیرفته است. یافته ها و بحث: برپایه تحلیل های این پژوهش، مدل پارادایمی عوامل موثر به تفکیک مقوله ها و نمودار ارتباطی بین کدها،که در فاز اول پایایی بین کدگذاری محققان این پژوهش، 96/82 درصد تعیین و قابلیت اعتماد کدگذاری ها تایید شد. در فاز بعدی، کدگذاری متون مصاحبه ها انجام شد. بر اساس تحلیل های انجام شده در نهایت تعداد 254 کدمفهومی (659 تکرار) و 20 مقوله اصلی استخراج شدند. نتایج: نتایچ این پژوهش ضمن ارائه یک الگوی پارادایمی، چهار علت اصلی، چهار عامل زمینه ساز و دو عامل مداخله گر را مشخص کرد که با کنترل آن ها در اثر اجرای هفت راهبرد ارائه شده می توان به سه پیامد انگیزه بخشی و بهبود عملکرد، کیفیت زندگی و رضایت شخصی، امنیت اقتصادی و معیشت پایدار درتاثیر گذاری بر تاب آوری اقتصادی کوچ نشینان ایران دست یافت.