صورت های مالی میان دوره ای

این پژوهش به بررسی تاثیر تخصص در صنعت و دوره تصدی حسابرسی بر مدیریت سود در شرکت های پذیرفته شده بورس اوراق بهادار تهران می پردازد. در این پژوهش تعداد 73 شرکت در دوره زمانی 1390-1387 مورد بررسی قرار گرفت. جهت آزمون فرضیه ها از مدل رگرسیونی خطی و آزمون تفاوت استفاده شد، و تاثیر متغیرها به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان می دهد که نتایج یکسانی هم برای داده های سالانه و هم برای داده های میان دوره ای بدست آمده است. این نتایج نشانگر این است که تخصص در صنعت و دوره تصدی حسابرسی بر مدیریت سود تاثیر منفی دارد و همچنین امکان مدیریت سود در شرکت هایی که به وسیله حسابرسان متخصص در صنعت و با دوره تصدی بالای چهار سال، حسابرسی می شوند متفاوت(کمتر) است از شرکت هایی که به وسیله این حسابرسان، حسابرسی نمی شوند.

هدف این پژوهش، مطالعه ارتباط بین مدیریت سود و خطای پیش بینی سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. برای محاسبه مدیریت سود از اقلام تعهدی اختیاری مدل جونز استفاده شده است. فرضیه مورد مطالعه هم در سطح صورت های مالی سالانه و هم میان دوره ای آزمون شده است. در راستای انجام پژوهش اطلاعات 5 ساله (1392-1388) هفتادوپنج شرکت مورد مطالعه قرار گرفت. برای آزمون فرضیه از رگرسیون چند متغیره، با داده های تابلویی استفاده شده است. یافته های حاصل از پژوهش نشان می دهد که بین مدیریت سود و خطای پیش بینی سود در صورت های مالی سالانه ارتباط وجود ندارد که این یافته فرضیه بنیادی را رد می کند؛ مبنی بر این که پیش بینی هایی خوش بینانه است که با سطح کمتری از دقت پیش بینی همراه است. هم چنین در صورت های مالی میان دوره ایبین مدیریت سود و خطای پیش بینی سود، ارتباط معکوس و معنی دار وجود دارد؛ به طوری که افزایش اقلام تعهدی منتهی به کاهش خطای پیش بینی می شود. به عبارتی می توان گفت مدیریت برای جبران ضعف عملکرد واحد تجاری اقدام به مدیریت سود از طریق افزایش اقلام تعهدی می کند که منجر به کاهش خطای پیش بینی سود می شود.

این تحقیق با استفاده از داده های صورت های مالی میان دوره ای شش ماهه حسابرسی شده، ضمن بررسی رابطه ارزش دفتری و سود هر سهم بر قیمت سهام، به بررسی رابطه بین تغییرات در ارزش دفتری و سود هر سهم با تغییرات در قیمت سهام می پردازد. بنابراین هدف این تحقیق تعیین رابطه بین متغیرهای مذکور با قیمت سهام است. نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان می دهد که ارزش دفتری و سود هر سهم ارتباط معنی داری با قیمت سهام دارند و همبستگی سود بیش از ارزش دفتری است. همچنین این تحقیق شواهدی را فراهم می کند که تغییرات در ارزش دفتری هر سهم و تغییرات در سود هر سهم با تغییرات در قیمت سهام رابطه معنی داری دارند و همبستگی تغییرات در ارزش دفتری هر سهم بیش از تغییرات در سود هر سهم است.

سرمایه گذاران در هنگام تصمیم گیری های مالی، اطلاعات به موقع تر را مربوط تر می دانند، زیرا اطلاعات قدیمی تأثیر خود را بر قیمت سهام گذاشته و دستیابی سریع تر به اطلاعات حسابداری، امکان تصمیم گیری بهینه و کسب سود را افزایش می دهد. سؤال اصلی تحقیق حاضر این است که گزارش های مالی میان دوره ای تأثیر بیشتری بر ارزش بازار شرکت دارند یا گزارش های مالی سالانه؟ بدین منظور، گزارش های مالی حسابرسی شده ی سه ماهه، شش ماهه، نه ماهه و یک ساله ی 85 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه ی زمانی 1391 الی 1396 (به صورت فصلی) که درمجموع مشتمل بر 2040 مشاهده می شود، بررسی شده و تأثیر ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام و سود حسابداری بر ارزش بازار شرکت ها در پس هر مرحله از گزارش های میان دوره ای و سالانه مذکور آزمون شد. نتایج آزمون فرضیه ها نشان می دهد که سود حسابداری در تمام گزارش های میان دوره ای و سالانه ارتباط مستقیمی با ارزش بازار شرکت ها دارد؛ این ارتباط مستقیم برای ارزش دفتری در ادوار سه، شش و نه ماهه تأیید شده اما در گزارش های سالانه ضعیف است. نتیجه ی مهم تر این که تأثیر ارزش دفتری و سود حسابداری بر ارزش بازار شرکت ها در تمام گزارش های مالی میان دوره ای سه، شش و نه ماهه بیش از گزارش های مالی سالانه است. یافته های پژوهش نشان می دهند برای تصمیم گیری های مالی سود حسابداری نسبت به ارزش دفتری ارزش اطلاعاتی بیشتری دارد. در همین راستا نیز صورت های مالی میان دوره ای نسبت به صورت های مالی سالانه کاربرد بیشتری دارند؛ شاید به دلیل اینکه صورت های مالی میان دوره ای هرسال همپوشانی بالایی با صورت های مالی سالانه در سال گذشته خود دارند، از دیدگاه سهامداران مبنای مطمئن تری برای اتخاذ تصمیم گیری های مالی هستند.