پیمان NPT

خلع سلاح هسته ای، نهادی است که هم زمان با پیدایش نخستین سلاح های هسته ای پا به عرصه گذاشت. تقریباً تمامی اسناد هسته ای ازجمله NPT، نیل به خلع سلاح هسته ای را مقصد نهایی در این مسیر می دانند. اما توسل به نظریه بازدارندگی هسته ای، تا کنون مانع از تحقق این هدف شده است. در سپتامبر 2017، کشورهای فاقد سلاح هسته ای عضوNPT، معاهده منع تسلیحات هسته ای (TPNW) را تصویب کردند که با وجود استقبال طرفداران صلح و نهادهای بشردوستانه، با تحریم کشورهای دارای سلاح هسته ای و متحدان آن ها روبه رو شد. با وجود آنکه این معاهده هنوز لازم الاجرا نشده است، سؤالات زیادی ازجمله نحوه تعامل آن با NPT و برنامه خلع سلاح گام به گام آن ایجاد کرده است به طوری که مخالفان آن را تضعیف کننده اجماع بین المللی و بی اثرکننده تلاش های صورت گرفته می دانند. ولی طرفداران آن را هنجار حقوقی و اخلاقی جدیدی می دانند که می تواند فشار مضاعفی را بر کشورهای دارای سلاح های هسته ای برای دست کشیدن از نظریه بازدارندگی و پذیرش خلع سلاح هسته ای وارد کند.

موضوع برنامه هسته ای ایران، درصدر مسائل مهم سیاست خارجی کشورهای بزرگ دنیا یعنی آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان قرارگرفته است و هیچ موضوع مربوط به ایران تاکنون این چنین در سطح بین المللی اهمیت پیدانکرده است. مناقشه هسته ای آمریکا و غرب در چند سال اخیر و طراحی جنگ روانی علیه جمهوری اسلامی ایران، برابر اظهارات مقامات ایرانی و بازرسی های بعمل آمده، علی رغم احراز پاک بودن ایران در عدم انحراف به سمت سلاح های هسته ای و بهره برداری صلح آمیز از انرژی هسته ای و همکاری ایران تا حد تعلیق کلیه فعالیت های هسته ای و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی NPT نشان می دهد که آنها به چیزی جز محروم کردن ایران از دست یابی به فناوری هسته ای و چرخه سوخت برای نیروگاه های هسته ای و تعطیلی کامل فعالیت های هسته ای راضی نمی شوند، هر چند ایران هسته ای را پذیرفته اند ولی در حقیقت با هدف سیاسی و بی اعتمادی توقف سوخت هسته ای، در صدد مهار قدرت بالقوه ایران می باشند.