تماشاچی

بقای فوتبال به عنوان پرطرفدارترین ورزش دنیا و ایران و درآمدهای کلان آن، به حضور تماشاچیان در ورزشگاه ها بستگی دارد. در این مقاله عوامل تأثیرگذار بر حضور تماشاچیان در مسابقات لیگ برتر فوتبال تعیین شده است. تحقیق حاضر توصیفی و از نوع پیمایشی است. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامة محقق ساخته استفاده شد که بر اساس پیشینة تحقیق و با تأکید بر مدل کوریا و استیو (2007) طراحی شده است. روایی پرسشنامه توسط استادان و متخصصان تآیید و با تحلیل عاملی اکتشافی نیز بررسی شد. پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از آلفای کرونباخ (α =0/870) مورد تأیید قرار گرفت. حجم نمونه، براساس فرمول کوکران490 نفر تعیین شد. پرسشنامه ها در چهار ورزشگاه توزیع شد. داده ها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون های کولموگوروف-اسمیرنوف، فریدمن، دوجمله ای و همبستگی رتبه ای اسپیرمن تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد از میان 44 متغیر مورد بررسی، چشیدن طعم پیروزی با میانگین (69/3) و توهین به داور با میانگین (14/2) به ترتیب، بیشترین و کمترین میانگین را داشتند. شاخص های اقتصادی (قیمت بلیت، حمل و نقل) و تسهیلات وزرشگاه (زیبایی، امنیت، پاکیزگی، راحتی ورزشگاه، و مواد غذایی و نوشیدنی) مهم ترین عامل های تأثیرگذار بر حضور تماشاچیان در مسابقات لیگ برتر بودند. عامل پرخاشگری (توهین به داور، خشونت های بازی و توهین و تضعیف تیم مقابل) تأثیری در حضور تماشاچیان نداشت.

هدف پژوهش حاضر، تحلیل اثر رویدادهای ورزشی بر نظام ارزشی تماشاچیان بود. بدین منظور، 385 نفر از تماشاچیان رویدادهای ورزشی لیگ برتر فوتبال، والیبال، کشتی و تکواندو به صورت تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته که روایی صوری و محتوی ابزار را 12 نفر از صاحب نظران مربوط تأیید کردند، استفاده شد. برای محاسبه پایایی ابزار از روش آلفای کرونباخ و برای تجزیه وتحلیل داده ها، از آزمون تحلیل عاملی با چرخش متعامد استفاده شد. نتایج نشان داد تماشای رویدادهای ورزشی بر روی ده ارزش خیرخواهی، سنت، همرنگی با اجتماع، امنیت، قدرت، پیشرفت، برانگیختگی، لذت جویی، خوداتکایی و جهان شمولی تماشاچیان تأثیرات مثبت و منفی دارد و از دیدگاه آزمودنی ها عبارات ارزشی تجربه خشنودی و خوشحالی از بیشترین اهمیت (36/1 ± 2/78)  و احساس جهانی امن از کمترین اهمیت (52/±1 2/43)  برخوردار است. به طور کلی یافته ها نشان داد، تماشای رویدادهای ورزشی تأثیرات تعدیل کننده و تقویت کننده مهمی بر روی نظام ارزشی تماشاچیان دارد.

         این تحقیق با هدف مقایسه دیدگاه های تماشاچیان و مسئولان برگزاری مسابقات فوتبال از مدیریت امنیت در ورزشگاه آزادی انجام شد. از این رو، با استفاده از تحقیق توصیفی-پیمایشی دیدگاه 390 تماشاچی فوتبال ورزشگاه آزادی و 32 مسئول برگزاری مسابقات به وسیله پرسشنامه های محقق ساخته که روایی آنها توسط 9 نفر از اساتید و کارشناسان و پایایی آن به وسیله آلفای کرونباخ (تماشاچیان826 /0=p ، مدیران 811/0=p) تعیین شده بود، مورد ارزیابی قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل و توصیف داده ها آمار توصیفی و آزمون کولموگوروف – اسمیرنوف، آزمون دوجمله ای و آزمون u من- ویتنی استفاده شد. از میان عوامل مورد مطالعه، مسیر مراجعه تماشاچیان به ورزشگاه، کنترل موجود در پارکینگ و اطراف ورزشگاه و کنترل و بازرسی های موجود در ورودی ورزشگاه در سطح مطلوبی قرار داشت. اطلاع رسانی و آگاهی از اشیای ممنوعه و نکات ایمنی و همچنین میزان مراقبت ها و تجهیزات اورژانس موجود در ورزشگاه در سطح کم یا نامطلوب بود.  کنترل جمعیت در رویداد نیز در سطح خیلی خوب قرار داشت. تفاوت معنی داری بین دیدگاه دو گروه تماشاچیان و مسئولان برگزاری مسابقات در مورد اطلاع رسانی و آگاهی از اشیای ممنوعه و نکات ایمنی وجود داشت. تماشاچیان معتقد بودند که اطلاع رسانی و آگاهی از اشیای ممنوعه و نکات ایمنی برای حضور در ورزشگاه نامطلوب است، در حالی که مدیران و مسئولان برگزاری معتقد بودند که اطلاع رسانی و آگاهی از اشیای ممنوعه و نکات ایمنی در سطح مطلوبی قرار دارد. 

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش توسعه گردشگری ورزشی بر جذب تماشاچی با میانجی گری تبلیغات در رویدادهای کشتی تدوین شده است. پژوهش حاضر از نوع روش تحقیق آمیخته و از لحاظ هدف تحقیق، کاربردی توسعه ای و از نوع پژوهش های میدانی است. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی شامل اعضای کمیسیون گردشگری ورزشی کمیته ملی المپیک و مدیران فدراسیون کشتی، وزارت ورزش و کمیته ملی المپیک و همچنین در بخش کمی شامل تماشاچیان حاضر در فینال رقابت های لیگ حرفه ای کشتی بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. به منظور گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های محقق ساخته استفاده شد که روایی صوری، روایی سازه و پایایی پرسشنامه ها بررسی و تأیید شد. نتایج پژوهش با استفاده از روش مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که توسعه گردشگری ورزشی با ضریب اثر مستقیم (87/0=β) تأثیر مثبت و معناداری بر جذب تماشاچی دارد، اما ضریب اثر مستقیم تبلیغات (013/0- =β) نشان از عدم تأثیر معنادار تبلیغات بر مقوله جذب تماشاچی دارد. همچنین اثر غیرمستقیم و معنادار توسعه گردشگری ورزشی بر جذب تماشاچی (006/0- =β) مشاهده نشد و تبلیغات نقش میانجی ایفا نمی کند.

بیان مسئله: فضای شهری پدیده ای اجتماعی، تاریخی و چندلایه است که در تعامل مداوم نیروهای قدرت، سیاست و سرمایه شکل می گیرد و در گذر زمان بازتولید می شود. این بازتولید نه تنها به واسطه تحولات ساختاری، بلکه در دل کنش های روزمره، تجربه های زیسته و گفتمان های اجتماعی صورت می گیرد. در این میان، گفتمان زنان به عنوان یکی از نیروهای کمتر دیده شده، نقشی معنادار در بازتعریف مرزهای خصوصی-عمومی و بازسازی حافظه جمعی دارد. با این حال، این گفتمان به ویژه در تحلیل فضاهای تاریخی شهرهای ایران کمتر توجه شده است. بنابراین مقاله عاملیت گفتمان زنان را در بستر این نیروها و کنشگری فضایی در خیابان لاله زار تهران به چالش می کشد. هدف پژوهش: پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل بازتولید فضای شهری برمبنای گفتمانی مشخص، خیابان لاله زار را به عنوان یکی از خیابان های تاریخی- فرهنگی پایتخت در سه دوره تاریخی در کانون تحلیل قرارداده است. روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و گفتمان محور انجام شده و از روش تحلیل محتوای استقرایی برای بررسی داده ها بهره گرفته است. داده ها از منابع نوشتاری، دیداری و شنیداری در خصوص سه دوره کلی قاجار، پهلوی، جمهوری اسلامی استخراج شده اند. چارچوب نظری پژوهش بر بررسی سازوکارهای مؤثر در بازتولید فضای شهری استوار بوده و از مفاهیم کنشگری، عاملیت و منش فضایی برای تحلیل گفتمان زنان استفاده شده است. نتیجه گیری: کنشگری زنان در خیابان لاله زار را می توان بخشی از فرایند بازتولید تاریخی فضای شهری دانست که در تعامل پیچیده با مناسبات قدرت، سیاست و سرمایه شکل گرفته است. این کنشگری در ادوار مختلف، از «تماشاچی» به «تماشایی» تا فرصت «بازیگری» در قالب گفتمان های متنوعی همچون حضور انزوایی- انفعالی، نمادین- مصرفی و غیرنمادین- مشارکتی بازنمایی شده است. رفتارهای روزمره، نقش های اجتماعی، الگوهای حضور - غیاب و مشارکت زنان در عرصه خیابان، نه تنها در تحول معانی فضایی و مرزبندی های خصوصی-عمومی مؤثر بوده، بلکه در شکل گیری حافظه جمعی و سازمان یابی فضایی لاله زار نیز نقش داشته است.