مطالعات روانشناختی

مطالعات روانشناختی

مطالعات روانشناختی دوره 21 تابستان 1404 شماره 2 (مقاله علمی وزارت علوم)

مقالات

۱.

اثربخشی درمان شفقت به خود بر پریشان خوابی، احساس گناه و افکار ناکارآمد دختران آزاردیده جنسی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۷ تعداد دانلود : ۶۶
اثرات نامطلوب آزاردیدگی جنسی به قدری کشنده است که می تواند کل زندگی افراد را تحت تأثیر قرار دهد. این پژوهش به منظور تعیین اثربخشی درمان شفقت به خود بر پریشان خوابی، احساس گناه و افکار ناکارآمد دختران آزاردیده جنسی انجام گرفت. روش این پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. تعداد کل جامعه آماری 25 نفر از دختران آزاردیده جنسی شهر بابلسر، بودند.20 نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و با روش تصادفی در گروه آزمایش و کنترل 10 نفری جایگزین شدند. شرکت کنندگان با پرسشنامه پریشان خوابی بویس، احساس گناه کوگلر و افکار ناکارآمد وایزمن ارزیابی شدند. گروه آزمایشی 8 جلسه 90 دقیقه ای درمان شفقت به خود را به طور انفرادی دریافت کردند و گروه کنترل، آموزشی دریافت نکردند. مجدداً پرسشنامه ها به هر دو گروه داده شد. داده ها با تحلیل کوواریانس تک متغیری تحلیل شدند. نتایج نشان داد، درمان شفقت به خود بر کاهش پریشان خوابی و احساس گناه تأثیر مثبت داشته، اما بر افکار ناکارآمد تأثیری نداشته است. در کل روشن شد، درمان شفقت به خود در کاهش پریشان خوابی و احساس گناه دختران آزاردیده جنسی نقش مؤثری دارد.
۲.

نقش میانجی دشواری در تنظیم هیجان در رابطه بین عدم تحمل بلاتکلیفی و علائم وسواس فکری_جبری(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۳ تعداد دانلود : ۷۵
هدف از این پژوهش، تعیین نقش میانجی دشواری در تنظیم هیجان در رابطه بین عدم تحمل بلاتکلیفی و علائم وسواس فکری_جبری بود. روش پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی (مدل ساختاری) بود. از میان جمعیت عمومی 350 نفر از طریق فراخوان اینترنتی در سال 1401، با توجه به ملاک های ورود به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه تجدیدنظرشده وسواس فکری_عملی فوا و همکاران، پرسشنامه عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون و پرسشنامه دشواری در تنظیم هیجان گراتز و روئمر بود. برای تحلیل داده ها از همبستگی پیرسون و مدل ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که عدم تحمل بلاتکلیفی با علائم وسواسی_جبری رابطه مستقیم و معناداری دارد و دشواری در تنظیم هیجان در رابطه با عدم تحمل بلاتکلیفی و علائم وسواسی_جبری نقش میانجی دارد. درمجموع نتایج نشان داد که مدل از برازش مطلوبی برخوردار است. طبق نتایج به دست آمده می توان گفت که عدم تحمل بلاتکلیفی و دشواری در تنظیم هیجان نقش مهمی در شکل گیری علائم وسواسی_جبری دارند. بنابراین برنامه ریزی در راستای کاهش عدم تحمل بلاتکلیفی و دشواری در تنظیم هیجان نقش مؤثری در کاهش نشانگان وسواسی_جبری دارد و امری ضروری است.
۳.

نقش بدکارکردی های شخصیتی و ویژگی های نابهنجار شخصیت در پیش بینی علائم اضطراب فراگیر(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۵۵
این پژوهش با هدف بررسی نقش بدکارکردی های شخصیتی و ویژگی های نابهنجار شخصیت در پیش بینی علائم اضطراب فراگیر انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری نیز تمتمی دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بودند که تعداد ۴۰۰ دانشجو به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. شرکت کنندگان به پرسشنامه های اختلال اضطراب فراگیر، ابعاد نابهنجار شخصیت، شاخص های شدت مشکلات شخصیت و میزان بدکارکردی شخصیت پاسخ دادند. تجزیه و تحلیل داده ها با آزمون های آماری ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه انجام شد. تحلیل داده ها نشان دهنده وجود رابطه مثبت و معنادار بین بدکارکردی های شخصیتی و ویژگی های نابهنجار شخصیت با علائم اضطراب فراگیر بود، افزون براین عاطفه منفی و روان پریش خویی ابعاد نابهنجار شخصیت؛ یکپارچگی هویت، خودکنترلی و تطابق اجتماعی از مؤلفه های شدت مشکلات شخصیت و همدلی، مراقبت از دیگران، مفید بودن و خودگردانی بدکارکردی شخصیت نقش و سهم معناداری را در پیش بینی علائم اضطراب فراگیر داشتند. با توجه به نتایج پیشنهاد می شود با درک مکانیسم های اساسی که بدکارکردی های شخصیتی و اضطراب فراگیر را به هم مرتبط می کند، متخصصان سلامت روان می توانند استراتژی های مؤثرتری برای رفع نیازهای افراد دارای علائم اضطراب فراگیر ایجاد کنند.
۴.

مدل ساختاری روابط میان انگ ادراک شده، ترس از عود و انعطاف پذیری روانی با پریشانی روانی زنان مبتلا به سرطان پستان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۶۲
پژوهش حاضر با هدف بررسی روابط انگ ادراک شده و ترس از عود با پریشانی روانی زنان مبتلا به سرطان، با نقش میانجی گر انعطاف پذیری روانی انجام شد. این پژوهش مقطعی از طرح همبستگی استفاده کرد. جامعه پژوهش زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر تهران در بازه اسفند 1401 تا مهر 1402 بودند، و از سه مرکز درمانی 220 نفر به شیوه نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه پریشانی روانی کسلر، سنجه ترس از عود، مقیاس انگ بیماری مزمن، و پرسشنامه پذیرش و عمل گردآوری گردید، و از طریق همبستگی پیرسون و آزمون معادلات ساختاری (با و بدون کنترل اثر سن) تحلیل شد. نتایج آزمون مدل نشان داد که ترس از عود اثر مستقیمی بر پریشانی روانی نداشت، ولی انگ ادراک شده و انعطاف پذیری روانی اثر مستقیمی بر پریشانی روانی داشتند. همچنین، انعطاف پذیری روانی رابطه میان ترس از عود و انگ ادراک شده با پریشانی روانی را میانجی کرد. بنابراین، به منظور طراحی برنامه های کاهش پریشانی روانی زنان دارای سرطان پستان لازم است به کاهش انگ ادراک شده و ترس از عود، و به ویژه ارتقای انعطاف پذیری روانی آنان پرداخته شود.
۵.

ارتباط اختلال اضطراب اجتماعی با سبک های دلبستگی در دانشجویان: نقش میانجی مهارت های اجتماعی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۸ تعداد دانلود : ۷۶
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی مهارت های اجتماعی در رابطه با اضطراب اجتماعی و سبک های دلبستگی دانشجویان انجام شد. روش این پژوهش هممبستگی و از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش 302 نفر از دانشجویان دانشگاه های تهران در سال 1400 بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های اضطراب اجتماعی کانور و همکاران، دلبستگی بزرگسالان هازن و شیور و پرسشنامه مهارت های اجتماعی ماتسون و همکاران بهره گرفته شد. برای تحلیل داده های پژوهش از همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که سبک های دلبستگی دوسوگرا و اجتنابی بر اضطراب اجتماعی اثر مثبت و معنادار دارند. اثر مستقیم مهارت های اجتماعی بر اضطراب اجتماعی منفی و معنادار بود. نتایج اثرات میانجی نشان داد که سبک های دلبستگی دوسوگرا، اجتنابی و ایمن با نقش میانجی مهارت های ارتباطی بر اضطراب اجتماعی اثر غیرمستقیم معنادار دارند. اثر کل سبک های دلبستگی دوسوگرا، اجتنابی و ایمن بر اضطراب اجتماعی معنادار بود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که تقویت مهارت های اجتماعی می تواند تأثیر منفی سبک های دلبستگی ناایمن بر اضطراب اجتماعی را کاهش دهد. این نتایج بر اهمیت مداخلات آموزشی و روان شناختی برای بهبود مهارت های ارتباطی تأکید دارد
۶.

نقش میانجی امنیت روانی در رابطه بین ترومای کودکی و نگرش خوش بینانه به ازدواج(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۱ تعداد دانلود : ۶۹
این پژوهش با هدف تعیین نقش میانجی امنیت روانی در رابطه بین ترومای کودکی با نگرش خوش بینانه به ازدواج در دانشجویان انجام شد. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری در این پژوهش دانشجویان 18 تا 35 سال دانشگاه اردکان در سال تحصیلی 1401-1402 بود که از طریق نمونه گیری در دسترس، 230 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و به مقیاس های ترومای کودکی، امنیت روانی و نگرش به ازدواج پاسخ دادند. برای تحلیل داده ها از روش همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شد. تأثیر مستقیم ترومای کودکی بر امنیت روانی و نگرش خوش بینانه به ازدواج منفی و معنادار بود، از میان خرده مقیاس های ترومای دوران کودکی، غفلت عاطفی بیشترین و سوءاستفاده فیزیکی کمترین همبستگی را با نگرش خوش بینانه به ازدواج داشت، درحالی که تأثیر مستقیم امنیت روانی بر نگرش خوش بینانه نسبت به ازدواج مثبت و معنادار بود. همچنین، تأثیر غیرمستقیم ترومای کودکی بر نگرش خوش بینانه نسبت به ازدواج با میانجی گری امنیت روانی نیز معنادار بود. مدل برازش خوبی داشت. بنابراین، توجه به این عوامل در طراحی برنامه های مداخلاتی می تواند به بهبود دیدگاه افراد نسبت به ازدواج و کاهش تأثیرات منفی ترومای دوران کودکی از طریق بهبود امنیت روانی کمک کند.
۷.

تدوین مدل ساختاری رابطه بین بی موبایل هراسی (بی موبایل هراسی) و افسردگی با نقش میانجی اضطراب اجتماعی در دانشجویان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۵۹
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی اضطراب اجتماعی در رابطه بین بی موبایل هراسی و افسردگی انجام شد. روش پژوهش حاضر، همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش را تمامی دانشجویان دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین در مقاطع تحصیلی متفاوت که در سال ۱۴۰۳ -۱۴۰۲ مشغول به تحصیل بودند، تشکیل دادند و برای حجم نمونه به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای ۲29 نفر از بین دانشجویان انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های اضطراب اجتماعی جرابک، پرسشنامه بی موبایل هراسی یلدریم و کوریا و مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس لاویبوند و لاویبوند گردآوری شد. داده های به دست آمده به روش مدل یابی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها برازش مدل پیشنهادی را مورد تأیید قرار دادند. بررسی مسیرهای مستقیم و غیر مستقیم پژوهش نشان دادند که بی موبایل هراسی و اضطراب اجتماعی با افسردگی رابطه معناداری داشت. همچنین اضطراب اجتماعی در رابطه بین متغیرهای بی موبایل هراسی و افسردگی نقش میانجی داشت. براساس یافته ها می توان این گونه نتیجه گیری کرد که متغیرهای پژوهش به صورت مستقیم و غیر مستقیم با افسردگی دانشجویان ارتباط داشت. از این رو پیشنهاد می شود که متخصصان سلامت روان بر اساس یافته های مدل به کاهش اثرات منفی افسردگی، اضطراب اجتماعی و بی موبایل هراسی در دانشجویان بپردازند.
۸.

مداخله زودهنگام مبتنی بر برنامه آموزشی ابزارهای ذهن بر کارکردهای اجرایی و مهارت های پیش نیاز تحصیلی برای کودکان در معرض خطر ناتوانی های یادگیری خاص(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۷۵
پژﻭﻫﺶ حاضر، اثربخشی مداخله مبتنی بر آموزش ابزارهای ذهن بر کارکردهای اجرایی و مهارت های پیش نیاز تحصیلی کودکان در معرض خطر ناتوانی های یادگیری را با روش ﻧیﻤﻪ ﺁﺯﻣﺎیﺸی و طرح پیش آزمون، پس آزمون، پیگیری و گروه کنترل مورد بررسی قرار داده است. جامعه آماری، کودکان 5-6 ساله شهر اصفهان بودند. بر اساس روش نمونه گیری هدفمند و در دسترس، با سه مرحله غربالگری، ابتدا 168 کودک شناسایی و با بررسی تاریخچه رشدی و مصاحبه تشخیصی، 61 کودک باقی ماندند که آزمون های وکسلر، کارکردهای اجرایی بریف و چک لیست تشخیصی اجرا شد. ۳۲ کودک با تشخیص متخصصان انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش، 30 جلسه مداخله دریافت کرد که به صورت گروه های پنج نفری در کلینیک روان شناختی و مشاوره اجرا شد. داده ها با آزمون تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر تحلیل شد. یافته ها نشان داد در متغیرهای کارکردهای اجرایی مانند تنظیم رفتار_فراشناخت، مهارت های پیش نیاز خواندن و املا تفاوت معنادار بین گروه آزمایش و کنترل وجود دارد. در مرحله پیگیری اثر مداخله همچنان ماندگار بود. اما ابعاد مهارت های پیش نیازنوشتن و ریاضی تأیید نشد. نتایج نشان می دهد برنامه های مداخله ای در حوزه های شناختی و پیش نیاز تحصیلی، موجب پیشگیری از گسترش اختلالات یادگیری خاص، به ویژه در زمینه خواندن و املا می شود.
۹.

اثربخشی بسته آموزشی ایمن سازی روانی بر تاب آوری و پریشانی روان شناختی مادران کودکان کم توان ذهنی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۰ تعداد دانلود : ۴۹
پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر بسته آموزشی ایمن سازی روانی بر تاب آوری و پریشانی روان شناختی مادران کودکان کم توان ذهنی انجام شد. این پژوهش، یک مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری این تحقیق را مادران کودکان کم توان ذهنی دوره اول دبستان تشکیل دادند. برای انتخاب شرکت کنندگان از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. تعداد نمونه این پژوهش 32 نفر بود که به صورت تصادفی در یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل 16 نفری جایگزین شدند. همه شرکت کنندگان با استفاده از مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون و مقیاس افسردگی، اضطراب و تنیدگی لاویباند و لاویباند مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه آزمایش در برنامه آموزشی ایمن سازی روانی در 10 جلسه 60 دقیقه ای و در هفته ای دو جلسه شرکت کردند. سپس هر دو گروه آزمایش و کنترل با همان مقیاس ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری تحلیل شد. نتایج نشان داد که بسته آموزشی ایمن سازی روانی تأثیر مثبت و معناداری بر تاب آوری و پریشانی روان شناختی در گروه آزمایش داشت. بنابراین، برنامه ریزی برای این مداخله نقش قابل توجهی در بهبود تاب آوری و پریشانی روان شناختی مادران دارد.

آرشیو

آرشیو شماره‌ها:
۸۱