مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی

مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی

مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی سال 13 پاییز 1404 شماره 3 (پیاپی 35) (مقاله علمی وزارت علوم)

مقالات

۱.

آسیب شناسی رویکردهای بنیاد ملی نخبگان در ارائه تسهیلات به استعدادهای برتر (هسته های مسئله محور/ طرح شهید احمدی روشن) و ارائه راهکارهای مطلوب(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۳
هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی آسیب شناسی رویکردهای بنیاد ملی نخبگان در تشکیل هسته های مسئله محور می باشد. پژوهش حاضر توصیفی با رویکرد آمیخته (کیفی – کمی) انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل نخبگان و استعداد های برتر کشور بوده که 35 نفر برای مرحله مصاحبه به روش هدفمند و 50 نفر برای تکمیل پرسشنامه انتخاب شده اند. برای تجزیه و تحلیل داده های کیفی با روش تحلیل مضمون و داده های کمی از نرم افزار SPSS استفاده شده است.بعد از تجزیه وتحلیل داده ها تعداد 63 مضمون و مفهوم اولیه استخراج شد. با مطالعه چندباره، مضامین به دست آمده تعدیل و اصلاح شدند و شبکه مضامین به دست آمده پژوهش شامل 3 مضمون اصلی، 20 مضمون فرعی شد. نتایج بیانگر این است که میزان رضایت از طرح هسته های مسئله محور( شهید احمدی روشن) در سطح متوسط ارزیابی شده است. یافته های حاصل از مصاحبه نشان داد بنیاد ملی نخبگان به عنوان متولی اصلی امور مربوط به نخبگان در کشور، با سازماندهی و فراهم آوردن زیر ساخت های لازم سعی کرده تا با اجرای طرح شهید احمدی روشن»، توانمندی های دانشجویان مستعد تحصیلی و نودانش آموختگان برگزیده را در جهت شناسایی و حل مسائل واقعی کشور هدایت نماید. در این راستا تحقق رسیدن به وضعیت ایده آل به تعامل و همکاری حداکثری دستگاه ها و نهادهای مختلف با بنیاد ملی نخبگان نیاز دارد. این امر، سبب می شود که انگیزه استعدادهای برتر در جهت فعالیت و حل مسائل کشور بیشتر شده و کمتر شاهد فرار مغزها باشیم.
۲.

ترسیم مؤلفه های زمینه ساز دولت مطلوب در حقوق موضوعه ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۵۴
دولت باز مدل جدیدی از دولت های مدرن است، قلب دولت باز از سه ستون تشکیل شده است: شفافیت، مشارکت و همکاری که همگی ارزش عمومی و شهروندی را افزایش می دهند. اما محرک های بیرونی مانند مسئولیت پذیری، مقررات، فناوری، پذیرش یا اعتماد به دولت نیز وجود دارند که بر دولت باز تأثیر می گذارند که دولت های مختلف جهان بر اساس قوانین داخلی حاکم بر کشورشان به ارائه الگوی مطلوب دولت باز به منظور دستیابی به توسعه پرداختند. هدف اصلی این مقاله «ارائه الگوی مطلوب دولت باز با بررسی مواد حقوقی برای نظام جمهوری اسلامی ایران» است.گردآوری اطلاعات انجام گرفته در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی برای پاسخ به این سوال است که؛الگوی مطلوب دولت باز و مؤلفه های آن برای نظام جمهوری اسلامی ایران کدام است؟ به این نتایج دست یافتیم که نمای دولت باز دارای چندین مولفه می باشد که عبارتند از1-اصول مختلف قانون اساسی2-حاکمیت اعلامیه های جهانی3- شفافیت، عنصر اساسی توسعه همه جانبه کشورهای توسعه یافته.4-مصوبه کلیات طرح شفافیت قوای سه گانه 5-مصوبه سیاست های کلی نظام ابلاغی از سوی رهبر.
۳.

تبیین جامعه شناختی الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی و توسعه پایدار(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۳۶
در پی تدوین الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت، که در آن اهمّ مبانی و آرمان های پیشرفت و اُفق مطلوب کشور در پنج دهه آینده ترسیم و تدابیر مؤثر برای دستیابی به آن طراحی شده است، حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی دستگاهها، مراکز علمی، نخبگان و صاحب نظران را به بررسی عمیق ابعاد مختلف سند تدوین شده و ارائه نظرات مشورتی جهت تکمیل و ارتقای این سند بالادستی فراخواندند.و به اصلی ترین نهادهای سیاستگذار به مجمع تشخیص مصلحت نظام، دولت، مجلس و شوراهای عالی ابلاغ گردید. از زمان تدوین سند مذکور تا کنون، کشور تلاطم های متعددی را در حوزه های مختلف، از زیست محیطی گرفته تا فرهنگی و اقتصادی تجربه نموده است و بیش از پیش احساس می شد. در نهایت نتایج حاصله از این پژوهش بیانگر این موضوع است که نشان می-دهد که معقوله توسعه پایدار به مراتب بیشتر از الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی است. از زیست محیطی گرفته تا فرهنگی و اقتصادی تجربه نموده است
۴.

تحلیل مضامین پیشرفت سیاسی الهی در سوره مائده(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۳۸
قرآن کریم به عنوان کتاب هدایت می تواند بهترین الگوی پیشرفت همه جانبه برای جامعه انسانی باشد. این پیشرفت نوعی از حرکت رو به جلو می باشد. در پژوهش سوره مائده با روش تحلیل به مضمون که یکی از شیوه های تحلیل محتوی کیفی است و اعتبار داده ها صرفا به استناد قواعد تفسیری متن بر اساس روش تفسیر موضوعی انجام شده و هدف از این اقدام دستیابی به الگوی پیشرفته سیاسی الهی می باشد که در نهایت به 60 مضمون پایه از آیات مورد نظر و 16مورد مضامین سازمان دهنده و 4 مورد به مضامین فراگیر رسیدیم که شامل محوریت کتاب و احکام الهی، محوریت امام و رهبر الهی، نقش و عملکرد انسان ها، تصدیق پیشرفت سیاسی الهی در کتب آسمانی، هدایت و عنایت الهی، برتری الگوی پیشرفت سیاسی اسلام بر دیگر الگوها، لزوم پایبندی به تقوی می باشد و در گام بعدی مضامین مذکور به مضامین فراگیر تبدیل می شوند. نتیجه اینکه در این تحقیق به الگوی پیشرفت سیاسی الهی در جامعه اسلامی در سوره مائده رسیدیم. تحلیل مضمون با رعایت قواعد تفسیری منافاتی باروش اجتهادی علامه طباطبایی در تفسیر المیزان ندارد. فقط در اینجا دلالتهای مستقیم و غیرمستقیم متن استخراج می شود.
۵.

بررسی تاثیر رضایت شغلی بر دو شغله بودن کارکنان با توجه به نقش میانجی تعهد سازمانی با نگاهی بر طرح تحول نظام سلامت(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۴۸
پژوهش حاضر، بررسی تأثیر رضایت شغلی بر دوشغله بودن با نقش میانجی تعهد سازمانی بوده است. جامعه آماری در این پژوهش کلیه پرستاران بیمارستان شهید بهشتی در استان قم با تعداد 655 نفر بود. و به منظور نمونه گیری و تعیین فضای نمونه تحقیق نیز از روش نمونه گیری طبقه بندی شده تصادفی استفاده گردید و بر اساس جدول مورگان، تعداد 242 نفر به عنوان نمونه تحقیق در نظر گرفته شد. در ادامه جهت جمع آوری اطلاعات پژوهش از ابزار پرسشنامه استفاده گردید. بدین منظور جهت سنجش متغیرهای دو شغله از پرسشنامه سیما و ساچدوا (2019) (سوال 1 تا 7)، رضایت شغلی از پرسشنامه برایفیلد و روت (1971) (سوال 8 تا 14) و تعهد سازمانی از پرسشنامه موددی و همکاران (1979) (سوال 15 تا 18) استفاده شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات در دو بخش آمار توصیفی و آمار استنباطی ارائه شده است. در بخش توصیفی، اطلاعات جامعه شناختی مربوط به نمونه پژوهش بیان شده است و در بخش آمار استنباطی با توجه به توزیع غیرنرمال داده ها از نرم افزار پی ال اس و روش معادلات ساختاری برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد تاثیر رضایت شغلی بر تعهد سازمانی کارکنان تاثیری مثبت می باشد. ، تاثیر رضایت شغلی بر دوشغله بودن کارکنان تاثیری منفی می باشد ، تاثیر تعهد سازمانی بر دوشغله بودن کارکنان تاثیری منفی می باشد و رضایت شغلی از طریق تعهد سازمانی بر دوشغله بودن کارکنان تاثیر غیرمستقیم و معنادار دارد
۶.

خوانشی لاکانی از نحوه ادراک مدرنیته و شکل گیری الگوی اسلامی-ایرانی دولت مطلوب در آراء آیت-الله طالقانی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۸
در طول تاریخ اندیشه سیاسی به ویژه پس از دوران مدرنیته، انواع مختلفی از نظم سیاسی-اجتماعی، در جهت پیشرفت جوامع اروپایی از سوی نظریه پردازان غربی ارائه گشته است که تاثیر به سزایی بر نوع حکومتها و دولتهای کل جهان داشته اند؛ اما از آنجایی که این اندیشه هابا الگوی ایرانی-اسلامی همخوانی نداشته، نوعی سردرگمی میان روشنفکران ایرانی به بار آورده است که تازمان حاضر نیز هنوز پاسخ قطعی برای حل آن ارائه نشده است.آیت الله طالقانی به مثابه یکی از برجسته ترین نواندیشان دینی دوران انقلاب،اگر چه به طور صریح اشاره زیادی به نوع الگوی حکومت مطلوب در جهت پیشرفت اسلامی-ایرانی نداشته اند،اما با بررسی آثار ایشان می توان موانع و همچنین راهکارهای رسیدن به پیشرفتی که هم خوان با الگوی اسلامی ایرانی باشد را دریافت.لذا پژوهش حاضر با واکاوی افکار طالقانی در سه قالب امر واقع، خیالی و نمادین، به عنوان گامی در جهت تبیین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت انجام شده است. این پژوهش با رویکردی کیفی و با بهره گیری از الگوی سه گانه لاکانی از یک سو به بررسی این مسئله می پردازد که آیت الله طالقانی چه نوع حکومتی را برای پیشرفت جامعه ایرانیِ معتقد به دین اسلام عرضه می دارد و سوی دیگر به موانع حکومت پهلوی بر سر راه سعادت انسان و جامعه که هدف نهایی پیشرفت است،در دیدگاه ایشان می پردازد.روش تحقیق مبتنی بر استراتژی تحلیلی-توصیفی بر مبنای مطالعات کتابخانه ای استوار است و نتایج آن نشان می دهد آیت الله طالقانی دموکراسی مبتنی بر شورا را مدل حکومتی مطلوب برای پیشرفت انسان و جامعه می داند و آن را به عنوان جانشینی برای نمونه های مطروحه غربی معرفی می نماید.
۷.

آسیب شناسی رویکرد حمایتی نهاد کمیته امداد امام خمینی (ره) استان گیلان، مطالعه کیفی به روش تحلیل مضمون(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۸ تعداد دانلود : ۴۷
مقدمه: کمیته امداد امام خمینی(ره) از مهمترین سازمان های حمایتی کشور است که با هدف حمایت از خانواده های تهیدست، زنان کم درآمد و کاهش محرومیت آنان تأسیس شده و افراد و خانواده های زیادی را تحت پوشش خود قرار داده است. با این حال، به نظر می رسد اتخاذ رویکرد سنتی و عدم توجه به تغییرات ایجاد شده در اصول مدیریتی و رویکردهای رفاهی نوین، این سازمان را با چالش هایی جدی در زمینه تحویل رفاه و نیز اعتماد عمومی مواجه نموده است. این پژوهش برای مطالعه این چالش ها، کمیته امداد استان گیلان را مورد مطالعه قرار داده است.روش: در این مطالعه، با استفاده از روش شناسی کیفی و فنون مشاهده و مصاحبه با کارشناسان (8 نفر) و مدیرانِ (7 نفر) کمیته امداد استان گیلان، در کنار مطالعه اسناد و مدارک، به گردآوری داده ها پرداخته شد؛ سپس با روش تحلیل تماتیک (موضوعی)، داده ها و یافته های گردآوری شده مورد تحلیل قرار گرفت.یافته ها: داده ها در 3 مقوله عمده مددجویان، کارکنان و سازمان دسته بندی و تحلیل شد. در مقوله مددجویان، فاکتورهای فرهنگ وابستگی، طلبکار بودن و بی اعتمادی؛ در مقوله کارکنان، داشتن نگاه بالا به پایین، مهارتهای فنی پایین و نداشتن علم به روز و مرتبط و در نهایت در مقوله سازمان، بی توجهی به پژوهش، ساختار متمرکز، عدم شفافیت و پاسخگویی، نهادهای موازی، ناکارآمدی، حمایت های پدرمآبانه، محافظه کاری و فرافکنی و تقلیل در تحلیل آسیب ها شناسایی شدند.
۸.

تحلیل فقهی ابداء زینت در فضای مجازی با تأکید بر الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت: چالش ها و راهکارها(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۹ تعداد دانلود : ۳۵
با گسترش فضای مجازی و استفاده گسترده از شبکه های اجتماعی، مفاهیمی چون ابداء زینت(نمایان کردن زینت) با چالش های جدیدی روبه رو شده است. این پدیده، از منظر فقه اسلامی، دارای ابعاد گوناگون فردی، اجتماعی و فرهنگی است که نیازمند بررسی دقیق و بازتعریف در بستر شرایط نوین است. هدف این پژوهش، تحلیل فقهی ابداء زینت در فضای مجازی، با تأکید بر اصول و مبانی الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و ارائه راهکارهایی برای مواجهه با چالش های مرتبط است. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل اسنادی و توصیفی-تحلیلی بوده و با بهره گیری از منابع فقهی معتبر، قوانین موضوعه و تحقیقات مرتبط انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که فضای مجازی به دلیل ویژگی هایی چون گستردگی، سرعت انتقال اطلاعات و ناشناسی، می تواند به بستری برای نقض احکام شرعی و ارزش های اسلامی تبدیل شود. این موضوع به ویژه در زمینه ابداء زینت و نحوه رعایت حجاب اسلامی در این فضا، چالش های مهمی را به وجود آورده است. پژوهش حاضر، راهکارهایی چون ارتقای سواد رسانه ای، تقویت نظام ارزشی بر مبنای آموزه های اسلامی، ایجاد قوانین بازدارنده و حمایت از فناوری های بومی مطابق با الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت را پیشنهاد می دهد. این راهکارها می توانند در کاهش آسیب ها و تقویت فرهنگ استفاده صحیح از فضای مجازی مؤثر باشند. در نهایت، تأکید بر مسئولیت فردی و اجتماعی کاربران، نقش کلیدی در تحقق الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و پاسداری از ارزش های اخلاقی و دینی ایفا می کند.
۹.

واکاوی الگوی رفتار سیاسی در سازمان های دولتی با رویکرد آمیخته(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳
رفتارهای سیاسی، از مؤلفه های تشکیل دهنده سازمان های دولتی محسوب می شود. این رفتارها موجب نفاق و زیان اداری می گردد که موجب کاهش بهره وری سازمانی می شود؛ لذا، آگاهی از عوامل مؤثر بر رفتار سیاسی در سازمان های دولتی موجب عدم وقوع چالش ها شده و در محدود کردن این رفتارها، نقش مهمی دارد؛هدف اصلی این پژوهش طراحی مدل رفتار سیاسی در سازمان ملی استاندارد ایران می باشد. تحقیق از نظر هدف، توسعه ای، از لحاظ نوع داده و روش تحلیل آن، آمیخته (کیفی – کمی) است. در بخش کیفی با مطالعه پیشینه و ادبیات تحقیق، ابعاد و عوامل مؤثر بر رفتارهای سیاسی شناسایی گردید. طی مصاحبه با 18 نفر مدیران ارشد سازمان و خبرگان دانشگاهی، با روش تحلیل مضمون، مضامین مشخص شدند. یافته های کیفی، 118 مضمون پایه (شاخص)، 23 مضمون سازمان دهنده (مؤلفه) و هفت مضمون فراگیر (ابعاد) هستند. در بخش کمی با مدل سازی ساختاری -تفسیری، سطح بندی و تعیین روابط بین مولفه ها انجام شد. مؤلفه های (فشار محیط سیاسی سازمان برای تصمیم گیری، عدم ساختارمندی فعالیت ها و ابهام در نقش و فرهنگ سازمانی مخرب) مؤثرترین عوامل و هادی سایرین هستند. نتیجه آزمون تحلیل عاملی تأییدی، نشانگر اعتبار سازه است. برای تأیید متغیرهای مدل و برازش آن از معادلات ساختاری با نرم افزار PLS استفاده شد.
۱۰.

بررسی آثار ورشکستگی کسب و کارهای دارای مالکیت معنوی در ایران و راهکارهای اصلاح آن، ضمن قیاس با رویه مشابه در انگلستان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۴۷
در مقابل مالکیت مادی، مالکیت معنوی وجود داشته که به معنی تملک اموال غیرملموس است. در تمامی جهان، دولت ها دغدغه حمایت از خالقان آثار بدیع را داشته که نوعی مالکیت معنوی محسوب می شود. در کشور ما قانون گذار امتیاز بهره برداری انحصاری از اموال معنوی را در طول زمانی مشخص به مالک آن داده است. این پژوهش به روش تحلیلی-توصیفی انجام شده است. هدف پژوهش آن است که آثار ورشکستی بر اموال معنوی، در جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی بریتانیا بررسی شود. بررسی وجوه اشتراک و افتراق و همچنین شناسایی نقاط قوت و ضعف دو نظام حقوقی در خصوص آثار ورشکستگی بر مالکیت معنوی، دراین پژوهش انجام شده است. از دیدگاه حقوقی، امکان مصادره اموال معنوی در زمان ورشکستگی ممکن است، اما قانون گذار تنها در خصوص توقیف آثار ادبی همچون ترجمه و تألیف تصریح کرده و در رویه کنونی حقوق اداری، به سبب قدرت نقدشوندگی پائین این اموال، امکان توقیف آن وجود داشته و نظام قضائی عموماً سعی در مصادره منافع مادی حاصل از اموال معنوی را داشته و تاکنون رای قضائی در خصوص توقیف کامل اموال معنوی گزارش نشده است. رویه کامن لایی دولت انگلستان مصادره اموال معنوی در زمان ورشکستگی را پذیرفته که البته به عنوان آخرین راه حل تسویه دیون استفاده می شود. در حقوق اداری انگلستان امکان رهن گذاشتن اموال معنوی وجود داشته که موردانتقاد مدافعان آثار بدیع می باشد. رویه حقوقی ایران مورد تحسین است، لیکن می بایست در این خصوص صراحت به خرج داده شود.
۱۱.

تحلیل جامعه شناختی توسعه علوم انسانی در ایران (مورد مطالعه شهر بوشهر)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۴۴
یکی از شاخص های توسعه، توجه به جنبه انسانی آن است. توسعه علوم انسانی می توانند متأثر از مجموعه ای از عوامل باشد که در این راستا، نقش علوم انسانی بسیار مؤثر است بر همین اساس هدف پژوهشگر بررسی و تحلیل جامعه شناختی علوم انسانی، چگونگی و شناخت عوامل مؤثر بر توسعه علوم انسانی در ایران است که با روش پیمایشی و تکنیک دلفی با استفاده از ابزار پرسشنامه انجام گرفت. جامعه آماری، تحصیل کردگان حوزه های مختلف علوم انسانی بویژه علوم اجتماعی و جامعه شناسی بوده که با استفاده از نرم افزار آماری SPSS Sample Power تعداد 420 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب گردیدند. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام گرفت. نتایج نشان می دهد که رابطه متغیرهای، عدم سیاست زدگی علوم انسانی و توسعه علوم انسانی (./536)، اشتغال فارغ التحصیلان علوم انسانی در مناصب اداری با توسعه علوم انسانی (./523)، بومی بودن علوم انسانی و توسعه علوم انسانی (./521)، بازدهی اقتصادی علوم انسانی و توسعه علوم انسانی (./479)، وجود نظریه پرداز و نیروی کارآمد علوم انسانی و توسعه علوم انسانی (./451)، سرانه مطالعه علوم انسانی و توسعه علوم انسانی (./416) رابطه ای معنادار است. نتایج حاصل از رگرسیون چندگانه ، بازدهی اقتصادی علوم انسانی (R2=0/451)، وجود نظریه پرداز و نیروهای کارآمد علوم انسانی (R2=0/445)، عدم سیاست زدگی علوم انسانی (R2=0/381)، بومی بودن علوم انسانی (R2=0/374) و اشتغال فارغ التحصیلان علوم انسانی در مناصب اداری (R2=0/301)، میزان تغییرات درونی متغیر وابسته را نشان میدهد.
۱۲.

جایگاه هویت برخواسته از انقلاب اسلامی با تأکید بر الگوی اسلامی رهبری حضرت امام خمینی(ره)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۷ تعداد دانلود : ۴۵
پیش از انقلاب اسلامی، حکومت پهلوی با تکیه بر سیاست های شبه مدرنیستی، موجب نارضایتی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در میان اقشار مختلف جامعه ایران شد. این سیاست ها باعث بیگانگی مردم از نهادهای حاکم و افزایش احساس ناامیدی شد؛ شرایطی که زمینه ساز پذیرش گفتمان نجات بخش جدیدی گردید. در این بستر، امام خمینی(ره) با تکیه بر اندیشه های دینی و سنتی و در عین حال با نگاهی متجددانه، توانست هویت های جدیدی خلق کرده و مسیر انقلاب اسلامی را هموار سازد. از این منظر مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد کیفی، در صدد پاسخگویی به این پرسش اصلی است که زمینه های هویت ساز اندیشه های متجددانه امام خمینی(ره) در وقوع و تثبیت انقلاب اسلامی چه بوده است؟ نتایج تحقیق، تحت تأثیر منظومه فکری متجددانه امام خمینی(ره) نشان خواهد داد: نخست، هویت مقاومت در مردم ایران در واکنش به سیاست های مدرن نمای پهلوی شکل گرفت؛ هویتی که در برابر ایدئولوژی مسلط ایستادگی کرد. دوم، با توجه به اقبال و فراگیری سنت و مذهب در ایران، هویت اسلامی در زمان محمدرضاشاه به هویت برنامه دار در تقابل با رژیم پهلوی تعیّن یافت. در این فرآیند، امام خمینی(ره) با بهره گیری از الگوی اسلامی حکومت داری، توانست جایگزینی هویتی برای نظم موجود ارائه دهد. در نهایت، نشان داده می شود که امام خمینی(ره) با اتکا به الگوی اسلامی مبتنی بر پیوند میان دین، مردم و ساختار سیاسی، توانست هویتی مشروعیت بخش برای جمهوری اسلامی ترسیم کرده و از طریق نزدیک کردن بدنه دولت با مردم، در جهت تثبیت انقلاب اسلامی ایران اقدام نماید.
۱۳.

تحلیل تئوریک جامعه شناختیِ پیر شدن جمعیت(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۴۸
پدیده های مختلفی که در جامعه و در بستر تعاملات اجتماعی ظهور و بروز پیدا می کنند، می توانند به شکل مستقل و یا از چشم انداز معرفتی دیگر مورد مطالعه و بررسی قرار گیرند. پدیده ی پیری و سالمندی از جمله موضوعاتی است، که از دریچه های معرفتی مختلف، از جمله جامعه شناسی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است، که از سوی اندیشمندان و جامعه شناسان، به این عرصه از مطالعات، عنوان جامعه شناسی پیری یا سالمندی داده شده است. رویکرد جامعه شناسی پیری به نقش عوامل اجتماعی در ظهور سالمندی، روند اجتماعی پیری، کنش و رفتار جامعه شناختی سالمندان، نوع نگاه جامعه به سالمند و همچنین نقش اجتماعی در حمایت از سالمندان توجه دارد. از این رو، جامعه شناسان از منظرهای اجتماعیِ کارکردگرا، تضاد، تعاملی- نمادین و پست مدرن به پیری یا روند پیر شدن افراد می پردازند تا پیچیدگی و تنوع فرایند سالمندی را در متن و زمینه ی اجتماعی آن تحلیل کنند. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تحلیل و تبیین رهیافت های نظری در جامعه شناسی پیری به دنبال این مهم است تا افق های پیش رو پدیده ی سالمندی، ابعاد و پیچیدگی های نظری این مسئله را روشن تر نماید، و در تحقیقاتی که در آینده از سوی پژوهشگران و اندیشمندان عرصه جامعه شناسی سالمندی صورت می گیرد راهگشا باشد. در این پژوهش، با توجه به ماهیت موضوع و اهداف پژوهش، به منظور دست یابی به اطلاعات مورد نیاز، از داده های کتابخانه ای، اسنادی استفاده شده است و روش به کار رفته در این پژوهش نیز تحلیلی- توصیفی می باشد.
۱۴.

بررسی گفتمان اعتدال(دولت یازدهم و دوازدهم)ازمنظر امام خمینی با رهیافت تحلیل گفتمان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۱۶۱
گفتمان انقلاب اسلامی با رویکرد بازگشت به اسلام و حاکمیت مردم با استفاده از مبانی اسلام، توجه به مقتضیات زمان و مکان با رهبری امام خمینی تکوین و ظهور یافت و 10 سال با مدیریت خود امام به نظام سازی پرداخت. در این نظام سیاسی روسای جمهوری نقش مهمی ایفا کرده اند که بعضا رویکرد آنها با گفتمان معمار انقلاب اسلامی همراستا نبوده است. در پی انتخابات خردادماه 1392 آقای حسن روحانی به عنوان حامل گفتمان اعتدال گرایی به عنوان رئیس جمهور نظام جمهوری اسلامی انتخاب شد. روش: روش انجام این پژوهش، روش مقایسه گفتمانی است؛ به این معنی که دو گفتمان انقلاب اسلامی و گفتمان اعتدال مورد مقایسه قرار گرفته اند و موارد اشتراک و اختلاف این دو گفتمان بررسی شده است. یافته ها: این مقاله با طرح این سؤال که وجوه تشابه و افتراق گفتمان انقلاب اسلامی با شعارهای انتخاباتی حسن روحانی چیست؟ به تبیین این فرضیه پرداخته است که شعارهای انتخاباتی آقای حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری سال 1392 گرچه اشتراکاتی با دال های شناور گفتمان انقلاب اسلامی دارد، اما با قرار دادن لزوم کنار آمدن با کدخدا در دال مرکزی گفتمان خود، از دال مرکزی گفتمان انقلاب اسلامی فاصله گرفته است.وعده های مهم آقای روحانی در انتخابات سال 1392 پیوند زدن حل مشکلات کشور صرفا از طریق تعامل با غرب[کدخدا (آمریکا)]، مغایرت گفتمان با گفتمان انقلاب اسلامی نمود بیشتری یافت و در عرصه قدرت و بازگیری سیاست کشور ظهور یافت.کلیدواژه ها:گفتمان انقلاب اسلامی، استقلال، امام خمینی، خرده گفتمان اعتدال
۱۵.

مبانی هستی شناختی آزادی در اندیشه اسلامی و مقایسه آن با مبانی اندیشه رایج در دوران مدرن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۸
آزادی از مبانی ارزشی اندیشه اسلامی و همچنین مبنای ارزشی اندیشه رایج دوران مدرن است. هدف جستار پیش رو مقایسه عمیق دو اندیشه یاد شده درباره آزادی است. فرضیه پژوهش این است که هر مکتبی واجد مبانی ای هستی شناختی است که نظریه ی آزادیِ آن مکتب، از آن مبانی اشراب شده است. پرسش اصلی جستار این است که نظریه ی آزادی در مکتب اسلام را چه مبانی و پیش انگاره های هستی شناختی پشتیبانی می کند؟ ساختار کلی مقاله پس از بیان مسأله تحقیق، بررسی مبانی آزادی در ساحت هستی شاختی است. یافته های این جستار که به روش توصیفی - تحلیلی حاصل شده است، نشان می دهد: آزادی در اندیشه اسلامی به لحاظ هستی شناختی از مبانی زیر برخوردار است: خداشناسیِ آزادی بخش، انسان شناسی دو ساحتی، غایت شناسی ابدیت گرا. اما در اندیشه رایج در دوران مدرن - به شرحی که خواهد آمد - مبانی آزادی دقیقاً در سویه مقابل این مفاهیم شکل گرفته است. به طبع، تفاوت این دو گفتمان، در این زیرساخت ها، به سازه آزادی هم سرایت کرده است. این تفاوت و ناهم گرایی، هم در «اندازه و چارچوب» آزادی است، هم در «انواع و ساحت های» آن و هم در «هدف و غایت» آن.

آرشیو

آرشیو شماره‌ها:
۳۴