مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی

برخورداری از منابع انسانی کارآمد و دانش محور موجب کاهش هزینه ها، افزایش رقابت پذیری و تعالی سازمانی می شود. این مهم درگرو برنامه ریزی و بازنگری مناسبی در منابع انسانی و سازمان ها است که به عنوان «معماری سرمایه های انسانی» از آن یاد می- شود. از طرفی، مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در بیانیه گام دوم انقلاب به اهمیت سرمایه های انسانی تأکید و به استفاده از آن ها جهت حل مسائل کشور تأکید ویژه داشته است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، ارائه الگوی معماری سرمایه های انسانی دفاعی بر اساس متن بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی است. روش پژوهش حاضر ازلحاظ هدف کاربردی و ازنظر روش تحقیق اکتشافی با رویکرد داده بنیاد است. جامعه آماری شامل متن بیانیه گام دوم انقلاب است که تحلیل و مفهوم پردازی موضوع موردنظر با استفاده از فرایند نظام مند کدگذاری های باز، محوری و انتخابی صورت گرفته است. روایی تحقیق از طریق فرایند کدگذاری در دو زمان مختلف توسط پژوهشگر و پایایی نیز با استفاده از چهار معیار معرف پارکر و رافی (1997) ارزیابی شد. یافته ها حاکی از 312 کدباز، 63 کد محوری و 24 کد انتخابی است. نتایج پژوهش در قالب الگوی مفهومی ارائه شد. از مهم ترین عوامل علی معماری سرمایه های انسانی دفاعی شامل؛ احساس مسئولیت دینی، روحیه ی انقلابی، مجاهدت و دفاع از مظلومان، لزوم استقلال ملی، روحیه عدالت خواهی و رسیدن به آرمان های انقلاب اسلامی بودند. همچنین مهم ترین پیامدهای معماری سرمایه های انسانی دفاعی نیز شامل مؤلفه های؛ پیشرفت های علمی در عرصه های گوناگون، تمدّن نوین اسلامی و آمادگی برای ولایت عظمی (ارواحنافداه)، عزت نظام جمهوری اسلامی ایران و پیشرفت های مادّی و معنوی بودند.

الگوی اسلامی ایرانی در هنر اسلامی سعی دارد با جاری ساختن آموزه های اسلامی و تلفیق آن با مفاهیم ایرانی زمینه پیشرفت کشور را فراهم آورد. با توجه به اهمیت و نقش کارافرینی در پیشرف جوامع در دوران معاصر، این سوال مطرح می شود که برنامه های درسی آموزشی بخصوص در رشته معماری به چه میزان می توانند کارآفرینی را در میان دانشجویان، با توجه به آموزه های اسلامی و فرهنگ ایرانی محقق سازند؟ به گونه ای که معماری اسلامی بتواند نمود تجلی ابعاد و ساحت غیرمادی انسان در عالم طبیعت باشد. هدف این پژوهش، تحلیل و ارزشیابی الگوی برنامه درسی معماری در جهت تحقق توانمندی های کارآفرینی در میان دانشجویان است. ازاین رو در دسته پژوهش های کاربردی، با ماهیت و روش پژوهش های توصیفی_پیمایشی از نوع همبستگی قرار دارد. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای دو مرحله ای، تعداد 430 نفر ازدانشجویان معماری سراسر کشور، به عنوان جامعه آماری انتخاب و پرسشنامه طراحی شده در اختیار آنان قرار گرفت. اطلاعات مستخرج با روش همبستگی معادلات ساختاری و روش حداقل مربعات جزیی به کمک نرم افزارهای SPSS و Smart PLS تجزیه وتحلیل شدند. نتایج نشان داد که عناصر برنامه درسی معماری درتحقق اثربخشی های مختلف آموزش کارآفرینی تاثیرگذارند. برنامه درسی بیشترین تاثیر را بر تحقق دانش ومهارت کارآفرینی داشته است وروش تدریس به عنوان مهمترین عنصردرمیان عناصر برنامه درسی شناسایی شد. میان عوامل تحصیلات، وضعیت اشتغال و نوع دانشگاه با اثربخشی آموزش کارآفرینی همبستگی مثبت، وبا عامل جنیست همبستگی ای یافت نشد. این پژوهش گامی مهم درراستای تحقق الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی درحوزه آموزش کارآفرینی است که می تواند باارائه الگویی مستقل، تصمیم گیری واقدامات لازم برای آینده را فراهم کند.

قانون گذار برای حل برخی اختلافات، داوری را تعیین کرده که از آن با «داوری اجباری» نام برده شده است. در این نوع داوری؛ طرفین دعوا، داور و دادگستری اختیارات حقوقی دارند. در کشور ما باتوجه به محدودیت داوری اجباری، این روش حل اختلاف چندان به صورت عمومی مطرح نبوده و نیاز به بیان اهمیت آن می باشد. این پژوهش به روش تحلیلی-توصیفی درصدد مطالعه تطبیقی اراده اصحاب داوری در جریان داوری اجباری در دو نام حقوقی ایران و فرانسه می باشد. چنین نتیجه شد که کشور فرانسه با داشتن قانون جامع داوری، ضمن تعیین داوری اجباری برای تمامی اختلافات تخصصی و تعیین آئین نامه اجرایی برای آن و همچنین ذکر تاکتیک داوری برای حل اختلاف، اراده طرفین دعوا و داور را در اصل داوری محدود ساخته تا به قانون به نحوی بهتر پایبند باشند. در کشور ما مصادیق داوری اجباری تنها در چند منبع حقوقی پراکنده برشمرده شده و داور در تعیین تاکتیک داوری دارای اراده بوده و اراده طرفین دعوا به انتخاب مرجع حل اختلاف مشهود است. باهدف حمایت از حقوق شهروندی در جریان اختلافات نیاز است که قواعد اجرایی برای داوری اجباری تدوین شده و با محدود ساختن اراده طرفین دعوا و داور، اختیار دادگستری در برخی مسائل داوری اجباری افزایش یابد.

با انتصاب علینقی عالیخانی به عنوان وزیر اقتصاد در سال 1341ش، سیاست های اتخاذشده از سوی این وزارت خانه، علی رغم اصطکاک های مکرر با دربار، روند صنعتی شدن کشور را دچار تحول کرد. آنچه که بعدها تحت عنوان «انقلاب صنعتی ایران» شناخته شد، از این مقطع تاریخی آغاز گردید. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی نقش سیاست های اقتصادی عالیخانی در نوسازی صنعتی و کشاورزی ایران و تعاملات اقتصادی ایران و شوروی در این دوره است. اهمیت این پژوهش از آن جهت است که برخلاف روایت غالب تاریخ نگاری که عادی سازی روابط با شوروی را صرفاً ابزاری برای کنترل ورود کمونیسم به ایران می داند، این تحقیق تلاش دارد نشان دهد که برخی نخبگان اقتصادی مخالف دربار، از طریق سیاست گذاری های اقتصادی و انعقاد قراردادهای گوناگون با شوروی، به دنبال ایجاد موازنه مثبت میان شرق و غرب برای کسب امتیازات بیشتر بودند. روش تحقیق در این مقاله مبتنی بر روش توصیفی-تحلیلی است که با تکیه بر منابع مطالعاتی و اسناد و مدارک آرشیوی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که رشد کمی و کیفی صنایع، در هر دو حوزه سبک و سنگین، موجب شد دولت وقت برای صنعتی سازی از دانش هر دو بلوک قدرت جهانی بهره برداری کند. همچنین، توسعه و مدرن سازی کشاورزی به عنوان بخشی از برنامه اقتصادی پهلوی، با الگوبرداری از تجارب شوروی، مورد توجه قرار گرفت. در نهایت، این پژوهش نشان می دهد که سیاست های اقتصادی عالیخانی در تعامل با شوروی، نه صرفاً از سر مصلحت سیاسی، بلکه با هدف دستیابی به توسعه اقتصادی و استقلال در سیاست گذاری های اقتصادی ایران دنبال می شد.

هدف از این مطالعه، ارائه الگوی مفهومی مدیریت اسلامی بر اساس سیاست ها و راهبردهای مدیریتی منابع اسلامی است. در این پژوهش از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی استفاده شده است. برای جمع آوری داده ها از برخی منابع اسلامی به صورت هدفمند، استفاده شده است. تحلیل داده ها با استفاده از کدگذاری باز و محوری انجام شد. ابتدا کدگذاری باز انجام گرفت؛ بر اساس کدهای باز، مقوله های مشترک، طبقه بندی و شاخص های فرعی مدیریت اسلامی استخراج شدند؛ سپس با طبقه بندی شاخص های فرعی، شاخص های اصلی شناسایی شدند و در پایان ، بر اساس یافته ها، الگوی مفهومی مدیریت اسلامی ارائه شد. این الگو دارای 13 شاخص اصلی و 32 شاخص فرعی است. نتایج یافته ها نشان داد الگوی مفهومی مدیریت اسلامی در ابعاد معنوی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، نظامی، امنیتی و اطلاعاتی، مدیریتی، قضایی، حقوقی، نظارتی، تعلیمی و تربیتی، سلامت و تندرستی می تواند اصول و راهبردهای مؤثری در اختیار مدیران جامعه اسلامی در سطح خرد و کلان قرار دهد.

با توجه به اهمیت درآمدهای مالیاتی در اقتصاد و وجود ریسک های مختلف سیاسی در ایران، در این مطالعه با طراحی یک الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی نیوکینزین در یک فضای اقتصاد باز، به بررسی آثار تکانه های سیاسی بر درآمدهای مالیاتی پرداخته شده است. سوال اصلی این پژوهش ارتباط رخداد تکانه های سیاسی و شدت اثر آن بر درآمدهای مالیاتی دولت بوده است که بر منبای آن عوامل تاثیر گذار بر آن با تعریف فرضیات شناسایی شد. فرضیات تحقیق برپایه تکانه های تحریم نفت و تکانه های سرمایه گذاری خارجی در نفت است. بر مبنای نتایج بدست آمده، با اعمال یک تکانه تحریم نفتی، تولید و صادرات نفت کاهش می یابد که موجب کاهش عرضه و افزایش نرخ ارز میشود. بر این اساس تورم افزایش یافته و بانک مرکزی سیاست انقباضی در پیش میگیرد و تأمین مالی بنگاه ها کاهش می یابد. بر این مبنا تولید، مصرف، دستمزد و خلق سپرده در اقتصاد کاهشی و درآمدهای مالیاتی که بر پایه این متغیرها دریافت میشود با کاهش مواجه میشود. همچنین بر مبنای اعمال یک تکانه مثب به سرمایه گذاری خارجی در بخش نفت، تولید و صادرات نفت افزایش یافته که موجب افزایش عرضه و کاهش نرخ ارز میشود. براین مبنا نرخ تورم نیز کاهش می یابد و از سوی دیگر بر مبنای سیاست پولی انبساطی و افزایش وام دهی بانک ها و افزایش تأمین مالی بنگاه ها تولید، مصرف و دستمزد نیروی کار تقویت میشود. بر این اساس با تقویت متغیرهای مرتبط با پایه های مالیاتی، درآمدهای مالیاتی افزایش مییابد.

کشور ما ایران از وسعت بالایی برخوردار بوده و باوجود غالب بودن اقلیم گرم و خشک در مناطق وسیعی از کشور، تنوع آب و هوایی مشهود می باشد. ازاین رو ظرفیت های اقتصادی فراوانی در کشور وجود داشته که به دلیل محجور ماندن الگوی ایرانی در این خصوص، امکان بهره برداری مطلوب از ظرفیت ها وجود ندارد. این پژوهش به روش تحلیلی-توصیفی انجام شده و هدف آن است که الگوی اسلامی-ایرانی حقوق اقتصادی در وضعیت اقلیمی کشور مورد واکاوی قرار گیرد. چنین نتیجه شد که تلاش دولت برای مالکیت دائمی پروژه های صنعتی، ریشه عدم موفقیت این مهم بوده و اگر بتوان مصداق قراردادهای ساخت-بهره برداری- واگذاری را در صنایع آب و فاضلاب، برق و معادن اعمال نمود و حقوق سرمایه گذار و کارفرما نیز به درستی رعایت شود، امکان بهره برداری مناسب از ظرفیت های اقتصادی کشور در وضعیت اقلیمی ایران وجود دارد. الگوی موخر در حیطه معادن بوده که اکثر دغدغه های حقوقی، سیاسی و اقتصادی را مرتفع ساخته و ازاین جهت می تواند الگوی اصلاح حقوق اقتصادی در کشور قرار گیرد.

دانشگاه به عنوان یکی از مهمترین منابع قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران است که در تربیت نیروی انسانی متعهد و متخصص و تولید کننده علوم مورد نیاز جامعه ، نقش بسیار اساسی دارد. امام خامنه ای برای تحول صحیح دانشگاه، ضرورت توجه به دانشگاه اسلامی را مطرح نمودهاند و از مدیران ارشد آموزش عالی کشور و جامعه علمی در این خصوص مطالباتی داشتهاند. در پژوهش حاضر تلاش شده به این سئوال پاسخ داده شود که شاخصه های قدرت نرم دانشگاه اسلامی با تاکید بر اندیشه امام خامنه ای چیست ؟ پژوهش حاضر توسعه ای-کاربردی بوده و بر حسب ضرورت از روش های اسنادی وتحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که شاخصه های قدرت نرم دانشگاه اسلامی با تاکید بر اندیشه امام خامنه ای عبارتند از روحیه خودباوری علمی و امید به آینده، دشمن ستیزی،معنویت گرایی ،ولایتمداری و استقلال سیاسی به گونه ای که ضمن ایجاد تحول فرهنگی در سطح آموزش عالی بر روند تحولات اجتماعی و سیاسی کشور نیز تاثیر گذار خواهند بود.

انضباط در هندسه معرفت اسلامی ضمن تأکید بر اصول کرامت انسانی، ویژگی تعالی بخشی داشته و بنا دارد زمینه رشد استعدادهای مادی و معنوی افراد را مهیا سازد. معاشرت انضباط یافته میان افراد و سازمان ها یکی از مؤلفه های مهم و اساسی حیات هر سازمانی است. بدون انضباط سازمانی تعالی بخش بقای هر سازمانی به خطر افتاده و شالوده آن از هم خواهد پاشید. هدف این پژوهش فهم و طراحی الگوی انضباط سازمانی تعالی بخش با تأکید بر آموزه های اسلامی به عنوان گامی مهم در الگوی پیشرفت اسلامی است. در این پژوهش با بهره گیری از روش ترکیبی به شناسایی عناصر الگوی انضباط سازمانی تعالی بخش با تأکید بر آموزه های اسلامی و ترسیم روابط بین آن ها، پرداخته شده است. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون، به شناسایی ابعاد الگوی انضباط سازمانی با تأکید بر آموزه های اسلامی، پرداخته شده و در ادامه با روش کمی مدل سازی ساختاری-تفسیری، سطح بندی معیارها انجام شده است. نتایج نشان می دهد که عناصر اصلی الگوی انضباط سازمانی تعالی بخش با تأکید بر آموزه های اسلامی عبارتند از: رشد و توسعه فردی، رشد و ارتقا خودکنترلی، رشد و ارتقا رهبری، رشد و ارتقا فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش های دینی، رشد و ارتقا کیفیت عملکرد سازمانی، بهبود محیط کاری در راستای رشد معنوی کارکنان، رشد و ارتقا جنبه های مادی و معنوی در کار، رشد و ارتقا عدالت محوری و رشد و ارتقا مسئولیت اجتماعی است. همچنین نتایج نشان داد، 2 عامل «رشد و ارتقا فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش های دینی» و «بهبود محیط کاری در راستای رشد معنوی کارکنان»، دارای بیشترین قدرت نفوذ و کمترین میزان وابستگی هستند.

جوانان به عنوان گروهی از جامعه گرچه شاید ساختار اجتماعی متفاوتی نسبت به سایر افراد جامعه نداشته باشند اما نیازها، مسائل و چالش های متفاوتی دارند که نیازمند توجه ویژه است. خوشبختانه در ادبیات سیاسی و اجتماعی کشور ما جوانان به عنوان مهم ترین عنصر تأثیرگذار و پیشران تحولات، به خصوص در سال های اخیر موردتوجه ویژه قرارگرفته اند. رهبر معظم انقلاب با صدور بیانیه ی گام دوم عملاً به جوانان هویت بخشی کردند و توجه مردم و مسئولان را به این موضوع معطوف نمودند. کشور ما به لحاظ جمعیتی یک کشور جوان محسوب می شود به گونه ای که نیمی از جمعیت کشور را جوانان تشکیل می دهند و این سرمایه ی انسانی بی نظیر در کمتر کشوری دیده می شود. بنابراین؛ لزوم بازنگری در نگرش ها، سیاست گذاری و برنامه ریزی در حوزه ی جوانان ضروری است؛ چراکه انتقال قدرت نسلی ضامن بقای یک ملت و کشور است و کشور را به لحاظ گوناگون آسیب ناپذیر می کند. روش تحقیق این مقاله کیفی و توصیفی می باشد که بر اساس روش سوات(swot) به احصاء نظام مسائل و چالش های جوانان کشور در ابعاد گوناگون اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی پرداخته شده است و راه حل های عملیاتی و واقع بینانه در چارچوب قوانین و اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران به ویژه بیانیه گام دوم ارائه شده است. همچنین؛ به ارائه ی الگوها و راهکارهای سیاستی به منظور ساماندهی امور جوانان در محورهایی همچون اشتغال، سلامت، مهارت های زندگی و شغلی، ازدواج و تشکیل خانواده، اوقات فراغت، توانمندسازی در برابر آسیب های اجتماعی و فضای مجازی پرداخته شده است.

حرکت راستین و درست نظامِ سیاسی اسلامی، خود از روش ها و مصادیق بخردانه «حفظ مسئولانه نظام» است. حرکتی که هم ثمره و هم عامل باززایی هویتی است که انقلاب اسلامی و نظام سیاسی آن، از دل آن پدیدار شدند. سوال اصلی مقاله حاضر از چیستی و چگونگی چنین حرکتی و در واقع از حرکت راستین و درست نظام سیاسی اسلامی در اندیشه و نظر آیت الله خامنه ای بود. بررسی های این مقاله با مطالعه ای اسنادی و با توصیف و تحلیل محتواهای مرتبط و متون بلاواسطه رهبری نشان داد که در اندیشه رهبری، نظام اسلامی آنگاه بر راهی راستین و درست گام بر می دارد که بر منطق و مدار «ارزش ها»، «هویت»، «قانون»، «استقلال»، «مردم»، «عدالت» و «آزادی» حرکت کند و از این محورهای کلی و مهم در مسیر و متن واقعیت های زندگی اجتماعی و سیاسی پاسداری کند. شناخت درست هرکدام از محورهای یادشده و خطوطِ قرمز حرکت بر مدار آنها، به معنای بازشناسی حرکت راستین و درست نظام اسلامی در اندیشه سیاسی رهبری است.

امروزه با توجه به شرایط داخلی وبین المللی جمهوری اسلامی ایران ازجمله تحریم اقتصادی و اقتصاد مقاومتی ضرورت بهبود عملکرد کارکنان در نظام گمرکی به عنوان یکی از الزامات تحقق الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت دردستیابی به سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی ابلاغی مقام معظم رهبری و پیشرفت کشور بیش ازهر زمان دیگر احساس می شود.هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر رهبری اصیل، پیشرفت کاری، فضیلت سازمانی و سرمایه روان شناختی بر عملکرد شغلی کارکنان می باشد. این پژوهش بر اساس نوع هدف کاربردی بر اساس ماهیت توصیفی-همبستگی بوده است. جامعه آماری تحقیق حاضر 370 نفر از کارکنان گمرکات استان گیلان بودند که 181 نفر به عنوان نمونه از طریق فرمول کوکران برای جامعه محدود به دست آمد. بر اساس یافته ها تاثیر رهبری اصیل ادراک شده بر متغیرهای عملکرد شغلی، سرمایه روان شناختی، فضیلت سازمانی، پیشرفت شغلی ، تاثیر متغیرهای فضیلت سازمانی، سرمایه روان شناختی، پیشرفت شغلی بر عملکرد ، تأثیر متغیرهای فضیلت سازمانی و سرمایه روان شناختی بر پیشرفت شغلی ، تاثیر رهبری اصیل ادراک شده بر عملکرد شغلی از طریق میانجی گری متغیرهای سرمایه روان شناختی، پیشرفت شغلی و فضیلت سازمانی و تاثیر رهبری اصیل ادراک شده بر پیشرفت شغلی از طریق میانجی گری سرمایه روان شناختی و فضیلت سازمانی مورد تایید قرار گرفتند.

دوران دانشجویی، به دلیل قرار گرفتن در سال های آغازین جوانی و برخورداری از شور و انرژی ویژه این دوره، مقطعی حساس و بسیار تأثیرگذار در مسیر توسعه فردی و اجتماعی افراد محسوب می شود. فرصت بی بدیل آرمان گرایی و عدالت خواهی که ریشه در ذات جوانی دارد، بستری مناسب برای شکل گیری آینده جوانان فراهم می آورد. پیامدهای مثبت و منفی این دوره از زندگی، فراتر از سال های حضور فرد در دانشگاه، تا سالیان متمادی در سطوح مختلف جامعه تسرّی می یابد.این مقاله با هدف شناسایی و واکاوی مهم ترین دغدغه ها و اولویت های دانشجویان ایرانی در آغاز قرن حاضر نگارش شده است. برای دستیابی به این هدف، رویکرد کیفی و روش نظریه داده بنیاد و انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته و عمیق با نمونه های هدفمند و اشباع شده از دانشجویان دانشگاه علم و صنعت مورد بهره برداری قرار گرفت. نتایج حاصل از تحلیل جامع داده ها نشان می دهد که مسائل و چالش های اقتصادی به عنوان یکی از برجسته ترین و مهم ترین دغدغه های اصلی و مشترک بخش قابل توجهی از جامعه دانشجویی کشور در شرایط کنونی می باشد. این دغدغه ها شامل مواردی نظیر تأمین هزینه های زندگی، شهریه، مسکن و نگرانی از آینده شغلی است. این یافته های کلیدی می تواند مبنایی مستحکم و کاربردی برای سیاست گذاران، برنامه ریزان آموزشی و نهادهای مربوطه در سطح ملی و دانشگاهی باشد. با درک عمیق تر این چالش ها، امکان تدوین و اتخاذ سیاست های اقتصادی و اجتماعی مؤثرتر فراهم می آید تا با اصلاح ساختارهای موجود، علاوه بر بهبود فضای عمومی کشور و افزایش امید اجتماعی، گام های مؤثری در راستای کاهش اساسی دغدغه های دانشجویان و ارتقاء کیفیت زندگی دانشگاهی آن ها برداشته شود.

ارائه یک الگوی کامل پیشرفت مبتنی بر جهان بینی حاکم بر تمدن اسلامی ایرانی، مستلزم راهبردی بودن آن در بخشهای مختلف فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است. در این بین اما فرهنگ به دلیل جایگاه ویژه اش بر دیگر بخشها تاثیر مستقیم و اساسی دارد. از این رو بررسی فرهنگ و تبیین وجوه مختلف آن در این الگوی راهبردی، کمک شایانی در مطالعات علمی این حوزه دارد. در این نوشتار به یکی از بخش های تشکیل دهنده و اجزای وجودی فرهنگ یعنی گزاره های فقهی اشاره شده است. هدف در این پژوهش اثبات این معناست که یکی از بخشهای وجودی و اجزای تشکیل دهنده فرهنگ در مطالعات الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت، گزاره های فقهی است. به این منظور به طور مبسوط به تعریف فقه و فرهنگ و تمایزات و اشتراکات آنها پرداخته شده است و نهایتا این نتیجه حاصل گردید که آموزه های دینی، جزئی لاینفک از فرهنگ به شمار می روند. لذا گزارهای فقهی، بخشی از فرهنگ حاکم بر جوامع اسلامی را تشکیل می دهند و به حسب آیات و روایات این یک امر الزامی و ضروری است و نه صرفا ارشادی .

«معاد» از اصول اعتقادی دین اسلام در مرتبه «باور»، تمام شئونات زندگی فردی و اجتماعی انسان را تحت تأثیر قرار می دهد. از طرفی خانواده، به عنوان رکن اصلی، شرط پویایی و استواری جامعه ی اسلامی خواهان پیشرفت در دو نشئه دنیوی و اخروی است. این مقاله، به روش توصیفی-تحلیلی برآن است، نقش آفرینی «معادباوری» در تحکیم خانواده در برابر فضای مجازی را در ابعاد ایجابی و سلبی به مثابه الگویی با تکیه بر آموزه های الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بررسی کند. یافته ها نشان از آن دارد که؛ «معادباوری» بر اساس «عالَم سازی» و بسترآفرینی «سبک زندگی دینی» در برابر آسیب های فضای مجازی از جمله؛ تضعیف «سبک زندگی دینی» و «بنیان خانواده»، موجب قوام خانواده می شود. انسان معادباور، ضمن تلاش برای سعادت دنیوی و اخروی خود، در سعادت دیگر اعضای خانواده اثرگذار است. معادباوری، با خلق عالَم و ترسیم افق ها، باید ها و نبایدها، خواست ها و آرزوها در واقع سبکی از زندگی را محقق می کند که در بستر آن، بنیان خانواده از استحکامی خاص برخوردار شده و برخلاف بنیان عنکبوتی؛ تزلزل بردار نخواهد بود. در چنین سبکی از زندگی می توان و باید در مواجهه با فناوری های نوینی چون؛ فضای مجازی، در موضع فعال و نه منفعل ایفای نقش کرد. لذا معادباوری برابر فناوری فضای مجازی، در دو بعد ایجابی(میدان عمل و پیشرفت، تلاش برای ساختن سرای اخروی در بستر مزرعه دنیا و...) و سلبی(پیشگیری از مادگی گرایی، گناه و...) به مثابه الگویی با تکیه بر آموزه های اسلامی ایرانی پیشرفت نقش آفرینی می کند.