عادل سلیمانی نژاد

هدف: هدف این پژوهش، مطالعه تأثیر و کاربردهای دیداری کردن (مصورسازی) اطلاعات در ارتباط با بازیابی آن است تا به این وسیله بتوان به بهینه ساختن فرایند بازیابی اطلاعات یاری رساند. در این پژوهش نقش دیداری کردن در کاربرد راهبردهای جست وجو مورد بررسی قرار گرفته و تأثیر آن در ارائه مناسب نتایج کاوش مشخص شده است. روش: روش انجام این پژوهش مطالعه کتابخانهای (سندی) است. یافته ها: نتایج پژوهش نشان می دهد که داده کاوی دیداری می تواند داده های نامتجانس را به خوبی تعیین کرده و بدون نیاز به الگوریتم های پیچیده، به بازیابی اطلاعات سودمند منجر شود. همچنین دیداری کردن با تعاملی که با راهبردهای متعدد جست وجو برقرار می سازد می تواند باعث دسترسی مناسب تر به اطلاعات شود. از سوی دیگر، مشخص شد که روش های دیداری کردن با تکیه بر رابط کاربر مناسب به بازیابی بهینه اطلاعات منجر می شود. علاوه بر آن، دیداری کردن تا حد قابل ملاحظه ای می تواند مشکلات مربوط به جامعیت و مانعیت بازیابی را کاهش دهد. دیداری کردن در تعامل با عوامل انسانی دارای مشکلاتی است که عوامل مهم آن عبارتند از: دانش جست وجوکننده، نحوه ارتباط میان جست وجوکننده و فراهم آورنده اطلاعات، و تشویش کاوشگر در هنگام جست وجو. اصالت/ارزش: مصورسازی اطلاعات در متون علوم رایانه مورد بحث قرار گرفته است، ولی تعداد اندکی از پژوهش ها به تبیین انتظارات مورد نظر کتابداران پرداخته است. مقاله حاضر با مرور مباحث مربوط، سعی دارد مطالعات این حوزه را توسعه دهد.

هدف : مبانی نظری حوزه مصورسازی و بررسی مصورسازی داده و مصورسازی اطلاعات را معرفی می­کند. روش : مطالعه منابع اطلاعاتی مرتبط، تطبیق و بررسی کیفی نقش مصورسازی است. یافته­ها : کاربرد اصلی مصورسازی در کتابداری و اطلاع رسانی، ایجاد و برقرای بهتر ارتباط دیداری در زمینه طراحی رابط کاربر و نیز بهینه سازی فرایند بازیابی اطلاعات است. مباحث مصورسازی براساس گرافیک رایانه ای شکل­گرفته و سبب انتقال بهتر اطلاعات به مخاطب می شود. یکی از کاربردهای مهم مصورسازی در محیط مجازی است که از پیشرفت های فناورانه در فضای رقومی بهره گرفته است. همچنین انواع طبقه بندی مصورسازی و دو نوع اصلی مصورسازی داده و اطلاعات تشریح شده است. نتیجه گیری: مصورسازی نقش موثری در درک اطلاعات برعهده داشته و میان مفهوم مصورسازی داده و مصورسازی اطلاعات تفاوت های قابل­توجهی وجود دارد که در برخی از مقاله ها این دو مفهوم به­جای یکدیگر به کار رفته اند.

هدف: مقاله حاضر به ارزیابی میزان تحقق اهداف شبکه علمی کشور در توسعه دانش و فنآوری اطلاعات در کشور از نظر 30 مرکز علمی و پژوهشی میپردازد. روش: پژوهش حاضر به روش پیمایشی انجام شد. جامعه پژوهش شامل مسئولان شبکه علمی کشور در مراکز تحقیقاتی علمی و پژوهشی وابسته به وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فنآوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بودند که دورههای تخصصی مربوط به شبکه علمی را گذارانیده و ضمن برخورداری از شناخت کافی نسبت به شبکه، با مخاطبان آن نیز در تعامل بودند. یافتهها: در مجموع مراکز مورد بررسی با میانگین 25/3، اهداف شبکه علمی کشور را قابل تحقق میدانند که این میتواند ارزیابی مثبت نسبتاً بالایی باشد. علاوه بر این با انجام آزمون کای اسکور مشخص شد که بین ارزیابی انجام شده توسط نمایندگان مراکز مورد بررسی، اختلاف معنیداری وجود ندارد. در پایان پیشنهادهایی برای بهسازی شبکه علمی کشور و نیز پیشنهادهایی برای پژوهشهای بیشتر در این زمینه ارائه شده است. اصالت/ارزش: نتایج ارزیابی بهدست آمده کارآمدی شبکه علمی کشور را در توسعه دانش و فنآوری اطلاعات را نشان میدهد.