تحلیل تناظر مفاهیم عرفانی با نقوش هندسی آمودهای معماری میراث جهانی شیخ صفی الدین اردبیلی، اردبیل، ایران
آرشیو
چکیده
مجموعه شیخ صفی الدین اردبیلی از منظر معماری اسلامی دارای اهمیتی فوق العاده است. در این بنا، تمامی فنون مختلف تزیین در هم آمیخته اند؛ از نقاشی های روی گچ گرفته تا کاشی های معرق، کاشی های منقوشِ لعاب دار و حتی کهن ترین شیوه های آجرکاری. تقدس هنر نزد معماران و هنرمندان دوره صفوی، به آفرینش شاهکارهایی در معماری انجامیده است. تأثیر آموزه های عرفانی این هنرمندان در کاربرد انواع نقوش هندسی در آثار معماری دوره صفوی نمود یافته است. ارتباط میان معانی عرفانی اعداد و اشکال هندسی و همچنین پیوند ریاضیات با سایر هنرها، در خلق آثار معماری امری اجتناب ناپذیر است. آمودهای معماری نه تنها جنبه ای تزئینی ندارند، بلکه بازتابی از جهان بینی توحیدی و تجلی عینی مفاهیم سلوکی و عارفانه اند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی نقوش هندسی در آمودهای بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی (با تأکید بر شناخت اشکال و اعداد) و سپس بررسی احتمال ارتباط معنایی آن ها با مضامین عرفانی است. روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و برداشت های میدانی انجام گرفته است. کاربرد اعداد و نمادهای عددی در عرفان، اشاره به رمزآلود بودن عالم هستی و ارتباط معنایی میان تفکرات عرفانی، طبیعت، ریاضیات و هندسه دارد که در تزئینات معماری مجموعه شیخ صفی انعکاس یافته است. ترکیب و چرخش انواع آلات گره، موجب شکل گیری نقوش هندسی گوناگون در تزئینات معماری این مجموعه شده است. حرکت نقوش هندسی حول یک محور اصلی (مانند دایره، گنبد و اشکال دوار)، نمادی از ارتباط میان اجزاست؛ یکپارچگی و پیوستگی میان اجزا و کل بنا نیز تمثیلی از اتصال جهان هستی به عالم الهی به شمار می آید.Analysis of Correspondence between Mystical Concepts and Geometric Motifs in Sheikh Safi al-Din Ardabili World Heritage Architecture, Ardabil, Iran
The Sheikh Safi Ardebili complex is of great importance in terms of Islamic architecture. In this building, all the different techniques of decoration are mixed together, from paintings on plaster to mosaic tiles and glazed tiles, and even the oldest brickwork technique. The sanctity of art among the architects and artists of the Safavid period has led to the creation of architectural masterpieces. The influence of the mystical teachings of these artists on the use of various geometric motifs in the architectural works of the Safavid period is inevitable. The connection between the mystical meanings of numbers and geometric shapes, as well as mathematics, with other crafts is inevitable in creating architectural works. Architectural motifs are not only decorative, but also reflect a monotheistic worldview and a tangible manifestation of mystical behavioral concepts. The main purpose of this research is to examine the geometric motifs in the motifs of the tomb of Sheikh Safi al-Din Ardebili (recognizing shapes and numbers) and then the possibility of their semantic connection with mystical themes. The research method is descriptive-analytical based on library studies and field observations. In addition to revealing the connection between mystical behavior and architecture, examining the Sheikh Safi complex from a mystical perspective provides a basis for a deeper understanding of the interaction between the mysticism of geometry and the architectural forms used in this building. The use of numbers and numerical symbols used in mysticism refers to the mystery of the universe and the semantic connection between mystical thoughts, nature, mathematics, and geometry, which are reflected in the architectural decorations of the Sheikh Safi complex. The combination and rotation of various knot devices create different geometric patterns in the architectural decorations of this complex. The movement of different geometric patterns around a main axis (circle, dome, and rotating shapes) is a symbol of the connection between the components. The integration and continuity between the components and the entire building is a symbol of the connection of the universe to the divine world.
تبلیغات
