ارزیابی اثرات زیست محیطی اجرای طرح اسکان بر کیفیت زندگی عشایر شهرستان خواف
آرشیو
چکیده
یکی از مباحث مهمی که همواره در دهه های اخیر مطرح بوده، ساماندهی عشایر در کشور است که دارای اهداف مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی است. ساماندهی و اسکان عشایر، پیامدهای مثبت و منفی بسیاری دارد که می توان به اثرات زیست محیطی اشاره کرد. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی اثرات زیست محیطی اجرای طرح اسکان بر کیفیت زندگی عشایر شهرستان خواف در چهار کانون عشایری چاه زول، بنیاباد، نهور و ده خطیب، با استفاده از روش توصیفی است. در گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه ای و میدانی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش، تمامی 779 خانوار عشایری ساکن در چهار کانون بودند. برای تعیین حجم نمونه، از فرمول کوکران و برای انتخاب خانوارها از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شد. همچنین، برای تحلیل یافته ها، از نرم افزار SPSS و مدل تصمیم گیری چندمعیاره ویکور استفاده شد. بررسی اثرات زیست محیطی اجرای طرح های اسکان، نشان داد میزان عوامل اصلی تأثیرگذار بر کیفیت زندگی عشایر در کانون های توسعه در حد متوسط است. همچنین نتایج اولویت بندی با مدل ویکور نشان داد، اجرای طرح های اسکان، در کانون توسعه نهور با مقدار (0/0178 = Qi) و در کانون توسعه چاه زول با مقدار (0/791 = Qi) به ترتیب، بیشترین و کمترین اثرگذاری را بر تمام ابعاد زیست محیطی کیفیت زندگی عشایر داشته است. در انتها، پیشنهادات کاربردی منتج از نتایج پژوهش، جهت بهره برداری تصمیم سازان و تصمیم گیران این حوزه ارائه گردید.متن
Assessment of the Environmental Impacts of Implementing a Settlement Scheme on the Nomads’ Quality of Life in Khaf County
One of the important topics consistently discussed in recent decades is the organization of nomads in the country, which has various economic, social, and environmental objectives. The organization and settlement of nomads entail many positive and negative consequences, including environmental impacts. The present study aims to assess the environmental impacts of implementing the settlement plan on the quality of life of nomads in Khaf County across four nomadic centers: Chahzoul, Bonyabad, Nahour, and Deh-Khatib, using a descriptive method. Data were collected through library and field methods. The statistical population included all ۷۷۹ nomadic households residing in the four centers. The sample size was determined using Cochran's formula, and households were selected through simple random sampling. Furthermore, SPSS software and the VIKOR multi-criteria decision-making model were used to analyze the findings. Examining the environmental impacts of implementing the settlement plans showed that the level of main factors affecting the nomads' quality of life in the development centers is moderate. Also, the prioritization results from the VIKOR model indicated that the implementation of settlement plans in the Nahour development center ( Qi = ۰.۰۱۷۸) and in the Chahzoul development center ( Qi = ۰.۷۹۱) had the highest and lowest impact, respectively, on all environmental dimensions of the nomads' quality of life. Finally, practical recommendations derived from the research results were presented for the use of decision-makers and decision-takers in this field.
تبلیغات
