بازخوانی مفهوم انسان کامل بر اساس واکاوی وجوه عدالت در مراتب وجودی او در حکمت صدرایی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
انسان برای نیل به کمال نیازمند شناخت انسان کامل و الگوی کمال یافته نوع خود است. در مکاتب عرفانی و فلسفی که دغدغه شناخت انسان را دارند، ویژگی های گوناگونی برای انسان کامل بیان شده است تا از رهگذر این اوصاف، حقیقت او آشکار شود. در این نوشتار برآنیم تا با بررسی منابع کتابخانه ای و روش تفسیر متن و استدلال و تحلیل فلسفی، دیدگاه حکمت متعالیه را-که خود را عرفان مدلل می داند- در این خصوص مورد کاوش قرار دهیم. در این کاوش، از مفهوم «عدالت» بهره می گیریم چرا که عدالت، مفهومی عام، شناخته شده و جامع است و در اندیشه صدرایی، به مثابه حقیقتی مشکک، مراتب و اقسام گوناگونی دارد. به این منظور، در این پژوهش وجوهی از عدالت همچون عدالت طبیعی، عدالت اخلاقی و فقهی، عدالت ظهوری و عدالت شهودی در حکمت صدرایی احصاء شده است که می تواند تصویر نوی از عدالت در انسان کامل را به تصویر کشد و از این طریق، در بازخوانی حقیقت انسان کامل و شناخت دقیق تر آن راهگشا باشد.A Reinterpretation of the Concept of the Perfect Human through an Analysis of the Aspects of Justice in His Ontological Grades according to Ṣadrian Philosophy
In order to attain perfection, the human being must come to know the Perfect Human ( insān kāmil )—the consummate exemplar of the human species. Within mystical and philosophical schools concerned with understanding the nature of man, numerous attributes have been proposed to describe this perfect being, each revealing some aspect of his ultimate reality. This study seeks to examine the view of Transcendent Theosophy—which regards itself as a demonstrative form of mysticism—on this subject, through library-based research and methods of textual interpretation, philosophical reasoning, and analytical reflection. The investigation focuses on the concept of justice, since justice is a universal, well-known, and comprehensive notion, and in Ṣadrian thought, it enjoys several levels and kinds as a graded ( mushakkik ) reality. Accordingly, this research identifies various dimensions of justice within Mullā Ṣadrā’s system, such as natural justice, ethical and jurisprudential justice, manifestational ( ẓuhūrī ) justice, and contemplative ( shuhūdī ) justice. By tracing these aspects and gradations, the study offers a renewed image of justice as embodied in the Perfect Human, thereby contributing to a more profound and precise understanding of his essential reality.
تبلیغات
