مفهوم شناسی استثنا از حکم وجوب سکونت مطلقه رجعیه در آیه اول سوره طلاق (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
یکی از مسائل مورد بحث در انحلال خانواده مسئله باقی ماندن معتده رجعیه در منزل طلاق است که بر اساس آیه اول سوره طلاق امری واجب است. بر اساس این آیه، تنها استثنایی که بر این حکم آمده جایی است که زن مرتکب فاحشه مبینه می شود. در اینکه فاحشه مبینه چیست اختلاف وجود دارد و دیدگاه ها از آزار زوج و خانواده وی تا ارتکاب جرایم منافی عفت و حتی خروج بر امام متفاوت است. در این نوشتار که به روش توصیفی تحلیلی به انجام رسیده است، با استناد به آیات و روایات و نظرات فقهای عظام، به بیان دیدگاه ها در مورد فاحشه مبینه می شود و به این نتیجه می رسد که مراد از فاحشه مبینه در قرآن هر عمل زشت آشکاری است که شرع از آن نهی کرده. اما در خصوص این آیه که تعبیر فوق استثنا بر حکم بقا در منزل طلاق است شامل هر گناهی نیست؛ بلکه مراد گناهانی است که یا حق زوج و اهل او را با ایذا و امثال آن پایمال کند یا گناهانی که مستوجب حد است و باید برای اجرای حد از خانه خارج شود؛ بنابراین با ارتکاب گناهان دیگر حق سکونت وی از بین نمی رود.Conceptualization of the Exception to the Rule of Obligatory Absolute Residence in the First Verse of Surah Talaq
Among the issues addressed in discussions of family dissolution is the requirement for a returning wife to remain in the marital home, as mandated in Surah al-Ṭalāq. The verse provides a single exception—when the woman commits fāḥishah mubayyinah (“a clear act of indecency”). However, jurists differ on the precise meaning of this term, interpreting it variously as offenses against the spouse and family, acts violating sexual chastity, or rebellion against the Imam. Using a descriptive–analytical method and drawing upon Qur’anic verses, transmitted narrations, and the opinions of leading jurists, this study explores these divergent interpretations. It concludes that fāḥishah mubayyinah in the Qur’an signifies any manifestly obscene act prohibited by Islamic law. Nevertheless, within the context of this verse—constituting an exception to the general obligation of residence—the term does not encompass every form of sin. Rather, it specifically refers to conduct that either infringes upon the rights of the husband or family by causing tangible harm, or constitutes an offense subject to ḥadd punishment, requiring the woman’s temporary departure for its enforcement. Consequently, the commission of other sinful acts does not annul the divorced woman’s right to remain in her marital home.
تبلیغات
