بررسی فقهی- حقوقی تصدی و بهره گیری از ظرفیت کفّار در حکومت اسلامی، مبتنی بر ارائه رویکردی نو در تفسیر آیه نفی سبیل (نساء/ 141) (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
قاعده نفی سبیل در شرع اسلام و نظام حقوقی جمهوری اسلامی از مهم ترین قواعد کاربردی به شمار می آید. در این قاعده، مطلقِ تسلط کفار بر مسلمین، در عموم عرصه های فردی و اجتماعی، نفی شده است که نتیجه اولیه این امر مستلزم عدم بهره گیری از عده و صنوف آنان در مناسباتی است که موجب چیرگی بر مسلمانان می شود. در این تحقیق، مفهوم فرازِ آخرینِ آیه 141 نساء، که دلیل اصلی این قاعده برشمرده شده، تدقیق و بررسیده می شود و به دنبال آن، با توجه به بازخوانی ادله و نیز تطبیق دانش تجربی و فهم این ها با مقتضیات حاکم بر جهان، آرای مفسرین و فقها نقد و تفسیر تازه ای از متن شریعت ارائه می شود. ازاین رو، در سایه ارائه این رویکرد نو، حکومت اسلامی می تواند بدون هیچ منع شرعی و در چارچوب های حکمرانی خود از ظرفیت های غیر مسلمانان در حل چالش ها و همچنین جهت افزایش توان و قدرت مملکت در عرصه های مختلف علمی و فناوری که تأثیر مستقیمی بر اقتدار اسلام و مسلمین دارد بهره برداری کند.A Legal-Jurisprudential Analysis of Entrusting Authority to Non-Muslims and Benefiting from Their Capabilities in Islamic Governance According to a New Interpretation of the Quranic Verse on Nafyi-al-Sabil (Al-Nisa: 141)
The principle of Nafy al-Sabīl (denial of domination) constitutes one of the most foundational and operative doctrines in Islamic jurisprudence and within the legal–political structure of the Islamic Republic. It negates any form of non-Muslim authority or superiority over Muslims, whether at the individual, communal, or institutional levels. Accordingly, it prohibits dependence on non-Muslims in positions that might result in their dominance over Muslims. his study critically revisits the final clause of verse 141 of Sūrat al-Nisāʾ—the principal textual basis for this rule—through both classical and contemporary lenses. By reassessing exegetical interpretations and juristic opinions alongside modern empirical contexts, the research identifies interpretive shifts and reconstructs the doctrinal boundaries of the principle. The analysis leads to a renewed hermeneutic understanding, proposing that an Islamic government, operating within its legitimate jurisdiction and in harmony with Sharīʿah objectives, may benefit from the expertise of non-Muslims in addressing national needs and advancing collective welfare. Such cooperation, particularly in scientific and technological domains that reinforce the strength and dignity of Islam and the Muslim community, does not contravene the essence of Nafy al-Sabīl but rather aligns with its higher objectives of preserving independence, empowerment, and communal honor.
تبلیغات
