بررسی بازنمایی عرفان اسلامی در برنامه پرگار بی بی سی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
رسانه ها واسطه میان آگاهی انسان و ساختارهای اجتماعی هستند. براین مبنا، چنان که بپذیریم رسانه ها در این واسطه گری و در فرایند ادراک انسان از جهان پیرامون، بی طرف و خنثی عمل نمی کنند، از منطق رسانه به مثابه ابزار انعکاس دهنده حقایق فراتر رفته و به سمت منطق رسانه به مثابه ابزاری کنشمند و دارای عاملیت حرکت کرده ایم. با چنین تعریفی از رسانه، در مقاله حاضر، یکی از برنامه های تلویزیون بی بی سی با عنوان «پرگار» و محوریت موضوع عرفان اسلامی بررسی شده است. براین اساس، با به کارگیری رویکردهای تحلیل گفتمان انتقادی و بعضی از کلیدواژه های مرتبط با منطق نظریه بازنمایی، چهار برنامه پرگار با موضوع «عرفان و تصوف» تحلیل و بررسی شدند. نتایج نشان می دهد این برنامه با استفاده از ابزارهای زبانی و رهیافت هایی همانند برجسته سازی از مسیر تکرار و کلیشه سازی، ایجاد دوگانگی و تقابل در تعاریف ارائه شده از عرفان و عملکردهای آن به منظور صورت بندی معنا و پیوند عرفان اسلامی با مسئله ولایت فقیه، روایتی تقلیل یافته، دستکاری شده و کاملاً سیاسی از عرفان و تصوف اسلامی ارائه داده است. در حقیقت، این بازنمایی، نه توصیف واقعیت تاریخی عرفان و تصوف اسلامی، بلکه تولید واقعیتی رسانه ای است که بیش از هرچیز در خدمت سیاست خارجی بریتانیا و گفتمان لیبرال سکولار مسلط قرار دارد.Examining the Representation of Islamic Mysticism in the BBC’s Pargar Program
The media function as an intermediary between human consciousness and social structures. Accordingly, once we acknowledge that the media do not operate in a neutral or impartial manner in this mediating role and in shaping human perception of the surrounding world, we move beyond a conception of the media as mere reflectors of reality toward an understanding of the media as active agents endowed with agency. Based on this perspective, the present study examines a BBC television program titled Pargar, focusing on the theme of Islamic mysticism. Employing approaches drawn from critical discourse analysis and selected key concepts associated with representation theory, four episodes of Pargar addressing mysticism and Sufism are analyzed. The findings indicate that through the use of linguistic strategies and approaches such as salience through repetition and stereotyping, as well as the construction of dualisms and oppositions in the definitions of mysticism and its functions, the program frames meaning in a way that links Islamic mysticism to the issue of velayat-e faqih. As a result, it presents a reductive, manipulated, and thoroughly politicized narrative of Islamic mysticism and Sufism. In essence, this representation does not describe the historical reality of Islamic mysticism and Sufism; rather, it produces a media-constructed reality that primarily serves British foreign policy interests and the dominant liberal–secular discourse.
تبلیغات
