الزامات و اقتضائاتِ نظریه پردازیِ میان رشته ای (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
نظریه پردازی در حوزه های میان رشته ای علوم انسانی و اجتماعی دشوارتر از نظریه پردازیِ رشته ای در این حوزه است. علاوه بر چارچوب نظری و روش که لازمه هرگونه نظریه پردازی است، نظریه پردازیِ میان رشته ای به برخی زمینه ها، شرایط و ویژگی های دیگری نیز نیاز دارد. مسئله این مقاله تبیین این ویژگی ها و شرایط به عنوان الزامات و اقتضائات نظریه پردازیِ میان رشته ای است. پرسش اصلی این است که نظریه پردازیِ میان رشته ای در حوزه علوم انسانی و اجتماعی، به غیر از چارچوب نظری و روش که بحث این مقاله نیست، به چه الزامات و اقتضائاتی نیاز دارد؟ مقاله این الزامات و اقتضائات را در چهار بخش دسته بندی و ارائه کرده است که عبارت اند از: علمی، فرهنگی، ذهنی و شخصیتی. مقصود از الزامات و اقتضائات علمی رعایت برخی قواعدِ مربوط به دانش و پژوهش است. منظور از الزامات و اقتضائات فرهنگی برخی روش ها و منش های نهادینه شده در رفتار و نگرش افراد است. الزامات و اقتضائات ذهنی به قابلیت ها و مهارت های ذهنی، زبانی، و اندیشه ورزی اشاره دارد. در الزامات و اقتضائات شخصیتی، برخی روحیات و ویژگی های شخصیتی و روان شناختیِ نظریه پرداز مدنظر بوده است. مقصود از «الزامات و اقتضائات»، قابلیت ها، توانایی ها و ویژگی های لازم برای نظریه پردازیِ میان رشته ای است. در این تحقیق از دو روش پدیدارشناسی و روش مدل سازی استفاده شده است.Requirements and preconditions for interdisciplinary theorizing
Theorizing in interdisciplinary domains of the humanities and social sciences is considerably more demanding than disciplinary theorizing within these fields. Beyond a theoretical framework and research methodology—both indispensable for any form of theorizing—interdisciplinary theorizing requires a range of additional contextual, cognitive, cultural, and personal conditions. This article seeks to conceptualize and articulate these conditions as the requirements and preconditions of interdisciplinary theorizing. The central question guiding the study is: apart from theoretical frameworks and methods (which are not the focus of this article), what requirements and preconditions are necessary for interdisciplinary theorizing in the humanities and social sciences? The article classifies these requirements into four interrelated domains: scientific, cultural, cognitive, and personal. Scientific requirements pertain to principles governing knowledge production and research practices. Cultural requirements refer to institutionalized attitudes, dispositions, and modes of conduct that shape scholarly behavior and outlooks. Cognitive requirements encompass mental, linguistic, and intellectual capacities essential to theorizing. Personal requirements address the psychological traits, motivational orientations, and personality characteristics of the theorist. In this study, “requirements and preconditions” denote the capacities, competencies, and characteristics necessary for effective interdisciplinary theorizing. Methodologically, the research employs interpretive phenomenology and conceptual modeling.
تبلیغات
