بررسی تطبیقی راهبرد داعش و القاعده در نظم منطقه ای خاورمیانه (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (دانشگاه آزاد)
آرشیو
چکیده
افراط گرایی مذهبی به چالش امنیتی، سیاسی و اجتماعی در خاورمیانه تبدیل شده است. گروه های افراطی با تفسیری بنیادگرایانه از اسلام، مشروعیت نظام های سیاسی را منکر و در پی ارائه الگویی جایگزین هستند و با توسل به خشونت در صدد تحمیل ایدئولوژی خود هستند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل استراتژی های گروه های مذهبی افراطی، به ویژه داعش و القاعده، در مواجهه با نظم منطقه ای خاورمیانه انجام شده است. این پژوهش با بررسی ریشه ها و انگیزه های این گروه ها، به مقایسه رویکردهای داعش و القاعده در مواجهه با نظم منطقه ای می پردازد تا پیامدهای این تفاوت ها بر امنیت منطقه را ارزیابی کند. با استفاده از چارچوب نظری سازه انگاری، مقاله نشان می دهد که چالش این گروه ها فراتر از تهدیدات امنیتی، ابعاد هویتی و هنجاری دارد و به دنبال بازتعریف هویت ها و ارزش ها در خاورمیانه هستند. روش تحقیق کیفی-تحلیلی است و داده ها از منابع اسنادی و کتابخانه ای جمع آوری شده اند. یافته ها نشان می دهند که داعش با راهبردی رادیکال به دنبال تغییر فوری نظم از طریق ایجاد خلافت بوده، در حالی که القاعده رویکردی تدریجی تر با تمرکز بر تضعیف “دشمن دور” داشته است. این تفاوت ها منجر به پیامدهای متفاوتی شده است. پژوهش بر این باور است که چالش گروه های افراطی، بازتابی از شکاف های عمیق در خاورمیانه است و مقابله مؤثر با آن نیازمند رویکردی جامع است که به عوامل مختلف شکل گیری افراط گرایی توجه کند و شامل تقویت نهادهای مدنی، ترویج آموزش و ایجاد فرصت های اقتصادی باشد.A Comparative Study of ISIS and Al-Qaeda's Strategy in the Middle East Regional Order
Religious extremism has become a security, political, and social challenge in the Middle East. Extremist groups, with a fundamentalist interpretation of Islam, deny the legitimacy of political systems and seek to present an alternative model, and seek to impose their ideology by resorting to violence. The present study aims to analyze the strategies of extremist religious groups, especially ISIS and Al-Qaeda, in confronting the regional order in the Middle East. By examining the roots and motivations of these groups, this study compares the approaches of ISIS and Al-Qaeda in confronting the regional order in order to assess the consequences of these differences on regional security. Using a structuralist theoretical framework, the article shows that the challenge of these groups goes beyond security threats and has identity and normative dimensions, and they seek to redefine identities and values in the Middle East. The research method is qualitative-analytical, and the data were collected from documentary and library sources. The findings show that ISIS has pursued a radical strategy of immediate order change through the establishment of a caliphate, while al-Qaeda has taken a more gradual approach focused on weakening the “distant enemy.” These differences have led to different outcomes. The research argues that the challenge of extremist groups is a reflection of deep divisions in the Middle East, and that effectively countering them requires a comprehensive approach that addresses the various drivers of extremism, including strengthening civil society institutions, promoting education, and creating economic opportunities.
تبلیغات
