ارزیابی سطح پیچیدگی محصولات بخش معدن و صنایع معدنی ایران در مقاصد صادراتی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
بخش معدن و صنایع معدنی نقش حیاتی در اقتصاد ایران ایفا می کند. با وجود سهم ۲.۴ درصدی ایران از تولید جهانی این محصولات، بدلیل تمرکز برمحصولات خام و کمتر فرآوری شده، تنها ۰.۶ درصد از صادرات جهانی این محصولات از آن ایران است. هدف این مقاله، ارزیابی سطح پیچیدگی محصولات صادراتی این بخش و تحلیل شکاف آن با متوسط جهانی پیچیدگی محصولات است. این مطالعه ۱۲ رشته فعالیت بخش معدن و ۴۵۰ کالا (حسب HS6) را بر پایه رویکرد پیچیدگی اقتصادی و شاخص های مربوطه مستخرج از اطلس پیچیدگی اقتصادی دانشگاه هاروارد پوشش می دهد. مطابق یافته ها، درجه پیچیدگی محصولات معدنی ایران (۰.۰۱۳۴) پایین تر از متوسط جهانی (۰.۱۲۷) بوده و تمرکز بر صادرات محصولات کمتر فرآوری را نشان می دهد. حدود ۸۵ درصد صادرات ایران بر تولید آهن و فولاد پایه (آیسیک ۲۴۱۰) و تولید محصولات پایه مسی و آلومینیومی (آیسیک ۲۴۲۰) متمرکز است. تحلیل بازار نشان می دهد که مقاصد اصلی صادراتی ایران (چین، عراق، ترکیه) با سهم حدود ۶۰ درصد معمولا محصولات با پیچیدگی کمتری را از ایران دریافت می کنند، در حالی که صادرات به بازارهای باکیفیت تر (مانند اروپا) از پیچیدگی بالاتری برخوردار است. این مطالعه نشان می دهد که با حرکت به سمت تولید و صادرات محصولات پیچیده تر در هر رشته فعالیت، قابلیت ارتقای سطح پیچیدگی سبد صادراتی ایران و افزایش ارزش افزوده و رشد اقتصادی وجود دارد. از جمله پیشنهادات کلیدی می توان به گسترش تحقیق و توسعه، بهره گیری از فناوری های نوین، تنوع بخشی به محصولات نهایی و مشارکت فعال در موافقت نامه های تجاری بین المللی با هدف توسعه صادرات محصولات معدنی اشاره کرد.Assessment of the Product Complexity Level in Iran’s Mining and Mineral Industries Across Export Destinations
The mining and mineral industries sector plays a vital role in the Iranian economy. Despite Iran’s 2.4% share of global production of these products, it accounts for only 0.6% of global exports due to its focus on raw and less processed products. The aim of this paper is to assess the level of complexity of the exported products of this sector and to analyze its gap with the global average product complexity. This study covers 12 mining sector activities and 450 goods (according to HS6) based on the economic complexity approach and relevant indicators extracted from the Harvard University Atlas of Economic Complexity. According to the findings, the degree of complexity of Iranian mineral products (0.0134) is lower than the global average (0.127) and indicating a focus on exports of less processed products. About 85% of Iranian exports are concentrated on the production of basic iron and steel (ISIC 2410) and the production of basic copper and aluminum products (ISIC 2420). Market analysis shows that approximately 60% of Iran’s exports are directed toward key destinations such as China, Iraq, and Turkey, which typically receive less complex products. In contrast, exports to higher-end markets (like Europe) tend to consist of goods with greater complexity. This study indicates that by shifting toward the production and export of more complex products across various sectors, Iran has the potential to enhance the complexity of its export portfolio, increase value-added, and stimulate economic growth. Key recommendations include expanding research and development, leveraging advanced technologies, diversifying final products, and actively engaging in international trade agreements, all aimed at promoting the export of mineral products.
تبلیغات
