ارزیابی و اولویت بندی جامعیت نسبی الگوهای بانکداری اسلامی در جمهوری اسلامی ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
به زعم بسیاری از اقتصاددانان، با سپری شدن قریب به 40 سال از تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا در اقتصاد ایران، همچنان چالش های متعددی تا تحقق کامل بانکداری اسلامی در کشور وجود دارد. در این مدت با رویکردهای متفاوت نسبت به بانکداری اسلامی، الگوهای مختلفی به منظور حذف ربا از نظام بانکی و تحقق بانکداری اسلامی پیشنهاد شده است. مطابق آسیب شناسی صورت گرفته در این پژوهش، الگوهای یادشده نگاه جامعی به چالش های پیش روی تحقق بانکداری اسلامی در کشور نداشته اند و همین امر مانع اجرایی شدن بسیاری از الگوهای مطرح شده در این حوزه شده است. بدین ترتیب مسئله این پژوهش عبارت است از: سنجش جامعیت الگوهای بانکداری در ایران در راستای تحقق بانکداری اسلامی. پژوهش حاضر با اولویت بندی چالش های پیش روی بانکداری اسلامی در سه محور اقتصادی، شرعی و نهادی، ضمن آسیب شناسی الگوهای مذکور، به بررسی میزان جامعیت آن ها در پاسخگویی به این آسیب ها پرداخته است. این پژوهش که با مراجعه به منابع کتابخانه ای و روش تحلیل سلسله مراتبی صورت پذیرفته، در ادامه میزان اهمیت محورهای مذکور و چالش های مرتبط با آن ها را اولویت بندی نموده و در نهایت ضمن معرفی مهم ترین چالش، به رتبه بندی الگوها پرداخته است. نتایج نشان می دهد که محورهای شرعی، نهادی و اقتصادی به ترتیب مهم ترین محورها و مولفه «تضمین سودعلی الحساب و پرداخت سود قطعی به سپرده گذاران» به عنوان مهم ترین چالش (در محور شرعی) می باشد. همچنین مطابق نتایج پژوهش، الگوهای «تفکیک خدمات (حساب جاری) بانک از (حساب) سرمایه گذاری» و «بانکداری مبتنی بر عقود و ریسک پذیری مشتریان»، از اثربخشی و جامعیت بالاتری نسبت به سایر الگوها برخوردارند.Evaluation and prioritization of the relative comprehensiveness of Islamic banking models in the Islamic Republic of Iran
According to many economists, with the passage of nearly 40 years since the approval of the law on usury-free banking operations in the Iranian economy, there are still many challenges until the full realization of Islamic banking in the country. During this period, with different approaches to Islamic banking, various models have been proposed in order to remove usury from the banking system and realize Islamic banking. According to the pathology conducted in this research, the aforementioned models did not have a comprehensive view of the challenges facing the implementation of Islamic banking in the country, and this has prevented the implementation of many of the models proposed in this field. Thus, the problem of this research is: measuring the comprehensiveness of banking patterns in Iran in line with the realization of Islamic banking. By prioritizing the challenges facing Islamic banking in three economic, Sharia and institutional axes, the present research has examined the extent of their comprehensiveness in responding to these harms. This research, which was carried out by referring to library sources and the method of hierarchical analysis, further prioritized the importance of the mentioned axes and the challenges related to them, and finally, while introducing the most important challenges, to The ranking of patterns has been discussed. The results show that Sharia, institutional and economic axes are respectively the most important axes and the component of "guaranteeing interest on account and paying definite interest to depositors" is the most important challenge (in the Sharia axis). Also, according to the results of the research, the patterns of "Separation of bank services (current account) from investment (account)" and "Banking based on contracts and customer risk-taking" have higher effectiveness and comprehensiveness than other patterns.
تبلیغات
