پیامدسنجی جامع ابرپروژه بزرگراه های شهری؛ مطالعه بزرگراه های امام علی(ع) و صیاد شیرازی در محدوده منطقه 7 کلان شهر تهران
آرشیو
چکیده
ﺗﺴﻠﻂ دﯾﺪﮔﺎه ﺧﻮدروﻣﺪار در ﻧﻈﺎم ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی ﺷﻬﺮی و حمل و نقلی ﮐﻼنﺷﻬﺮﻫﺎی ﮐﺸﻮر ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺗﺎ ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺗﻌﺮﯾﺾﻫﺎی ﻏﯿﺮﺿﺮوری، اﯾﺠﺎد ابرپروژه های ﺑﺰرﮔﺮاهی، اﺣﺪاث ﺗﻮﻧﻞﻫﺎ، دو یا چندﻃﺒﻘﻪ ﮐﺮدن ﺑﺰرﮔﺮاهﻫﺎ، اﺣﺪاث ﭘﺎرﮐﯿﻨﮓ های بزرگ مقیاس و گاهی نیز نامتجانس با بافت در ﻣﺮاﮐﺰ و پهنه های ﺷﻬﺮی اﺟﺮا ﺷﻮد ﮐﻪ پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم بسیاری در ﺳﻄﺢ ﮐﻞ ﺷﻬﺮ و ﺑﻪوﯾﮋه در ﻣﺤﻼت ﻣﺠﺎور آنﻫﺎ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. با طرح رویکردهای توسعه پایدار، افزایش قابل توجه حساسیت های اجتماعی-فرهنگی و محیطی و افزوده شدن معیارهای غیراقتصادی و غیرکالبدی به تحلیل های هزینه-فایده ی اقتصادی در تصمیم گیری های شهری، رویکرد جامع پیامدسنجی و ارزیابی آثار به مثابه ابزاری موثر در راستای تحقق پایداری شهری مطرح شده است. پیامدسنجی جامع مستلزم طراحی مدل و تعریف معیارها و شاخص های عملیاتی سنجش وضعیت است. این معیارها، با تاکیدی که این پژوهش بر جامعیت در ارزیابی دارد، در ابعاد مختلفی اعم از اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، کالبدی-ترافیکی، حقوقی و نهادی، سلامت و بهداشت، امنیت، محیط زیستی و سیاستی تعریف می شوند؛ بزرگراه های امام علی (ع) و صیاد شیرازی، از عناصر اصلی پیونددهنده مناطق شمالی با مرکزی و جنوبی شهر در ساختار شبکه ای شهر تهران به شمار می آیند. پیامد اﺣﺪاث اﯾﻦ ابرپروژه ها، بدلیل در معرض قرار دادن محلات و پهنه های مختلف سنتی و البته متراکم و نفوذناپذیر با ویژگی های متفاوت از ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﯿﺎس، ﺣﺠﻢ و ﮔﺴﺘﺮه ﻗﺎﺑﻞﺗﻮﺟﻪ و ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ﭘﮋوﻫشی یکپارچه اﺳﺖ. ازاﯾﻦرو، اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ در چهارچوب روش شناسی ارزیابی جامع نگر و یکپارچه و با اختیار روش پژوهش شبه تجربی مبتنی بر داده های آماری و فضایی مربوط به پیش و پس از مداخله بزرگراهی در محلات مداخله و کنترل، به شناسایی پیامدهای اﯾﻦ گذر ها ﺑﺮ محلات پیرامونی، با تاکید بر محدوده منطقه 7 شهر تهران، می پردازد. در نهایت پس از اعتبارسنجی نتایج به واسطه پیمایش های اجتماعی و بازدیدهای میدانی و تحلیل سیستمی آن به واسطه روش DPSIR راهکارهایی در ﺟﻬﺖ ﺗﻌﺪﯾﻞ ﯾﺎ ﺟﺒﺮان پیامدهای ﻣﻨﻔﯽ و تقویت پیامدهای مثبت آن ﺑﺮ ﺷﻬﺮ ارائه می دهد. به عنوان نتابج پژوهشی مسائل راهبردی بروز یافته در پهنه های پیرابزرگراهی عبارتند از گسستگی و چندپارگی کالبدی و کاهش دسترس پذیری بین محله ای به ویژه در محدوده بزرگراه صیاد شیرازی .impact assessment of Imam Ali and Sayad Shirazi highway on Region 7
The dominance of the car-oriented policies in the urban planning and transportation system of the metropolises of the country has led to various policies such as unnecessary widening, constructing mega-projects, building tunnels, making highways in two or more layers, and building parks. Large-scale and sometimes inconsistent with the fabric in the centers and urban areas. which has many direct and indirect consequences at the level of the whole city and especially in their neighboring areas. With the introduction of sustainable development approaches, a significant increase in social-cultural and environmental sensitivities, and the addition of non-economic and non-physical criteria to economic cost-benefit analyzes in urban decision-making, a comprehensive approach of impact assessment has been proposed as an effective tool in the direction of realizing urban sustainability. Comprehensive assessment requires designing a model and defining criteria and operational indicators for assessing the situation. These criteria, with the emphasis of this research on comprehensiveness in assessment, are defined in different dimensions including socio-cultural, economic, physical-traffic, legal and institutional, health and hygiene, security, environmental and political. A conceptual and operational model consisting of criteria and indicators was organized and designed through the meta-synthesis of documents and texts as well as in-depth interviews, and it was used as the criterion for assessment. Imam Ali and Sayad Shirazi highways are the main elements connecting the northern to the central and southern areas of the city in the network structure of Tehran. The consequence of the construction of these mega-projects, due to the exposure of different traditional and of course dense and impenetrable communities and areas with different characteristics in terms of scale, volume and scope, is significant and requires integrated research. Therefore, this research is within the framework of a comprehensive and integrated assessment methodology and with the authority of quasi-experimental research method based on statistical and spatial data related to before and after highway intervention in the intervention and control areas, tries to identify the consequences of these crossings on the surrounding areas, with an emphasis on the region. 7 Tehran. Finally, after validating the results through social surveys and field visits and its systemic analysis through the DPSIR method, it provides solutions to mitigate or compensate for the negative consequences and strengthen its positive consequences on the city. As research results, the updated strategic issues in para-highway areas are: physical fragmentation and the reduction of inter-neighborhood accessibility, especially in the area of the Sayad Shirazi highway, at the same time as the facilitation of extra-regional access, car-oriented and ignoring human needs and the exclusivity of the highway space to car owners, social anomies caused by the defenseless spaces near the highway, especially in the area of the Imam Ali highway due to the difference in level and the absence of an observer and the creation of defenseless and abandoned spaces due to the release of parts. The destruction and inefficiency of service spaces and the loss of quality of life and livability, the loss of investment and urban reputation in the areas near the highway, the loss of identity and the disintegration of local communities, the forced relocation of the population and business, and the intensified noise, visual, air pollution, and endangering public health.
تبلیغات
