تحلیل تاریخی بافت شهری با رویکرد تاب آوری کالبدی در برابر سیلاب (نمونه مورد مطالعه: رودخانه چشمه کیله شهر تنکابن) (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
باوجود پایه های غنی فرهنگی، تاریخی و فناورانه در معماری و شهرسازی ایران، شرایط امروزی مبین ضعف، ناکارایی در برخورد با حوادث طبیعی و انسان ساخت است. بنابراین می بایست در طرح های توسعه شهری به برنامه های افزایش تاب آوری و کاهش آسیب پذیری بافت شهری بیش ازپیش توجه گردد. پژوهش حاضر باهدف بررسی و تحلیل تاریخی بافت پیرامونی رودخانه چشمه کیله شهر تنکابن روند آسیب پذیری بافت در برابر سیلاب درگذر زمان را نشان می دهد . روش تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازنظر نوع داده ها اسنادی و میدانی و ازنظر نحوه اجرا به صورت فضایی است. با استفاده از عکس های ادواری نمونه موردمطالعه (فاصله های زمانی 20 تا 25 ساله) نقشه های موردنیاز در محیط GIS تهیه وبررسی شد.. نتایج پژوهش نشان دهنده آن است که باوجود افزایش آگاهی نسبت به خطرات گسترش ساخت وساز در حریم رودخانه ها (در حدفاصل دهه 1370 تا 1390 خورشیدی) میزان تخطی در حریم رودخانه طی این دو دهه نسبت به بازه زمانی 1348الی1373 با رشد 5 برابری همراه بوده است. این موضوع بیانگر آسیب پذیری بیشتر این بافت شهری در برابر سیلاب است. این پدیده از عواملی همچون عدم تصویب قوانین موردنیاز در حوزه مدیریت سیلاب، عدم تعیین حریم رودخانه های شهری هم زمان با رشد افسارگسیخته شهرنشینی، نبود روش های علمی در اجرای قوانین مصوب، عدم اشراف سازمان های دولتی و نیمه دولتی مختلف به ضوابط مربوط به حریم و محدودیت های ساخت وساز و غیره نشات می گیرد.Historical Analysis of Urban Fabric with a Focus on Physical Resilience to Floods (Case Study: Cheshmeh Kileh River, the City of Tonekabon)
Despite Iran’s rich cultural, historical, and technological foundations in architecture and urban planning, the current conditions reflect a significant weakness and inefficiency in confronting natural and human-made disasters. Therefore, urban development plans must increasingly prioritize strategies that enhance resilience and reduce the vulnerability of the urban fabric. This study aimed to analyze the historical evolution of the urban fabric surrounding the Cheshmeh Kileh River in the city of Tonekabon, focusing on its vulnerability to flooding over time. The research was applied in terms of purpose, relies on both documentary and field data, and followed a spatial execution method. Using sequential aerial imagery of the study area (at intervals of 20 to 25 years), necessary maps were prepared and analyzed within a GIS environment. The findings indicated that, despite rising awareness of the dangers associated with construction in river buffer zones, the extent of encroachment into the river’s margins during the two decades from the 1990s to the 2010s increased fivefold compared to the earlier period from 1969 to 1994. This reflects a significant rise in the vulnerability of the urban fabric to flooding. The underlying causes include the absence of approved flood management legislation, failure to define clear urban river boundaries amidst unregulated urban growth, lack of scientific approaches to implementing existing regulations, and limited institutional understanding of construction restrictions and zoning guidelines near urban rivers.
تبلیغات
