پایش تغییرات خط ساحلی و شناسایی مدل های واکنش ژئومورفیک جزایر سدی سواحل پست دلتایی گابریک و جگین (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
جزایر سدی ساحلی در مقیاس جهانی در همه سواحل وجود دارند و نقش حفاظتیِ حیاتی و مهمی را برای لندفرم ها و زیستگاه های ساحلی و نیز برای جوامع با ارزش واقع در خشکی ایفا می کنند. درواقع، جزایر سدی خط دفاعی مقدم در برابر کنش امواج دریا در مناطق ساحلی هستند؛ بنابراین، ارزیابی پایداری آنها در زمینه برنامه ریزی و مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی بسیار مهم است. ازسوی دیگر، تغییرات جهانی آب وهوا از طریق افزایش تراز دریا، خطوط ساحلی را تحت تأثیر قرار می دهد و اثرات آن با کاهش آورد رسوب در منطقه ساحلی ترکیب و نمایان می شود. در این مطالعه به ارزیابی تغییرات فضایی-زمانی خط ساحلی جزایر سدی دلتاهای گابریک و جگین طی 1403-1363 و نیز شناسایی مدل های واکنش ژئومورفیک این جزایر برپایه مدل پیشنهادی McBride et al., 1995 پرداخته شده است. در این راستا، از مجموعه تصاویر ماهواره Landsat سری سنجنده های TM, ETM + & OLI ، نقشه های توپوگرافی و نرم افزارهای ENVI, ERDAS IMAGINE & ArcGIS استفاده شده است. یافته های به دست آمده نشان می دهند همه هشت مدل واکنش ژئومورفیک ارائه شده توسط McBride et al., 1995 (حرکت جانبی، پیشروی، پسروی، باریک شدن درجا، غلطیدن به سوی خشکی، تعادل پویا، فروپاشی و ناپایداری چرخشی) در منطقه موردمطالعه تشکیل شده اند؛ و مدل های پیشروی، پسروی، حرکت جانبی، ناپایداری چرخشی و باریک شدن درجا، رایج ترین نمونه واکنش ژئومورفیک جزایر سدی منطقه موردمطالعه می باشند. همچنین، یافته های پژوهش نشان دادند در هر جایی که برهم کنش بین نیروهای گوناگون اثرگذار از سوی خشکی و دریا بر خط ساحلی نمود یافته، جزایر سدی معمولاً بیش از یک مدل واکنش ژئومورفیک از خود نشان داده اند. سیستم جزایر سدی، بازتابنده تغییرات محیطی گوناگون می باشند و امروزه به عنوان شاخصی هشداردهنده برای بررسی تغییرات منطقه ای و جهانی مورد توجه هستند؛ بنابراین، تداوم پایش واکنش های ژئومورفیک این ناحیه از کرانه های کشور در راستای برنامه ریزی و مدیریت بهینه خط و منطقه ساحلی، لازم و ضروری می نماید.Monitoring Coastline Changes and Identifying Geomorphic Response Models of Barrier Islands along the Low-Lying Deltaic Coasts of Gabrik and Jagin
Coastal barriers are ubiquitous globally and provide a vital protective role to valuable landforms, habitats and communities located to landward. Barrier islands are the first line of defense against the action of sea waves in coastal areas; therefore, assessing their sustainability is very important in integrated coastal zone planning and management. Global climate change affects this coastline through sea level rise (SLR), compounded by a decrease in sediment budgets in coastal areas. This study evaluated the spatiotemporal changes in the coastline of the barrier islands of the Gabric and Jagin deltas during 1984-2024 and identified the geomorphic response models of these islands based on the model proposed by McBride et al., (1995). In this regard, Landsat satellite imagery from the TM, ETM+ & OLI sensor series, topographic maps, and ENVI, ERDAS IMAGINE & ArcGIS software have been used. The findings showed that all eight geomorphic response models presented by McBride et al., (1995) (i.e., lateral movement, advance, retreat, in-place narrowing, landward rollover, dynamic equilibrium, breakup, and rotational instability) have formed in the study area; and the advance, retreat, lateral movement, rotational instability, and in-place narrowing models were the most common examples of geomorphic response of barrier islands in the study area. Also, the findings showed that wherever the interaction between various forces acting on the coastline from the land and the sea is manifested, barrier islands usually exhibit more than one geomorphic response model. Barrier island systems reflected various environmental changes and are now considered as a warning indicator for examining regional and global changes; therefore, it is necessary to continue monitoring the geomorphic responses of this area of the country's coasts in order to plan and manage the coastline and coastal area optimally.
تبلیغات
