سنجش کیفیت فضایی مسکن با استفاده از مدل های تصمیم گیری چندمعیاره (MCDM)، مطالعه موردی: کلان شهر تبریز (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
یکی از نیازهای اساسی کلان شهرهای امروزی، مسئله تأمین مسکن برای شهروندان است. حق مسکن مناسب، به عنوان یک نیاز اساسی اجتماعی طبقه بندی شده است. بخش مسکن یکی از نیازهای اصلی در برنامه ریزی شهری است. در شهرهایی که از نظر ویژگی های مسکن دچار ضعف هستند، کیفیت زندگی ساکنین نیز تنزل می یابد. هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی کیفیت فضایی شاخص های مسکن در کلان شهر تبریز و ارائه شماع جامع کیفی مسکن به تفکیک مناطق و بلوک های مسکونی به منظور تعیین اولویت مسکن است. روش تحقیق، توصیفی – تحلیلی می باشد و ماهیت آن کاربردی است. ابزار گردآوری اطلاعات به صورت مطالعات اسنادی و میدانی است. داده های شاخص های ارزیابی مسکن، از بلوک های آماری سال 1395 تبریز استخراج شده است. برای ارزیابی و تحلیل کیفیت فضایی مسکن در شهر تبریز، از مدل AHP فازی استفاده شده است. با توجه به خروجی نقشه های پهنه بندی (زونینگ) و براساس مدل AHP فازی و براساس شاخص های مساحت مسکن، کیفیت مصالح، تراکم خالص جمعیتی، کیفیت بنا (نوع سازه)، تراکم نفر در واحد مسکونی (ضریب خانوار)، تراکم خانوار در واحد مسکونی (بُعد خانوار)، کمبود واحدهای مسکونی و درصد واحدهای تخریبی، مشخص شد که 42/32 درصد از بلوک های مسکونی شهر تبریز مطلوب، 38 درصد نسبتاً مطلوب، 20درصد نامطلوب و 55/9 درصد کاملاً نامطلوب می باشد. براساس تجزیه و تحلیل های صورت گرفته بر طبق خروجی مدل های تصمیم گیری چندمعیاره، مشخص گردید که کیفیت فضایی مسکن در انواع مناطق شهر تبریز متفاوت است. براساس نتایج از نظر شاخص های کیفیت فضایی مسکن به ترتیب مناطق 10، 1 و 4 در وضعیت نامطلوبی قرار دارند و مناطق 5، 2 و 8 در وضعیت نسبتاً مطلوبی قرار گرفته اند.Measuring the Spatial Quality of Housing Using Multi-Criteria Decision-Making Models (MCDM) (Case Study: Tabriz Metropolis)
Today, one of the basic needs of metropolises is providing housing for people. The right to adequate housing is classified as a fundamental social need, and the housing sector is considered one of the main requirements of urban planning. Cities with poor housing features deteriorate the life quality of their residents.. The main goal of this research is to investigate the spatial quality of housing indicators in Tabriz metropolis and provide a comprehensive quality picture of housing for different residential areas and blocks in an attempt to determine housing priority. In this applied research, a descriptive-analytical method was employed. The data collection tools consisted of document analysis and field studies. The data on housing evaluation indicators were extracted from the statistical blocks of 2016 in Tabriz. To evaluate and analyze the spatial quality of housing in Tabriz, the fuzzy AHP model was adopted. According to the output of zoning maps and the fuzzy AHP model as well as the indicators of housing area, quality of materials, net population density, quality of building (type of structure), density of people in a residential unit (household coefficient), density of households in a residential unit (household size), shortage of residential units and percentage of demolished houses, it was found that 32.42% of the residential blocks in Tabriz are desirable, 38% are relatively desirable, 20% are undesirable and 55.9% are absolutely undesirable. The analysis of the output of multi-criteria decision-making models revealed that the quality of the housing space varies in different districts of Tabriz. According to the results, in terms of housing spatial quality indicators, districts 10, 1, and 4 are in an undesirable condition, and districts 5, 2, and 8 have a relatively favorable condition.
تبلیغات
