تبیین ضرورت راهبرد ژئواکونومیک در توسعه سواحل مکران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
سواحل مکران تا حدود زیادی منطبق بر شهرستان های دشتیاری، چابهار، کنارک، زرآباد، جاسک و سیریک است. این منطقه جغرافیایی به عنوان تنها منطقه ساحلی با دسترسی اقیانوسی در ایران است که از ظرفیت های بی شماری برای توسعه برخوردار است. شوربختانه، این منطقه راهبردی و منحصربه فرد یکی از مناطق کمتر توسعه یافته ایران است که تاکنون نه تنها از ظرفیت های عظیم آن استفاده نشده است؛ بلکه به دلیل بی برنامگی و غفلت از آن عقب مانده و در حاشیه است. ظرفیت پذیرش جمعیت و احداث سکونتگاه های بزرگ شهری، توان بندرگاهی، بازرگانی و ترانزیتی، استقرار صنایع مادر و آب بر، پتانسیل های بالای پرورش، صید و صنعت آبزیان، ظرفیت های عظیم گردشگری، کریدور ارتباطی و دروازه ورود به اوراسیا و اتصال جمهوری های آسیای مرکزی و افغانستان به کشورهای ساحلی جهان و نزدیک به بازارهای جهانی بزرگ شبه قاره هند و آسیای شرقی بخش های مهمی از استعداد و ظرفیت های این منطقه است. پرسش اصلی پژوهش این است که چرا تاکنون ایران نتوانسته از ظرفیت های منحصربه فرد این منطقه به درستی استفاده کند و ایران برای بالفعل کردن آنها نیازمند به چه نوع استراتژی است. این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی و با استفاده از داده های کتابخانه ای و اسنادی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که جمهوری اسلامی ایران برای فعال سازی ظرفیت های سواحل مکران نیازمند بازنگری و بازطراحی در استراتژی و رویکردهای کلان ملی است. ایران پیش از هر اقدامی برای ورود به فرایندهای زمینه سازی توسعه مکران نیازمند اتخاذ راهبرد و گفتمان ژئواکونومیک است. در گفتمان و راهبرد ژئواکونومیک فضای امید، تعامل، صلح و توسعه نهفته است و در نقطه مقابل ژئوپلیتیک کلاسیک و ایدئولوژیک قرار می گیرد.Explaining the Necessity of a Geo-economic Strategy for the Development of Makran Coasts
The Makran Coasts approximately align with Dashtyari, Chabahar, Konarak, Zarabad, Jask, and Sirik counties. This geographical area is the only coastal region of Iran with oceanic access and ample potential for development. Regrettably, this strategic and unique region is one of Iran's less developed regions. Not only have its immense capacities remained unutilized, but the lack of planning and negligence has aggravated its backwardness and marginalization. Major potentials of this region include: its capacity to accommodate large urban settlements, huge port, commercial, and transit capabilities, suitability for setting up mother industries and water-intensive industries, high potential for aquaculture, fishing, and the seafood industry, immense tourism capacities, its role as a communication corridor and gateway to Eurasia, connecting Central Asian republics and Afghanistan to coastal countries worldwide, and its proximity to major global markets in the Indian subcontinent and East Asia. The main research question is “Why Iran has failed to tap into the unique capacities of this region so far, and what strategy is needed to actualize these potentials?”. This research employs a descriptive and analytical method, using library and documentary data. The findings indicate that the Islamic Republic of Iran needs to revisit and redesign its macro national strategies and approaches to realize the potential of the Makran Coasts. A prerequisite of any development processes in Makran, Iran, is to adopt a geo-economic strategy and discourse, which can encourage hope, interaction, peace, and development, and runs counter to the classic and ideological geopolitics.
تبلیغات
