طرح مسئله
انسان در طول تاریخ همواره از انواع انحرافات و آسیبهای اجتماعی رنج برده و همواره درجستجوی علل وعوارض آن و رهایی از این مسایل بوده است. چرا که بواسطه اجتماعی بودن انسان هر گونه خلل در هر زمینه ای میتواند کل جامعه را تحت الشعاع خود قرارداده و سلامت سیستم اجتماعی را به مخاطره اندازد. واژة انحراف از صدها سال پیش به کار می رفته، اما مفاهیم جامعه شناختی آن نسبتاً جدید است.جامعه شناسان و جرم شناسان انحراف ر ابه رفتاری اطلاق میکنندکه مخرب زندگی بوده ،مورد سرزنش قرارگیرد یا موجب لکه دار شدن و جریمه گردد(ستوده،1373). (دوب ،998)، انحرافات اجتماعی را عبارت ا زهر نوع وضعیت یا رفتاری می داند که اعضای قویتر یک گروه اجتماعی به طور معقول، تخلفی جدی را نسبت به ارزشها یا معیارهای مهم خود مورد توجه قرار میدهند. آلبرت کوهن ، رذالت، تقلب، خدعه، نادرستی، جنایت، آب ز یرکاهی، تعارض و نظایر آنرا انحراف میداند، سپس در ادامه می افزاید: که فهرست کردن اینگونه انحرافها یا کجرویهای مختلف امکانپذیر نیست و به طور دقیق رفتار خاصی را به عنوان انحراف مشخص نمی کند، زیرا هیچ رفتاری خود به خود انحراف نیست. هنگامی یک رفتار انحراف آمیز نامیده میشود که به عنوان رفتاری غیرعادی تعریف شود. آلکس اینکلز ،اصطلاح منحرف را از لحاظ ویژة رفتاری بسیار گنگ و نارسا می بیند از این رو معتقد است انحراف نه فقط با توجه به قوانین مدون اجتماعی، بلکه با ملاحظة اعمال و امور مورد توافق همگان نیز جنبة نسبی دارد و لازم است بین هنجارهایی که از طریق میانگینهای آماری تعیین شده با آنچه از طریق مفاهیم اجتماعی رفتار درست یا اخلاقی تعیین می شود، تفاوت قایل شویم(ستوده،1373).
بنابراین برای اینکه عملی عنوان انحراف یا کجروی به خود بگیرد، باید عوامل زیادی در نظرگرفته شود. این عوامل در برگیرندة اهمیت نسبی هنجارها، موقعیت خاصی که عمل در آن انجام شده، ویژگیهای فردی و اجتماعی شخصی است که آن عمل را انجام داده است. جامعه شناسان برای فهم علل انحراف به عوامل اجتماعی و فرهنگی شکل دهندة رفتار انسان توجه دارند. و در تبیینهای جامعه شناختی خود بر ساخت اجتماعی و الگوهای کنش متقابل فرد و دیگر اعضای جامعه تکیه کرده و به موارد زیر اشاره می کنند: 1-جامعه پذیری ناقص: براساس این نظریه اگر فردی درست اجتماعی نشده باشد، هنجارهای فرهنگی را در شخصیت خود عجین نمی سازد و به همین سبب نمی تواند میان رفتار شایسته و رفتار ناشایسته تمایز قائل شود. 2-انحراف آموختنی است: جامعه شناسان معتقدند که بسیاری از رفتارهای انحرافی اکتسابی و قابل انتقال از شخص به شخص دیگر است. برای مثال ساترلند می گوید: برای آنکه شخص تبهکار گردد نخست باید یاد بگیرد که چگونه تبهکار شود.این فرایند یادگیری در اثر کنش متقابل فرد با دیگران حاصل میشود. 3- ناسازگاریهای فرهنگی و ساختار اجتماعی: هر جامعه نه تنها هدفهای پذیرفته شدة فرهنگی دارد، بلکه وسایل پذیرفته شده را نیز برای نیل به این هدفها در اختیار دارد. هرگاه به عللی این وسایل در اختیار فرد گذارده نشود، احتمال می رود منحرف گردد. کتله ، بر این عقیده است که اجتماع مسئول کلیه جرایم است، زیرا خود عامل به وجودآورندة آن است، اجتماع آلوده از انسانهای درستکار و پاک سرشت، موجودی ناسازگار و نادرست و ناپاک می آفریند و آنان را برای ایفای نقشهای ناپسندآماده می سازد(ستوده،1373). روسپیگری از کهن ترین و باسابقه ترین انحرافات بشری است که ردپای آن را میتوان در طول تاریخ مشاهده کرد و از قدیمی ترین تراژدی های تاریخ بشری بوده و هست.(جولین ،1994).
قدمت و رواج روسپیگری تا بدان جاست که در بسیاری از سرزمینهای کهن برای این پدیده نمادها و خدایانی آفریده اند. ایناری در میان پیروان مذهب شینتو علاوه بر خدای زایش و برنج، الهة روسپیگری است(گرگرسن ،1983). از این رو در آتن زنان روسپی به نام آفرودیته معابدی می ساختند و او را حامی و تکیه گاه خود می دانستند(دورانت،1370). به طورکلی از قرن ها قبل از میلاد مسیح تاکنون جز در مواردی نادر مفهوم روسپیگری عبارت بوده است از برقراری رابطة جنسی با هدف کسب دستاوردهای مادی(جولین،1994). اما صفحات تاریخ شهادت می دهند که در تمامی قرون و اعصار این حاکمان و صاحب منصبان زمانه بوده اند که به صورت نهان و عیان بالاترین بهرة اقتصادی و سیاسی را از این رهگذر نصیب خودکرده اند. برای مثال 650 سال قبل از میلاد، در زمان حکومت ژو در چین در محله هایی که با چراغ های خاصی آراسته شده بودند، روسپیان از تجار و صاحب منصبان پذیرایی می کردند و یکی از مهره های رونق اقتصادی چین بوده اند(گرگرسن ،1983). یافته های تاریخی نشان میدهد که رومی ها اولین افرادی بوده اند که در مغرب زمین برای روسپی ها و روسپی خانه ها رسماَ جواز صادر کرده اند(همان).این در حالی است که شرقی ها قرن ها قبل از این تاریخ چنین می کرده اند و از این طریق همواره مالیات های کلانی دریافت داشته اند.(راوندی،1368). پدیده‏ها‏ی اجتماعی به جهت ماهیت پیچیدة آنها،کمتر با رویکرد تک عاملی تبیین می‏شوند از این رو بررسی و تحلیل عوامل مؤثر بر انحرافات جنسی نیز از این قاعده مستثنی نمی‏باشد این عوامل میتواند بسیار متعدد و دارای جنبه های خرد و کلان اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، شخصیتی و روحی روانی و..........باشد. امروزه جامعه جهانی ترغیب شده است تا با جدیت بیشتر بر رشد انسانی دختران تمرکز یابد و با دقت و نظر عمیق به مسأله ویژه و بسیار حساس ایشان بپردازد، زیرا آغاز مشکلات جوامع را می توان در بی توجهی به نیمی از جمعیت مولد و زایندة جهان خصوصاً دختران جستجوکرد(فرانی،1375). لذا با توجه به ترسیم الگوی زن مسلما ن بر اساس توجه به ابعاد فردی، اجتماعی و خانوادگی حضرت فاطمه زهرا(س) و تدوین برنامه عملی ملی براساس الگوی فاطمی( پاسداراسلام،249) و با توجه به نقش سازنده و بسزایی که زنان در رشد و ترقی فردی، اجتماعی جامعه دارند و این امر را در عرصه های مختلف به اثبات رسانده اند و چنانچه دچار نقیصه ای گرددند به همان نسبت می توانند بعنوان یکی از معضلات اساسی جامعه و بخصوص عامل خانمانسوز و بنیان برافکن خانواده تبدیل شوند و با توجه به موقعیت کشور عزیزمان و اهداف رو به رشد و ترقی که یکی از دغدغه های هر ایرانی و بویژه مسئولین باید باشد و می باشدکه به جهانیان ثابت کنیم که نام ایران و ایرانی همیشه به عنوان کشوری مترقی، با فرهنگ، متمدن و پیشرو در عرصه ها ی مختلف علم، صنعت، کشاورزی، پژوهش و......بوده و مانده گار خواهد بود. و این اهم در گرو سلامتی جامعه، زودتر و مطلوبتر تحقق خواهد یافت، چرا که جامعه سالم در گرو خانواده سالم و خانواده سالم در گرو و وابسته به مادر و همسری سالم است.که در غیر این صورت وجود چنین مسائلی باعث میگردد بسیاری از دغدغه های ذهنی به سوی عواملی دیگرمتوجه گردیده و ازطرفی بسیاری ازهزینه ها ی گزافی که صرف نگهداری و بازپروری ایشان می شود صرف اموری چون ارتقای کیفیت مدارس، رشد فرهنگ و آگاهی اجتماعی وخانواده ها، ایجادسالنهای ورزشی و تفریحی که خود شاید بتواند یکی از عوامل مهم و مؤثر در پیشگیری بسیاری از این گونه مسایل باشدمی گردند. لذا با توجه به موارد فوق الذکر انجام چنین پژوهشهایی امری ضروری و واجب بوده که وظیفه هر سازمان و نهادی است که با پرداختن به جنبه های مختلف و از دیدگاههای مختلف در ریشه کن کردن این ویروس خانمانسوز و بنیان برافکن دست یاری به یکدیگر بسپارند و راههایی جهت رفع و پیشگیری آن ارائه نمایند. بر این اساس و همچنین بررسی های مکرر و گوناگون محقق و مصاحبه با صاحبنظران و برخی افراد مسئول مراکز نگهداری زنان دارای انحرافات اجتماعی، پژوهش حاضر ،انحرافات جنسی در بانوان را به عنوان انحرافات اجتماعی محسوب نموده و با بررسی نظرات افراد مختلف در گروههای سنی متفاوت، با فرهنگها و اعتقادات متفاوت و میزان تحصیلات و شغلهای گوناگون وهمچنین بر اساس مجرد و متأهل بودن به بررسی عوامل اقتصادی، فرهنگی و خانوادگی مؤثر بر معضل انحرافات جنسی زنان می پردازد.
روش پژوهش :
پژوهش حاضر از نوع"کاربردی" است.با توجه به ماهیت موضوع و هدفهای پژوهش از روش تحقیق"توصیفی–پیمایشی" استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان در کلیه رشته های موجود، کلیه کارکنان، مدیران، اساتید(هیئت علمی و مدعو)، اعم از خانم و آقا، متأهل و مجرد، ساکن شهر و روستا دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان(جمعا1782 نفر) می باشد. از آنجا که در زمینه پژوهش حاضرتحقیقی بدین صورت انجام نشده بود تا واریانس جامعه مشخص باشد، برای برآورد واریانس جامعه و تعیین حجم نمونه ابتدا یک گروه 20نفری از آزمودنیها به صورت تصادفی انتخاب شدند و از طریق توزیع پرسشنامه در بین آنها واریانس محاسبه شد. براساس واریانس و فرمول حجم نمونه (سرمد و بازرگان ،1372)، حجم نمونه132 نفرکه شامل 85 نفردانشجویان، 21 نفر مدیران و اساتید، 26 نفرکارکنان انتخاب شدند. در پژوهش حاضر از آنجا که یکی از اهداف پژوهش مقایسه دیدگاههای آزمودنیها بود، از روش نمونه گیری طبقه ای استفاده شده است .
جدول (1) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب جنسبت و به تفکیک نقش

پاسخگویان زن مرد جمع
فراوانی درصد فراوانی درصد فراوانی درصد
اساتید و مدیران 6 5/4 15 4/11 21 9/15
دانشجویان 36 3/27 49 1/37 85 4/64
کارکنان 12 1/9 14 6/10 26 7/19
ابزار اندازه گیری و روش گردآوری داده ها :با توجه به اهداف پژوهش از پرسشنامه به عنوان ابزارگردآوری اطلاعات استفاده شده است.اما از آنجا که پرسشنامه استانداردی در این زمینه وجود نداشت از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد، این پرسشنامه شامل 46 سؤال بسته پاسخ از نوع مقیاس درجه بندی لیکرت و یک سؤال باز پاسخ می باشد که باتوجه به سؤالات اساسی پژوهش و بر اساس مطالعات در خصوص پیشینه پژوهش و همچنین تجربیات محقق که مدت 7 سال بطور متناوب با مراکز مشاوره و دانشگاهها همکاری داشته و تبادل نظر با تنی چند از مشاورین و متخصصین در زمینه سوالات پژوهش تهیه شده است. روایی پرسشنامه از روش روایی محتوا با استفاده از نظرمتخصصان مورد تأیید قرارگرفت. ضریب پایایی پرسشنامه از طریق فرمول آلفای کرونباخ (35/94)درسطح 95% اطمینان برای پرسشنامه برآورد شد. .تجزیه و تحلیل داده ها ی پژوهش در دو سطح توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرم افزار spss انجام شده است در سطح آمارتوصیفی بااستفاده ازمشخصه های آماری نظیر(فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار) و در سطح آمار استنباطی از آزمونهای t تک متغیره، آزمون tبا دو گروه مستقل و آزمون تحلیل واریانس استفاده شده است .
یافته ها ی پژوهش:
سؤال1 :آیا عوامل خانوادگی بر انحرافات اجتماعی زنان مؤثراست ؟(جدول2)
جدول2-توزیع میانگین نمرات پاسخگویان در خصوص تأثیر عوامل خانوادگی بر انحرافات جنسی زنان
عوامل خانوادگی و
انحرافات جنسی _
X
S

sig

T
689/3 477/0 000/0 57/16
با توجه به اینکه t مشاهده شده در انحرافات جنسی از t بحرانی جدول در سطح خطای 01/ ، ( 32/2 ) بزرگتر می باشد . بنابراین H0 رد میشود و فرضیه مقابل مبنی بر تأثیر عوامل خانوادگی بر انحرافات جنسی زنان پذیرفته میشود.
به منظور بررسی سؤال فوق موارد ذیل مورد بررسی قرارگرفت.که به لحاظ اختصار از رسم جداول مربوطه خوداری شده و فقط به بیان برخی نتایج حاصله پرداخته میشود.
1 - بررسی نقش ارتباط اعضای خانواده بر انحرافات جنسی زنان.
2 – بررسی تأثیر عدم توجه به نیازهای زنان بر انحرافات جنسی آنان.
3 - بررسی نقش نگرش، رفتار و آگاهیها، و تأثیر آن بر انحرافات جنسی زنان.
4- بررسی تأثیر عوامل مربوط به قوانین، سنتها و عقاید نسبت به ازدواج بر انحرافات جنسی زنان.
5 – بررسی تأثیر تجربه های جنسی یا مشاهدة آنها در دوران کودکی بر انحرافات جنسی زنان.
6- بررسی تأثیر عوامل محیطی بر انحرافات جنسی زنان.
به طورکلی نتایج حاصل از بررسی سؤالات فوق الذکر نمایانگرآن است که آزمودنیها عوامل ذیل را برانحرافات جنسی زنان مؤثر دانسته اند:
• عدم روابط سالم و صمیمی بین والدین
• عدم روابط صمیمی بین والدین و فرزندان دختر
• جمعیت زیاد خانواده
• عدم توجه به نیازهای عاطفی، روحی و جنسی زنان
• تبعیض بین فرزندان دختر و پسر
• نگرشهای بدبینانه و عدم آگاهی از نیازهای جنسی دختران
• عدم آگاهی و برخورد ناصحیح در ارضای نیازهای جنسی دختران
• نگرشهای سنتی ناصحیح نسبت به ازدواج مجدد
• ازدواجهای تحمیلی، سخت گیریهای بی اساس در امر ازدواج و تفاوت سنی زیاد زوجین
• مشاهده یا تجربه های جنسی در دوران کودکی
• بی توجهی و ناآشنایی نسبت به محیط زندگی و حضور مهاجران خارجی
2 – آیا عوامل فرهنگی بر انحرافات جنسی زنان مؤثر است ؟(جدول 3 )

جدول 3-توزیع میانگین نمرات پاسخگویان در خصوص تأثیر عوامل فرهنگی بر انحرافات جنسی زنان
عوامل فرهنگی ونحرافات جنسی
_
X
S

sig

T
262/3 750/0 000/0 01/4
باتوجه به اینکه tمشاهده شده درانحرافات جنسی درسطح خطای 01/0 ( 32/2)بزرگتر می باشدبنابراینH0 ردمیشودوفرضیه مقابل مبنی بر تأثیر عوامل فرهنگی بر انحرافات جنسی زنان پذیرفته می شود.
به منظوربررسی سؤال فوق، نقش رسانه ها- امکانات تفریحی- ورزشی و مطالعاتی بر انحرافات جنسی زنان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از بررسی سؤالات فوق الذکر نمایانگرآن است که آزمودنیها عواملی چون استفاده ناصحیح از تلفن همراه، دیدن تصاویر مبتذل از رسانه های گوناگون، اینترنت، تلویزیون، سینما، ویدئو و..و همچنین کمبود امکانات ورزشی، تفریحی، مطالعاتی را بر انحرافات جنسی زنان مؤثر دانسته اند:
3 – آیا عوامل اقتصادی بر انحرافات جنسی زنان مؤثر است ؟(جدول4)
جدول4-توزیع میانگین نمرات پاسخگویان در خصوص تأثیرعوامل اقتصادی بر انحرافات جنسی زنان
عوامل اقتصادی _
X
S

sig

T
انحرافات جنسی 178/3 782/0 10/0 319/2
باتوجه به اینکه tمشاهده شده بر انحرافات جنسی در سطح خطای 01/0 (32/2) کوچکترمی باشد. در نتیجه فرضیه صفر رد نمیشود و فرضیه تحقیق مبنی بر تأثیر عوامل اقتصادی بر انحرافات جنسی زنان رد میشود. به عبارتی دیگر عوامل اقتصادی بر انحرافات جنسی زنان مؤثر نیست. به منظور بررسی سؤال فوق، تأثیرعوامل پرست خانوار بودن، اعتیاد و بیکاری سرپرست خانواده، سخت گیریهای مالی و رفاه اقتصادی، کمبود و هزینه های گزاف امکانات ورزشی، تفریحی و مطالعاتی بر انحرافات جنسی زنان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از بررسیهای فوق نشان داد که آزمودنیها عواملی چون سرپرست خانواربودن، بیکاری همسران، اعتیاد سرپرست خانواده و سخت گیریهای مالی و رفاه اقتصادی را از عوامل مؤثر بر انحرافات جنسی زنان دانسته ولی عواملی چون بیکاری پدر خانواده و هزینه های گزاف امکانات ورزشی، تفریحی یا مطالعاتی را عامل مؤثری برانحرافات جنسی ندانسته اند.
همچنین نتایج حاصل از نظرآزمودنیها با توجه به متغیرهای جنس، شهر و روستا، مجرد و متأهل و نقش(استاد- مدیر- کارمند و دانشجو) مورد مقایسه قرارگرفت که به لحاظ اختصار برخی نتایج ذکر خواهد شد.
4– آیا بین نظرات پا سخگویان زن و مرد درخصوص تأثیر عوامل خانوادگی، فرهنگی و اقتصادی بر نحرافات جنسی زنان تفاوت وجود دارد ؟

جدول 5-مقایسه نظرات پاسخگویان زن و مرد در خصوص عوامل خانوادگی، اقتصادی و فرهنگی بر انحرافات جنسی زنان
عوامل مؤثربر انحرافات جنسی زن مرد t P
_
X
S _
X
S
خانوادگی 681/3 463/0 694/3 490/0 47/0 442/0
فرهنگی 291/3 717/0 242/3 775/0 373/0 355/0
اقتصادی 173/3 829/0 181/3 753/0 061/0 476/0
با توجه به اینکه t تفاوت بین میانگین های مشاهده شده در خصوص تأثیر عوامل خانوادگی، فرهنگی و اقتصادی بر انحرافات جنسی زنان در سطح01/0 p< معنادار نمی باشد. بنابراین بین نظرات پاسخگویان زن و مرد در خصوص تأثیر عوامل خانوادگی، فرهنگی و اقتصادی بر انحرافات جنسی زنان تفاوت معناداری وجود ندارد 5– آیا بین نظرات پا سخگویان زن ومرد مجرد و متأهل در خصوص تأثیر عوامل خانوادگی،فرهنگی و اقتصادی بر انحرافات جنسی زنان تفاوت وجود دارد ؟

جدول6-مقایسه نظرات پاسخگویان مجرد و متأهل در خصوص عوامل خانوادگی، فرهنگی و اقتصادی بر انحرافات جنسی زنان
عوامل مؤثر بر انحرافات جنسی مجرد متأهل F

561/3 P

061/0
زن مرد زن مرد
خانوادگی
_
X
S _
X
S _
X
S _
X
S
578/3 072/
646/3
068/ 064/4 134/0 764/3 082/

فرهنگی 164/3 114/0 171/3 109/0 74/3 213/0 34/3 131/0 875/1 175/.
اقتصادی 078/3 120/ 077/3 115/0 508/3 224/0 332/3 137/0 314/. 578/.
با توجه به اینکهF مشاهده شده در خصوص تأثیر عوامل خانوادگی،فرهنگی واقتصادی بر انحرافات جنسی در سطح01/0 p< معنادار نمی باشد. بنابراین بین نظرات پاسخگویان زن و مرد متأهل و مجرد در خصوص تأثیر عوامل خانوادگی، فرهنگی و اقتصادی بر انحرافات جنسی زنان تفاوت معنادار آماری وجود ندارد
بحث و نتیحه گیری :
پدیده‏ها‏ی اجتماعی به جهت ماهیت پیچیدة آنها، کمتر با رویکرد تک عاملی تبیین می‏شوند. از این رو بررسی و تحلیل عوامل مؤثر بر انحرافات جنسی نیز از این قاعده مستثنی نمی‏باشد. این عوامل میتواند بسیار متعدد و دارای جنبه های خرد و کلان اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، شخصیتی و روحی روانی و .......باشد.درپژوهش حاضر نیز با بررسی جنبه های مختلف خانوادگی، فرهنگی و اقتصادی به بررسی انحرافات جنسی زنان که بر اساس مطالعات انجام شده و همچنین تجربیات چندسالة مشاورة محقق تصور میرفت در الویت بررسی باشند از دیدگاه افرادی که قشر تحصیلکرده جامعه محسوب شده و از طرفی اکثریت آنان را یعنی6/86% سن 31-18 (قشر جوان) تشکیل میداد مورد بررسی قرار گرفت و همانگونه که نتایج جداول 2 و3 وبررسی پاسخهای آزمودنیها نیز نشان میدهد، سؤالات اول ودوم پژوهش مبنی بر تأثیر عوامل خانوادگی وفرهنگی بر انحرافات جنسی زنان درسطح 99% اطمینان مورد تأیید قرارگرفت، چنانچه جامعه شناسان نیز بر این باورندکه دربین مجموع این عوامل،خانواده یکی ازمهم‏ترین عواملی است که می‏تواند بیشترین نقش را درجلوگیری ازبروز انحرافات وجرائم اجتماعی ایفا نماید، همان طوری که می‏تواند عامل مؤثری در انجام رفتارهای انحرافی باشد. بنابراین اگر محیط خانواده در دوران کودکی فرد، یک محیط سالم،مناسب و بسامانی باشد، احتمال مصونیت فرد از انجام رفتارهای انحرافی و نابهنجار بسیار فراوان است(ستوده،1373).درپژوهش حاضر عوامل گوناگون خانوادگی از جمله روابط والدین،جدایی والدین،رفتارهای ستیزه جویانه وروابط سردخانواده،مهاجرت و بی توجهی به سلامت وامنیت محیط اجتماعی، جمعیت زیاد خانواده،ازدواجهای تحمیلی، تفاوت سنی زیاد زوجین،سن ازدواج،بی توجهی به نیازهای عاطفی و جنسی زنان ،عدم احترام وتوجه به شخصیت زنان،عدم آگاهی نسبت به نیازهای جنسی و عواقب انحرافات جنسی،مشاهده یا تجربه های جنسی دوران کودکی و.....مورد توجه قرارگرفت. که در بین سؤالاتی که عوامل خانوادگی را مورد بررسی قرار میداد سؤال شماره (1) با 5/90 % بیشترین درصدموافقت را به خود اختصاص داده، یعنی آزمودنیها ارتباط صمیمانه والدین را یکی ازمهمترین عوامل در جلوگیری از انحرافات جنسی دانسته اند و این درصورتی است که این میزان موافقت اعلام شده بیش از اعلام موافقت در خصوص روابط صمیمانه یکی از والدین با دختران میباشد که در این آزمون هر دو رابطه فوق با 86% اعلام موافقت نشان ازآن داردکهگرچه روابط صمیمی بین فرزندان و والدین امری است ضروری و مانعی محکم برانحراف، اما روابط بین والدین مهمتر میباشد چرا که اگر مربیان و مدیران خانواده، آگاه، مدبر و به واقع مدیرانی شایسته باشند سایر ویژگیها، روابط و رفتارها نیز در سایه تدبیر و آگاهی رقم خواهد خورد و این چیزی است که آزمودنیها کاملاً بدان واقف بوده اند و چنانچه والدین گرامی نسبت به این مسئله واقف گردندکه مهمترین عامل مشکلات دختران خود را به دست خویش رقم می زنند شاید کمی بیشتر در رفتارهای خود تجدید نظر و تأمل نمایند، همچنین به ترتیب سؤالات دیگری بیشترین درصد موافقت را کسب نموده وآزمودنیها بی توجهی به آنها را عامل ضروری و اساسی معضل انحرافات جنسی زنان دانسته اند عبارتند از بی توجهی به نیازهای عاطفی دختران، بی توجهی به نیازهای جنسی همسر، ارتباط صمیمانه پدر و دختر، ارتباط صمیمانه مادر و دختر که هر دو به یک اندازه با 86% نظر موافق اعلام شده و این نشان از این حقیقت دارد که ارتباط بین پدر و دختران باید به همان اندازه ارتباط مادر و دختر صمیمی و دوستانه باشد چرا که دختران به همان نسبت که نیاز به مادر و عواطف مادرانه دارند به پدر و نوازشهای پدرانه محتاجترند. چه بسیار دخترانی که به سبب بی مهری های خانوادگی به ورطة انحرافات کشیده شده اند چنانچه 5/43 % زنان روسپی در زمان زندگی با خانواده به میزان زیادی کمبود محبت احساس کرده اند و این در حالی است که زنان عادی تنها 7/2 % با این موقعیت روبرو بوده اند(علیایی،1384). لذا باید توجه نمود قبل از آنکه فردی روسپی شود، به گونه ای که این عمل برای او به صورت یک شغل تعریف شود، زمینه های آسیب پذیری در او شکل می‏گیرد که از منظر روانشناسی اجتماعی در سوق دادن فرد به همه اشکال عرضه و تقاضای جنسی مؤثر است. این زمینه ها و عوامل عبارتند از: فقدان حمایت اجتماعی، بدسرپرستی، فقدان پدر، مادر یا هر دو، تجربه جنسی در دوران اولیه رشد، تجربه مکرر ناکامی، مقایسه اجتماعی، اجبار، پاداش، تجرد و نیاز جنسی، سبکهای تربیتی ناموفق و....(ابهری،1381) جهت بررسی عوامل فرهنگی به بررسی وسایل ارتباط جمعی، عوامل محیطی و امکانات فرهنگی پرداخته شده. البته در خصوص تأثیر وسایل ارتباط جمعی تحقیق جامعی صورت نگرفته است زیرا تأثیر آن قابل مشاهده و بالاتر ازآن قابل کنترل نیست(ستوده،1386). در پژوهش حاضرسؤالات29-30و31 که هر یک با 5/75% - 74% و9/54 % درصد موافقت به نحوی دیدن تصاویر محرک از طرق گوناگون، اینترنت، فیلمهای ویدیویی، سینمایی و تلویزیونی را مؤثر بر انحرافات جنسی دانسته اند. و این در راستای یافته های پژوهش شیخاوندی(1353) میباشد، ایشان دریافتند که فیلمهای سینمایی، تلویزیونی و ویدیویی از عوامل بسیار مؤثر در کژرفتاری و بزهکاری نوجوانان هستند و نمایش فیلمهای هیجان انگیز و صحنه های جنایت در تشدید کجرویها اثربسزایی دارند. بنابراین همانگونه که رسانه ها دارای نقشهای مثبت اطلاع رسانی، کنترل اجتماعی و ..... میباشند میتوانند دارای اثرات نامطلوب از جمله عادی سازی هنجار شکنی، ایجاد امواج جرم، خشونت و پرخاشگری و یا فحشاء و بی بندو باری و .....نیز باشند(ضمیری،1382). اما ما در عصر ارتباطات زندگی میکنیم و ناگزیر از آن، چرا که تداوم و گسترش پیشرفت بشریت وابسته بدانها می باشد لذا، آیا نتایج نشان از عدم برنامه ریزی درست و یا به عبارتی بهتر عدم توجه به نیازها، عدم آموزش صحیح و عدم آگاهی ندارد چنانچه نتایج سؤالات عدم آگاهی از نیازهای جنسی و نحوه صحیح برخورد باآنهاوعدم آگاهی ازعواقب آن با8/78% و 2/78 % بیشترین درصد موافقت شاهدی بر این ادعاست و نشان از فقر آگاهی و آموزشی است. بر اساس نتایج جدول(4 ) آزمونیها تأثیر عوامل اقتصادی را نسبت به سایرعوامل بر انحرافات جنسی زنان کمتر دانسته اند. در بررسی سؤال فوق عواملی چون سرپرست خانواربودن، بیکاری،رفاه اقتصادی، کمبود امکانات تفریحی، ورزشی و فرهنگی و هزینه های گزاف آنها مورد بررسی قرارگرفته است که البته عواملی چون سرپرست خانواربودن و بیکاری همسران و کمبود امکانات از جمله عوامل مؤثر بر انحرافات شناخته شده است، چنانچه آمارها نشان می دهند بیش از یک میلیون نفر زن سرپرست خانوار وجود دارد که میزان فقر و بیسوادی آنان به طرز معناداری از متوسط عمومی بالاتراست که صرف نظر از مشکلات اقتصادی بحرانهای روحی ناشی از احساس تنهایی و عدم پشتوانة عاطفی بحرانهای جنسی را به همراه دارد(پاسداراسلام،1383) ولی عواملی چون بیکاری پدر خانواده و یا هزینه های امکانات تفریحی، فرهنگی را عاملی مؤثر ندانسته اند شاید یکی از عمده دلایل این نتیجه آن است که قریب به 6/86 % آزمون شوندگان را قشرجوان تشکیل داده که بیش از66% آنها نیزمجردمی باشند و چنانچه در مباحث قبلی نیز ذکر شد جوانان بیشتر تمایل به انحرافات جنسی را کمبود محبت و عدم روابط سالم با والدین وکمبودهای عاطفی و عدم توجه به شخصیت دانسته اند چنانچه در تحقیقی 1/70 % سن ورود به روسپیگری بین 28-17 بوده و همچنین 2/44% یعنی نیمی از زنان روسپی احساس بی ارزشی نزد خانواده داشته اند در صورتی که این رقم برای زنان عادی 4/3 % است.(علیایی،1384) و از آنجایی که بیش از نیمی از پاسخگویان را افراد مجرد تشکیل میدهد توجیه اقتصادی انحرافات جنسی زنان را مسؤولیت و سرپرستی خانواده دانسته چنانچه نتایج سؤالات تأثیر بیکاری همسران و پدران کاملاً متضاد یکدیگر بیان شده. لذا گرچه انگیزه های اقتصادی بی تأثیر نیست ولی قدرت عوامل خانوادگی، فرهنگی و محیطی میتواند حتی عوامل اقتصادی را تحت الشعاع قراد دهد. و این نتیجه نیز با نتایج تحقیق سوترلند و لاک همخوانی دارد چنانچه پس ازبررسی 10000نفر زاغه نشین اعلام داشتند که فقر به تنهایی عامل بوجود آورنده کجروی نیست بلکه عوامل متعدد فردی، اجتماعی از جمله روابط سرد خانواده، جدایی از همسر، تعارض در رفتار و احساس و........عواملی مؤثر میباشند(فرجاد،1383). بنابراین در دنیای امروز سخن گفتن از انحرافات و پیامدهای ناشی ازآن وآن گاه سر بر گوش مردم آوردن و زمزمه های ناصحانه سردادن کاری ساده انگارانه و عملی به غایت غیر مسئولانه است .زیرا که در جوامع پیچیدة امروزی عملکرد همة نهادها ی اجتماعی متأثر از یکدیگر است. پیداست که در چنین اوضاعی هیچ نظامی یا نهادی به اندازة نهاد خانواده عملکرد سایر نهادها را آیینه وار منعکس نمیکند. به عبارت دیگر در دنیای امروز نهاد خانواده به خوبی منعکس کنندة رویدادهای مربوط به یک جامعه است .بنابراین، گرچه یافته های این تحقیق نیز مؤید آن است که از هم گسیختگی نهاد خانواده، روابط سرد و خشونت آمیز، ازدواجهای تحمیلی، بی توجهی به نیازهای عاطفی و جنسی و....... عامل مهمی برای به انحراف کشیده شدن زنان محسوب میشود ، اما همانگونه که در پژوهش نیزاین نتایج مشهود است باید یادآور شدکه در بیشتر موارد بیکاری، مهاجرت و ناآشنایی با محیط که خود معلول عواملی چون یافتن کار یا کسب درآمدهای بیشتر میباشد علت اصلی انحرافات و همچنین از هم گسیختگی و مغشوش شدن روابط خانوادگی است .پیداست در جامعه ای که بسیاری از افراد جویای کار با درهای بسته روبه رو میشوند، جامعه ای که در آن شکاف اقتصادی بین افراد غوغا می کند، جامعه ای که حتی نوجوان به راحتی می تواند مواد مخدر تهیه کند و یا خود پخش کنندة آن باشد، آسیب ها ی اجتماعی گسترش می یابد و همه گیر میشود. چنانچه بر اساس ادارة آمار ناجا تعداد افراد ربوده شده برحسب انگیزه های جنسی در سال1376 از 45 نفر به 334 نفردرسال1380 افزایش یافته است(حسینی،1381).
لذا براساس نتایج تحقیق برخی از عوامل مؤثر بر انحرافات جنسی زنان عبارتند از :
روابط ناسالم ،غیر دوستانه و خشونت آمیز بین والدین
روابط سرد و خشونت آمیز بین والدین و فرزندان
عدم توجه به نیازهای عاطفی ، جنسی وشخصیتی زنان
عدم آگاهی از نیازهای جنسی و برخورد صحیح و همچنین عدم آگاهی از عواقب انحرافات جنسی،سرکوبی شدید امیال جنسی
ازداوجهای تحمیلی ، تفاوت زیاد سن بین زوجین ، سختیها و سختگیریهای ازدواج
تجاوز جنسی در دوران کودکی، مشاهده رفتارها و بعضاً تصاویر جنسی محرک، نتایج تحقیقی در مورد زنان روسپی تهران نشان میدهد 5/22% از آنان در سن 5 سالگی و توسط محارم مورد تجاوز جنسی قرار گرفته اند.(رمضان نرگسی،1383)
تبعیض بین دختران و پسران
سخت گیریهای مالی خانواده یا همسران
جمعیت زیاد خانواده، مهاجرت و عدم توجه به سلامتی محیط
اعتیاد خانواده، بیسوادی والدین، فقر و بیکاری
عدم امکانات و هزینه های گزاف امکانات ورزشی، تفریحی و آموزنده و سرگرم کننده برای بانوان که شاید یکی از عوامل عمده محسوب شود و نشان از آن دارد که ما باید به اوقات فراغت زنان بیش از پیش بیاندیشیم .
و در پی این بررسی ها، اینجاست که هزاران سؤال ذهن ها را به خود معطوف میدارد ؟
آیا به واقع چه عواملی است که مانع از ارائة ساده ترین روشهای جلوگیری از این مصایب است؟
پیشنهادات وراهبردها :
براساس نتایج حاصل ازپژوهش پیشنهاد می گردد:
1- ایجاد کلاسهای آموزشی مناسب و مطلوب جهت ارائه آگاهیهای صحیح و ضروری در خصوص ویژگیهای جسمی، ذهنی، عاطفی و جنسی و نحوة برخورد مناسب با آنها از دوران بلوغ
2- تقویت کمی و کیفی کلاسهای آموزش خانواده با تأکیدات بیشتر در خصوص توجه به ویژگیهای شخصیتی، جنسی و عاطفی فرزندان بخصوص دختران و همچنین مادرانشان و الزام شرکت در کلاسهای فوق برای والدین.
3- توجه بیشتر و برنامه ریزی صحیح برای گذراندن اوقات فراغت زنان در کلیة گروههای سنی و بخصوص بانوان خانه دار در سیاستهای خرد وکلان کشور.
4- ایجاد و گسترش مراکز رفاهی، تفریحی، ورزشی و آموزشی مناسب، مطلوب و با هزینه های دولتی جهت غنی نمودن اوقات فراغت زنان.
5- تشکلیل کلاسهای آموزشی غنی و مطلوب در خصوص نگهداری، نحوة صحیح برخورد و رفتار با فرزندان متناسب با سن، جنس و نیازهای ایشان و ملزم به گذراندن این کلاسها و اخذ گواهی حضور برای والدین و ارائه این گواهیها جهت ثبت نام فرزندان در مدارس.
6- ایجاد مراکز حمایت از زنان و دختران آسیب دیده از خانواده ( والدین یا همسران) و حفظ و نگهداری آنان تا زمان رفع مشکل ایشان با قطعیت. رعایت مادة مذکور نه تنها میتواند از هزینه های گزاف مراکز نگهداری زنان بزهکار همچون بهزیستی، زندان و ....بکاهد بلکه موجب میشود که اولاً از متواری شدن دختران و زنان از خانواده ها و جامعه به سبب عدم امنیت عاطفی و روانی یا حتی جسمی جلو گیری نموده، چنانچه تعداد دختران فراری در سال 1378نسبت به سال1365 20برابر شده(مصری،1384 ) ثانیاًَ مانع از بر چسب های خیابانی، فراری، زندانی و ... که هر یک از عواقب نافرجام آتی این افراد خبر میدهد شده، ثالثاً باعث میشود تا خانواده ها و جامعه بیشتر مراقب رفتارهای خود با زنان بوده و سعی در رعایت حقوق ایشان نموده، چرا که در صورت عدم رعایت عملاًَ با قانون و مراکز قانونی مواجه خواهند بود و رابعاً میتواند راهگشایی باشد برای آن دسته از زنانی که امنیت عاطفی و روانی ، در کنار همسران خویش را با اخذ مهریه های سنگین دنبال می کنند .
7- تضمین امنیت اقتصادی و اجتماعی افراد جامعه و بخصوص زنان سرپرست خانوار و مبارزه با تورم از طریق ثبات اقتصادی
8- تسهیل ازدواج جوانان از طریق تأمین شغل، تهیه مسکن و تأمین جهیزیه
9- کاهش رشد جمعیت از طریق سیاست های اتخاذی و کنترل مهاجرتهای بی رویه به شهرهای برزگ، و تأمین امکانات شغلی و رفاهی در روستاها و مناطق محروم به منظور جلوگیری از مهاجرت بیکاران به شهرهای بزرگ، به عنوان یکی از عوامل پیشگیری از اشاعه روسپیگری.
فهرست منابع :
1 – ابهری، مجید،".بررسی معضل روسپیگری با صاحبنظران"، فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی بانوان ، شماره 16،1381.
2-پاسدار اسلام،"زن از نگاهی دیگر"، مرکز اطلاعات و آمار شورای فرهنگی اجتماعی زنان، شماره 249.،1383 .
3 – حسینی، سیدرضا،"نگاهی به آمار جرایم در ایران. آسیب های اجتماعی و روند تحول آن در ایران، انجمن جامعه شناسی ایران، مجموعه مقالات اولین همایش ملی آسیب های اجتماعی در ایران ،ج 1 ،1381.
4-دورانت، ویل، تاریخ تمدن، ترجمةاحمدآرام، ع، پاشایی، امیرحسین آریان پور. تهران: انتشارات آموزش انقلاب اسلامی،1370.
5-راوندی، مرتضی، تاریخ اجتماعی ایران، تهران: انتشارات نگاه، 1368.
6- رمضان نرگس، رضا، "تجاوز و بزه دیده گی زنان"، فصلنامه کتاب زنان، شماره 23، 1383.
7 – ستوده، هدایت الله، مقدمه ای بر آسیب شناسی اجتماعی، تهران: انتشارات آوای نور، 1373.
8-ستوده، هدایت الله، آسیب شناسی اجتماعی، تهران: انتشارات آوای نور. چاپ هجدهم، 1386.
9-شیخاوندی، داور، جامعه شناسی انحرافات و آسیب شناسی اجتماعی. تهران: نشر و بخش کتاب، چاپ دوم، 1353.
10 –ضمیری، محمد رضا، "رسانه ها و انحرافات جنسی، کتاب زنان"، شماره 8، 1382.
11-علیایی، شهین، "عوامل تن دادن زنان به روسپیگری"، انجمن جامعه شناسی ایران، مجموعه مقالات آسیب های اجتماعی ایران، تهران: انتشارات آگاه، 1384.
12-فرانی، هما، ".بهداشت روانی در دختران و زنان جوان، مرکز اطلاعات و آمار شورای فرهنگی اجتماعی زنان، 1375.
13 –فرجاد، محمد حسین. آسیب شناسی کجروی های اجتماعی، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه، 1386.
14 – قاسمی روشن، ابراهیم،"توانمندی خانو اده در پیشگیری از انحرافات اجتماعی"، فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان، شماره 17، 1382.
15-مصری، کتایون،"زنان قربانیان آسیب جامعه اند"، مرکزاطلاعات و آمار شورای فرهنگی اجتماعی زنان، دو ماهنامه حقوق زنان ،شماره26، مهر و آبان، 1384.