بررسی راههای تامین منابع مالی بخش آموزش عالی کشور

چکیده: هدف تحقیق، آینده‌نگری درباره راههای مختلف تامین منابع مالی بخش آموزش عالی و همچنین یافتن راههای جدید برای تامین منابع مالی این بخش است . برای رسیدن به این هدف ، بررسی وضعیت کنونی تامین منابع مالی و نیز مسایل و مشکلات اساسی موجود در این راه که خود نتیجه فراز و نشیب چندین ساله گذشته است ضروری می‌نماید، البته انجام این مهم، با نگاهی به تجارب گذشته و کنونی ایران انجام خواهد شد. این تحقیق، به مسائل تنها به صورت کمی نمی‌نگرد، زیرا بی‌توجهی به برنامه‌ریزی آموزشی و یا هدف آموزش را منحصرا در گسترش کمی آموزش عالی بدون تغییر و تحول در کیفیت آن قلمداد کردن پنداری خطاست . بی‌توجهی به محدودیت منابع و توان اجرایی دستگاهها، به توقعات عمومی برای آموزش می‌افزاید تا آنجا که دیگر این توقعات مهارناپذیر خواهد شد. دست کم گرفتن هزینه و رقیق‌تر کردن منابع برای رساندن آموزش به تعداد بیشتری از دانشجویان بخصوص در بعضی رشته‌ها کیفیت آموزشی را تا آنجا تنزل می‌دهد که دیگر امکان تلقی این آموزش به عنوان سرمایه‌گذاری وجود نداشته باشد. در همین رابطه باید اذعان کرد برنامه‌ریزان قبل از تنظیم هر گونه برنامهء اجرایی، باید موقعیت و شرایط جامعه را درک کنند. از وظایف برنامه‌ریزان آموزشی است که تعادل ارتباطات داخلی و خارجی نظام آموشی را در شرایط متحول حفظ کنند و پیوسته آن را در مسیر درست هدایت نمایند. برنامه‌ریزان باید توجه خود را به آیندهء دورتر معطوف داشته، مجموعه عناصر نظام آموزشی را مدنظر قرار دهند. علاوه بر آموزش عالی باید آموزشهای دیگر اعم از عمومی، راهنمایی، متوسطه، فنی و حرفه‌ای و حتی آموزشهای غیررسمی را با هم و بصورت جامع بنگرند. برنامه‌ریزی آموزش عالی را جزیی از برنامه‌ریزی کلی اجتماعی، اقتصادی دانسته و با مسایل ساختار جمیعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی جامعه آشنا شوند. جنبه‌های کیفی آموزشی را در نظر گرفته و صرفا به مسایل کمی نپردازند و از حالت درون گرایی خارج شوند، در این صورت است که می‌توانند آینده روشن و پرامیدی را برای آموزش عالی ترسیم کنند، شرایط خاص جامعه ایران (ارج نهادن به تحصیل، شرایط بی‌ثباتی اقتصادی و موقعیت خاص منطقه خاورمیانه، جوان بودن ساختار جمعیتی کشور و ...) ایجاب می‌کند. روشهای برنامه‌ریزی جدید و قابل انعطافی طراحی شود. برنامه‌ریزان آموزشی در ایران، باید در داخل نظام آموزشی رسوخ کرده، آن را از درون تغییر دهند و نظام آموزشی، نرمهای بهره‌وری از منابع، روشهای مدیریت و همه اجزای نظام را بصورت یک متغیر در برنامه‌ریزیهای خود دخالت دهند و با بررسی نقش و میزان عوامل مؤثر در پیشرفت تحصیلی، از منابع محدود آموزشی عالی بهتر استفاده کنند