بررسی رابطه خودپنداره، یادگیری خود - تنظیم و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دختر پایه دوم راهنمایی شهرستان شهریار در سال تحصیلی 1375-76
چکیده:
هدف از اجرای این پژوهش بررسی رابطه خود - پنداره و استفاده از راهبردهای یادگیری خود - تنظیمی و تعیین سهم هر یک در پیشبینی پیشرفت تحصیلی و ارائه پیشنهادهای تربیتی بر این اساس بوده است . از نظر فراشناختی، فراگیران خود - تنظیم افرادی هستند که به طراحی، سازماندهی، خود - آموزی، خود - گردانی و خود - ارزیابی میپردازند. از نظر انگیزشی، فراگیران خود - تنظیم در تمام مراحل متفاوت یادگیری خود را افرادی لایق، کارآمد و مستقل میبینند و بالاخره از نظر رفتاری، فراگیران خود - تنظیم به انتخاب ، سازماندهی و خلق محیطهایی میپردازند که موجب افزایش بازده یادگیری میشود. مطابق رویکرد شناختی - اجتماعی این دانشآموزان از ارتباط کنشی بین الگوهای تفکر و عمل خود و نیز از نتایج محیطی و اجتماعی آن، مطلعند. استفاده موثر از راهبردهای خود - تنظیمی، ادراکات خود - تعیینکنندگی و اطیمنان مثبت نسبت به خود را افزایش میدهد و همین خود - پندارههای مثبت پایه انگیزشی برای یادگیری خود - تنظیم است . جامعه پژوهش شامل تمام دانشآموزان دختر پایه دوم راهنمایی شهرستان شهریار در سال تحصیلی 1375-76 بود. حجم نمونه پژوهش 100 نفر از این دانشآموزان را در بر میگیرد که به روش نمونهگیری خوشهای تصادفی از بین مدارس شهری و روستایی این شهرستان، برگزیده شدند. این پژوهش با توجه به هدف و ماهیت موضوع آن، با استفاده از روش تحقیق همبستگی انجام گرفته است . برای جمعآوری دادهها در زمینه خود - پنداره از آزمون خود - پنداره تنسی و در زمینه خود - تنظیمی از آزمون خود - تنظیمی زیمرمان و مارتینز - پونز (فرم SRLIS یا مصاحبه دانشآموزی و فرم RSSRL یا پرسشنامه دبیر) استفاده شده است . در ضمن میانگین کل نمرات سالانه و میانگین نمره درس ریاضی و علوم اجتماعی در هر سه ثلث ، به عنوان شاخص پیشرفت تحصیلی به کار رفته است . جهت تجزیه و تحلیل یافتهها از تحلیل رگرسیون چند متغیری به روش گام به گام، آزمون معنیداری تفاوت میانگینها (T-Test گروههای مستقل و وابسته)، تحلیل واریانس و آزمون شفه استفاده شده است . تحلیل آماری بر روی دادههای پژوهش به نتایجی دست یافته است که مهمترین آنها عبارتند از: - بین خود - پنداره کلی دانشآموزان و پیشرفت تحصیلی آنها رابطه معناداری مشاهده نشد. - بین میزان استفاده از راهبردهای یادگیری خود - تنظیمی (هر دو مقیاس SRLIS و RSSRL و میانگین آنها) و پیشرفت تحصیلی، رابطه قابل ملاحظه و معناداری وجود دارد. بین خود - پنداره کلی و میزان خود - تنظیمی در یادگیری رابطه معناداری مشاهده شد (به غیر از مقیاس RSSRL). بنابراین تا زمانی که دانشآموزان یک حس پایدار ا زخود - پنداره مثبت را کسب نکردهاند نمیتوانند در فرایندهای نظام - خود که لازمه خود - تنظیمی است ، شرکت فعال داشته باشند. پس بر ماست تا به منظور پرورش فراگیرانی کارآمد و خود - تنظیم، در جهت ایجاد و گسترش احساس کنترل و اطمینان مثبت به خود، در آیندگان جامعه، تلاش کنیم.