تهیه و تنظیم یک آزمون تشخیص ریاضی و استفاده از آن جهت بررسی و مقایسه عملکرد دانشآموزان عادی و دانشآموزان دارای اختلال یادگیری در محاسبه، پایه پنجم ابتدایی دبستانهای شهر اصفهان
چکیده:
حساب را زبان نامیدهاند، حساب زبان نمادینی است که بشر را قادر میسازد درباره امور کمی بیندیشد، آنها را ثبت کند، اندیشهها و مناسبات فیمابین کمیتها را به هم ارتباط دهد. بهینه ریاضیات شامل شمارش ، سنجش ، حساب ، محاسبات ، هندسه و جبر است . تحصیل زیاضی در اسلام شامل مراحل چهارگانه حساب ، هندسه، نجوم و موسیقی بوده است . برخی از کودکان با اختلالات خاص یادگیری در درک مسائل ریاضیات مشکلاتی دارند و این ناتوانی یادگیری در حیطه فهم حساب یا اختلال در مفهوم یادگیری کمی اصطلاحا ”دیس کالکولیا” نامیده می شود. فراوانی و میزان شیوع این اختلال نامشخص میباشد و علتهایی را مسئول آن میدانند که از آن جمله است : اختلال در حافظه، دشواریهای زبان نوشتاری، اشکالات در موقعیت و وضعیت مکانی، مشکلات در زبان دریافت ، اشکال در تشخیص جهات ، دشواریهای خواندن، فقدان آمادگی یادگیری، آموزش ضعیف ، علاقه و انگیزش . کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری در ریاضی در بسیاری از زمینههای مربوط به ریاضیات و حساب اشکالاتی دارند که بعضی از مهمترین آنها عبارتند ا: -1 تشخیص شکل، -2 تشخیص اندازه، -3 مجموعهها و اعداد، -4 تناظر یک به یک ، -5 شمردن، -6 پیوستگی شنیداری و دیداری، -7 ارزش مکانی، -8 مهارتهای محاسباتی، -9 اندازهگیری، -10 ارزش پولی، -11 گفتن زمان، -12 زبان کمی، -13 حل مساله. برای تشخیص مشکلات حساب از دو شیوه میتوان سود جست : الف) تکنیکهای غیررسمی، ب) آزمونهای منتشر شده. در تکنیکهای غیررسمی متخصص به برسری تکالیف دانشآموز میپردازد و یا از دانشآموز میخواهد که یک سری اعمال را بر روی کاغذ و یا تخته سیاه انجام دهد. این تکنیکها صرفا از طرف همان متخصص ارائه میشود و برای یک دانشآموز و یا دانشآموزان یک کلاس کاربرد دارد و لیکن استفاده از آزمونها خود به دو دسته تقسیم میشود: -1 آزمونهای استاندارد شده پیشرفت تحصیلی. -2 آزمونهای تشخیصی حساب . این آزمونها با استفاده از تکنیکهای آزمونسازی تهیه و تنظیم میگردند و کاربرد آنها وسیعتر از تکنیکهای غیررسمی است . با توجه به مطالب ارائه شده، پژوهشگر با هدف تهیه و تنظیم یک آزمون تشخیصی ریاضیات برای پایه پنجم ابتدایی فعالیت تحقیقی خود را شروع و با استفاده از تکنیکهای آزمونسازی مقدمات کار را فراهم نمود. پس از ارائه طرح مذکور، کتاب ریاضیات کلس پنجم و کتاب روشهای تدریس ریاضیات و کتاب راهنمایی معلم کلاس پنجم مورد مطالعه قرار گرفت . سپس پیشینه تحقیق با توجه به کلیه متون موجود و مربوط به اختلالات یادگیری و زمینههای مربوطه، فراهم و تنظیم گردید. پژوهشگر با وارسی آزمونهای نهایی کلاس پنجم و آزمونهای معلم ساخته در چندین دوره و با استفاد از نظرات مدرسین مراکز تربیت معلم و معلمین و سرگروههای آموزشی پایه پنجم ابتدایی، به تهیه و تدوین آزمون مقدماتی ریاضیات اقدام نمود. این آزمون بصورت گروهی و بر روی یکصد دانشآموز دختر و پسر پایه پنجم ابتدایی اجرا و شاخص دشواری و روائی سؤالات آزمون محاسبه گردید. پس از این مرحله محقق با توجه به روائی و شاخص دشواری بدست آمده، دو فرم آزمون نهایی را تهیه و تنظیم نمود، این دو فرم آزمون هم سطح و هم وزن میباشند. محقق جهت اجرای آزمون بر دانشآموزان مبتلا به اختلالات یادگیری از نمونههای در دسترس استفاده نمود، این آزمون بصورت گروهی و بر روی یکصد دانشآموز دختر و پسر پایه پنجم ابتدایی اجرا و شاخص دشواری و روائی سؤالات آزمون محاسبه گردید. پس از این مرحله محقق با توجه به روائی و شاخص دشواری بدست آمده، دو فرم آزمون نهایی را تهیه و تنظیم نمود، این دو فرم آزمون هم سطح و هم وزن میباشند. محقق جهت اجرای آزمون بر دانشآموزان مبتلا به اختلالات یادگیری از نمونههای در دستری استفاده نمود، یعنی با توجه به تعریف اختلالات یادگیری و آیتمهای تشخیصی، به تشخیص دانشآموز مبتلا به اختلالات یادگیری اقدام، سپس آزمون را بصورت انفرادی اجراء نمود. به تعداد دانشآموزان مبتلا به اختلالات یادگیری در ریاضیات در یک دبستان، دانشآموزان عادی به روش تصادفی ساده گزینش شدند، پس از اینکه هر دو فرم آزمون بر روی نمونههای 28 نفری دختر و پسر مبتلا به اختلالات یادگیری در ریاضیات و دانشآموزان عادی اجرا شد دادهها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. روائی محتوای آزمون با استفاده از روش هامبلتون و روائی آزمون با استفاده از روش همسانی (هماهنگی) درونی محاسبه گردید. اعتبار آزمون با استفاده از دو فرم موازی (فرم الف و ب) محاسبه شد. عملکرد دانشآموزان مبتلا به اختلال یادگیری در ریاضی و دانشآموزان عادی در کل آزمون و خرده مقیاسهای آزمون، با توجه به سؤالات و فرضیههای تحقیقی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت .